Nighantu 72.13.9
Nighaṇṭunirvacana 72.13.9
- Language
- Sanskrit
72.13.9
(66) dīyati| 'dīṅ kṣaye' divādiḥ'| vyatyayena parasmaipadam| "śyano na dītannanveti pāthaḥ (ṛ0 saṃ0 5, 5, 5, 5)" iti nigamaḥ|| (70) īṣati| "īṣa gatihiṃsādāneṣu' ātmanepadī, vyatyayena parasmaipadam| "utāno gā īṣate vṛṣṇyāvataḥ (ṛ0saṃ0 4, 4, 27, 2)"—iti nigamaḥ| bahuṣu 'īṣatīti gatikarmasu pāṭhāt'—iti skandasvāmī|| (71) phaṇati| 'phaṇa gatau'| "yathāmaṅkāṃsyanvāpanīphaṇat (ṛ0 saṃ0 3, 7, 14, 4)—iti nigamaḥ| (72) hanati| 'hana hiṃsāgatyoḥ' adādiḥ| 'bahulaṃ chandasi (2, 4, 73)'—iti śapo lug na bhavati| "saṃ yaddhananta manyubhirjanāsaḥ (ṛ0 saṃ0 5, 4, 26, 2)"—iti nigamaḥ| (73) ardati| 'arda gatau yācane ca' || (74) mardati| 'mṛdū mardane'| vyatyayena parasmaipadam|| (75) sasṛte| 'ṛ sṛ gatau' juhotyādiḥ parasmaipadī| vyatyayenātmanepadam| pṛṣodarāditvāt (6, 3, 106) abhyāsasya-lugāgamaḥ| "prasarsati dīrghamāyuḥ prayakṣe (ṛ0 saṃ0 3, 1, 1, 1,—"jātena jāta mati sa prasarsṛte (ṛ0 saṃ0 2, 7, 4, 1)—iti nigamau|| (76) nasate| 'nasa kauṭilye' ātmanepadī| "akṣībhyāṃ te nāsikābhyām (ṛ0 saṃ0 8, 8, 21, 1)"—iti nigamaḥ|| (77) haryati| 'harya gati kāntyoḥ'| (78) iyartti| 'ṛ sṛ gatau' juhotyādiḥ| 'arttipipatryo᷉śca (7, 4, 77)' | "kṛṇvīriyarttyeojasā (ṛ0 saṃ0 1, 1, 14, 3 )"—iti nigamaḥ || (76) īrtte| 'īra gatau kampaneca' adādirātmanepadī| "matsarāsaḥ prasupaḥ sākamīrate (ṛ0 saṃ0 7, 2, 22, 1)"—iti nigamaḥ || (80) īṅkte| 'īkha gatau' (bhū0) ātmanepadī| "ya īṅkvayanti parvatān (ṛ0 saṃ 1, 1, 37 2)"—iti nigamaḥ| atra 'īṅktirgatikarmā'—iti skandasvāmibhāṣyam || (81) jrayati| (82) śvātrati|