Pramāṇa · Search · About · API

Nighantu 73.1.12

Nighaṇṭunirvacana 73.1.12

Language
Sanskrit

73.1.12

(51) jasuriḥ| 'jasu tāḍane (cu0 pa0)'| 'jasisahoru rin (u0 2, 66)'—iti urinpratyayaḥ| yadvā, asyatervāhu-lakādurinapratyaye juḍāgamaśca dhātoḥ| tāḍito vaddhamukto hata-vegaśrānto jasuriḥ| "nīcāyamānaṃ jasuri na śyenam (ṛ0 saṃ0 3, 7, 11, 5)" || (52) jarate| nairuktadhātuḥ| yadvā, 'gṛ stutau (kyā0 pa0)'—ityasya gakārasya jakāra iti skandasvāmī| "indhāna enaṃ jarate svādhyaḥ (ṛ0 saṃ0 7, 8, 28, 1)" || (53) mandine| mandateḥ stutikarmaṇo ghañi mandaḥ stutiḥ| chāndasatvādata iniṭhanau neṣyate hi ekākṣarāt, tato jāte, saptamyāśca| "pra mandine pitumadarcatā vacaḥ (ṛ0 saṃ0 1, 7, 12, 1)" || (54) gauḥ| vyākhyātaṃ raśmināmasu (52 pṛ0)| "atrāhagoramanvata (ṛ0 saṃ0 1, 1, 7, 5)" || (55) gātuḥ| vyākhyātaṃ pṛthivīnāmasu (36 pṛ0)| atra bhāve tun gamanamityarthaḥ| "gātuṃ yajñāya gātuṃ yajñapataye (niru0 4, 21)" || (56) daṃsayaḥ| daṃsa iti karmanāmasu vyākhyātam (170 pṛ0)| atra tu 'aca iḥ (u0 4, 134)' jas| daṃsayaḥ karmāṇi daṃsayantyenāni| "kutsāya manmanāhāśca daṃsayaḥ (ṛ0 saṃ0 8, 7, 26, 1)" || (57) tūtāva| tavatervṛddhikarmaṇo liṭi ṇali 'tujādīnāṃ dīrgho'bhyāsasya (6, 1, 7)'| "sa tūtāva nainamaśnotyaṃhatiḥ (ṛ0 saṃ0 1, 6, 30, 2)" || (58) cayase| 'caya gatau' bhūvādirātmanepadī| atra cātayaternāśanārthasyārthe vartate| yadvā, cātayatereva vikṛtaṃ rūpam| "bṛhaspate cayama it piyārum (ṛ0 saṃ0 2, 5, 12, 5)" ||

Linked texts (1)