Nighantu 70.6.2

70.6.2

vyatireke'pi itaretarāpekṣayā paratvāparatvavat sarvatra vyavahāro'stitvamiti' | krāntvā- śabdāt pūrvārddhaṃ sthitaśabdāduttarārddhamityarthaḥ| pṛṣodarādiḥ| vaiyākaraṇapakṣe tu 'kāśa dītau (sū0 ā0)'| 'hanikuminiśamikāśibhyaḥ kthan (ḍa0 2, 2)'—iti kthan pratyayaḥ| 'titutratathasisusarakaseṣu ca (7, 2, 6)'—iti iḍbhāvaḥ| kāśante dīpyante kāṣṭhāḥ "narastvāṃ kāṣṭhākhvarvataḥ (ṛ0 saṃ0 4, 7, 27, 1)"—iti nigamaḥ|| (6) vyoma| vyākhyātamantarikṣanāmasu (3)| sa evārtho'trāpi| parivītā vāyujā| 'pavamāno harita ā viveśa (ṛ0 saṃ0 6, 7, 8, 4)'—iti śrutiḥ| yadvā, vividhamoma-mannamasmin vidyata iti vyoma| 'omānamāpomānuṣīramṛktam (ṛ0 saṃ0 4, 8, 6, 2)'—ityatra 'añjervā oman'—iti mādhavaḥ| nigamo'nveṣaṇīyaḥ|| (7) kakubhaḥ| 'kakubhnāti vistārayatīti kakup'—iti kṣīrasvāmī| 'kakup kumerucchrayārthāt ucchratā iva hi diśo vṛkṣāgre'palabhyamānāḥ'—iti mādhavaḥ| kena prajāpatinā vistāritā iti vā| sarvatra 'kivvacipracchyāyatastu (3, 2, 178 vā0)'—ityatra 'prāk pratyayanirdeśādiṣṭasiddhiḥ (ma0 bhā0)' ityukteḥ kipipṛṣodarāditvācca rūpasiddhiḥ| "yaḥ kakubho nidhārayaḥ (ṛ0 saṃ0 6, 3, 26, 4)"—iti nigamaḥ|| (8) haritaḥ| 'hṛñ haraṇe' bhvādiḥ (u0), 'hṛ prasahya karaṇe' juhotyādiḥ (pa0)| 'hṛsvaruhipuṣibhyaḥ (hṛśyābhyāmitan| u0 3, 60 )'—iti itiḥ | haranti jahati vā āsu sthitāścaurādayo dhanādikam | 'harantyābhiḥ'—iti kṣīrasvāmī | "pavamāno harita ā viveśa ( ṛ0 saṃ0 ī, 7, 8, 3 )"—iti nigamaḥ || 'vāyureva diśo harita āviṣṭe'—ityupaniṣat ( ai0 ā0 2, 1 ) ||