Nighantu 72.16.3
Nighaṇṭunirvacana 72.16.3
- Language
- Sanskrit
72.16.3
'vṛścā madhyaṃ pratyagraṃ śrṛṇīhi (ṛ0 saṃ0 3, 2, 4, 2)'—"vivṛśca vajreṇa vṛtramindraḥ (ṛ0 saṃ0 1, 4, 28, 5)"—iti nigamau || (7) kruṇvati | 'kṛci hiṃsākaraṇayoḥ (bhū0 pa0)' vyatyayena 'dhinvikṛṇvyoraca (3, 1, 80)'—ityetacca bhavati || (8) kuntati | 'kṛtī chedane (pā0)' tudādiḥ | 'śemucā-dīnām (7, 1, 56)' | "ci dasyūm̐ryonāvakṛto vṛthāṣāṭ (ṛ0 saṃ0 1, 5, 4, 4)"—iti nigamaḥ || (9) śvasiti || (10) nabhate | 'ṇabha tubha hiṃsāyām' (bhū0) ātmanepadī | "nabhantā manyake same (ṛ0 saṃ0 6, 3, 22, 1)"—iti nigamaḥ || (11) ardayati | 'arda hiṃsāyām' (bhū0 pa0) ādhṛṣīyaḥ | "vṛtraṃ viparvamardayat (ṛ0 saṃ0 2, 5, 6, 1)"—iti nigamaḥ || (12) stṛṇāti | 'stṛñ ācchādane' kryādiḥ rudhādiḥ | "kadu vṛtraghno astṛtam (ṛ0 saṃ0 6, 4, 46, 5)"—iti nigamaḥ || (13) snehayati| 'ṣṇiha snehane' curādiḥ| "yaḥ snīhitīṣu pūrvyaḥ (ṛ0 saṃ0 1, 5, 21, 2)"—iti nigamaḥ| 'sneha yatirvadhakarmā'—iti skandasvāmī || (14) yātayati| 'yati nikāropaskārayoḥ' curādiḥ| "ayātayanta kṣitayo navagvāḥ (ṛ0 saṃ0 1, 3, 2, 1)"—iti nigamaḥ || (15) sphurati| (16) sphulati| 'sphura sphuraṇe' 'sphula sañcalane' tudādiḥ; kuṭādiḥ| "padā kṣumpamiva sphurat (ṛ0 saṃ0 1, 6, 6, 3)"—"ārcī ime visphurantī amitrān (ṛ0 saṃ0 5, 1, 16, 4)"—iti nigamaḥ| 'sphuratīti vadhakarmasu pāṭhāt' —iti skandasvāmī || (17) nivapantu| 'du vapa bījasantāne (bhū0 u0)'—itya smāt loṭ| "anyante asmannivapantu senāḥ (ṛ0 saṃ0 2, 7, 18, 1)"—iti nigamaḥ || (18) avatirati| tasterlaṭ 'bahula chandasi (7, 4, 78)' —itītvam|
Linked texts (1)
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit