Nighantu 73.4.23
Nighaṇṭunirvacana 73.4.23
- Language
- Sanskrit
73.4.23
(116) sadānve| sadānonuvaśabdāt sambuddhau nonuvaśabdasya nvabhāvaḥ| durbhikṣādhidevatā alakṣmī cābhidheyā| sadākara ṇanalakṣaṇaśabdakāriṇītyarthaḥ| "giriṅkccha sadānve (ṛ0 saṃ0 8, 8, 13, 1)" || (120) śirimbiṭhaḥ| "śirimbiṭhasya satvabhiḥ (ṛ0 saṃ0 8, 8, 13, 1)" || (121) parāśaraḥ| parāpūrvasya śraṇāteḥ viśaraṇārthasya hiṃsārthasya vā 'ṛdorap (3, 3, 57)' —iti rūpam| parāśīrṇaḥ parāśaraḥ kṛṣiḥ| parāśīrṇasya sthavirasya laghiṣṭhasya namnā ciramrute śaktau jāta ityarthaḥ| "parāśaraḥ śatayānurvasiṣṭhaḥ (ṛ0 saṃ0 5, 2, 28, 1)"| rakṣasāṃ parā śātayitā parāśara indraḥ| "indro yātūnāmabhavan parāśaraḥ (ṛ0 saṃ0 5, 7, 6, 1)" || (122) krivirdatī| 'kṛvighṛvicchaviṣvavikikīdici (u0 4, 56)'—iti vinpratyayo ridādeśaśca nipātyate| dadāteḥ śatari 'bahulaṃ chandasi (2, 4, 73)'—iti śapo luk| 'ugitaśca (4, 1, 6)'—iti ṅīp| kriyervikarttanasya datī| raipha upajanaḥ| śataghnayāmāyudhaviśeṣe varttate| "yatrā vo didyuddadati krivirdatī (ṛ0 saṃ0 2, 4, 2, 1)" || (123) karūlatī| kṛttadantaśabdasya karūlatībhāvaḥ| 'supāṃ suluk (7, 1, 36)'—iti saurluk| strīliṅgapratirūpakametat| 'tatkaḥ (niru0 6, 31)'—iti puṃliṅganirdeśāt pūṣocyata iti niścayaḥ| bhaga iti pūrvaḥ pakṣaḥ| tasmāt 'adantakaḥ pūṣā
Linked texts (1)
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit