Nighantu 70.14.8
Nighaṇṭunirvacana 70.14.8
- Language
- Sanskrit
70.14.8
(24) hāryyāṇām| 'hṛ kauṭilye (bhū0 pa0)'| 'ṝhaloryyat (3, 1, 124)'| khalīnādyākarṣaṇe mukhādiṣvaṅgeṣu kuṭilīkriyante hayyaśvāḥ| yadvā, haratirattikarmā (nigha0 2, 8), 'kṛtyalyuṭo bahulam (3, 3, 113)'—iti ṇyat| hartyartham aśvāḥ hāryyāḥ| 'hari gatau'—iti mādhavaḥ| "hāryyāṇām" —iti yathādraṣṭapāṭhaḥ| "putro na hāryyāṇām (ṛ0 saṃ0 4, 1, 1, 4)"—iti nigamaḥ|| (25) haṃsāsaḥ| 'hana hiṃsāgatyoḥ (adā0 pa0)'| 'vṛtṛvadihanikamikami (yudhyaci) bhyaḥ saḥ (u0 3, 56)'—iti sapratyayaḥ| ghnanti gacchantyadhvānaṃ, gacchantaḥ padbhiradhvānaṃ hiṃsanti vā (ai0 brā0 5, 1, 1)| "haṃsāso ye vāṃ madhumanto aśvidhaḥ (ṛ0 saṃ0 3, 7, 21, 4)"—iti nigamaḥ|| (26) aśvāḥ| 'aśū vyāptau (svā0 ā0)'| 'aśupruṣila-ṭikasikhaṭiviśibhyaḥ kvan (u0 1, 146)'—iti kvanpratyayaḥ| aśnuvate'dhvānaṃ mahāśanā bhavantīti ca| "yadākṣiṣurdivyamajmamaśvāḥ (ṛ0 saṃ0 2, 3, 12, 5)"—iti nigamaḥ|| iti ṣaḍviṃśatiraśvanāmāni | 'daśottarāṇyādiṣṭopayojanānītyācakṣate sāhacaryajñānāya (niru0 2, 28)'—itihāsapakṣe'pi pūrvapakṣāparapakṣāvaho-rātre vā ||
Linked texts (1)
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit