Nighantu 73.6.1
Nighaṇṭunirvacana 73.6.1
- Language
- Sanskrit
73.6.1
(1) śimbātā| 'śiṅ niśāne (svā0 u0)'| 'nimbavimbaśimbahimbaḍimbastambasambādyaḥ'—iti śinotervapratyayo mum nipātyate| ataterghañ| duḥkhāni tanūkurvat prārthyate || (2) śatarā| śataṃ bahu, anekamindriyaprasādādi rāti dadāti 'āto'nupasarge kaḥ (3, 2, 3)' || (3) śātapantā| 'śo tanūkaraṇe (di0 pa0)' niṣṭhā| patate: 'hasimtṛmri pavāmi (u0 3, 83)'—bāhulakāt tan| śātena duḥkhānāṃ tanūkaraṇena patyate stūyate| triṣvapi dvivacanasyākāraḥ| "mitreva ṛhatā śatarā śātapantā (ṛ0 saṃ0 8, 6, 1, 5)"—iti nigamaḥ || (4) śarma| vyākhyātaṃ gṛhanāmasu (318 pṛ0)| "tā no devīḥ suhavāḥ śarma yacchata (ṛ0 saṃ0 4, 2 28, 7)"—iti nigamaḥ ||—asya sthāne "śihguḥ"—iti kecit paṭhanti| 'śala gatau (bhū0 pa0)'| 'valiphavyorguk ca'—iti gukpratyayo bāhulakādakārasyekāraḥ| gamyate puṇyavadbhiḥ, gacchatyanena tṛptim, gacchati vāntyamanityatvāt| evamarthā gatyartheṣu boddhavyāḥ| nigamo'nveṣaṇīyaḥ || (5) syūmakam| 'ṣivu tantusantāne (di0 pa0)'| acisivisiśuṣimyaḥ kit (u0 1, 141)'—iti manapratyayaḥ| 'cchvoḥ śūḍanunāsike ca (6, 4, 16)' yaṇādeśaḥ, svārthe kaḥ| syūtaṃ puṇyavati| nigamo'nveṣaṇīyaḥ || (6) śevṛdham| śeśabde upapade vṛdheḥ igupadhalakṣaṇaḥ kaḥ|
Linked texts (1)
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit