Nighantu 72.7.5
Nighaṇṭunirvacana 72.7.5
- Language
- Sanskrit
72.7.5
'ṭukṣu śabde (adā0 pa0)'—'kṣi nivāsagatyoḥ (tu0 pa0)'| 'khaneścyāṃ ḍac (u0 1, 32)|'—iti vidhīyamāno 'ḍatkupratyayo bāhulakādanyatrāpi bhavati| kṣūyate śabdyate stotṛbhiḥ stūyate devatādvānnaṃ sūktādibhiḥ guṇavattayā vā lokaiḥ, nivasatyanena vā| 'tvaṃ vājasya kṣumato rāyaīśeṣe (ṛ0 saṃ0 2, 5, 18, 5)'—'ā tū na indra kṣumantam (ṛ0 saṃ0 6, 5, 37, 1)'—iti ca nigamau || 'pluviśuddhikubibhyaḥ kistaḥ (u0 3, 151)'—iti bāhulakāt dhātso'pi bhavati, bāhulakādeva itvaṃ na bhavati| dīyate'rthibhyo dhārayati prāṇān gha| "vidatsaraṃ mā tanayāya dhāsim (ṛ0 saṃ0 1, 5, 1, 3)"—atra 'dhāsi-rasanāma hha tu payasa āsannakāraṇatvāt goṣu pratyuktaḥ'—iti skandasvāmī || (13) ilā| īḍyate dīpyate bhuktena jāṭharo'gniḥ, kṣipyate udare, svapatyanena bhuktena na hi bubhukṣitasya nidrāsti| "tasmā ilāṃ savīrā mā yajāmahe (ṛ0 saṃ0 1, 3, 20, 4)"—iti nigamaḥ ||