Pramāṇa · Search · About · API

Nighantu 74.5.4

Nighaṇṭunirvacana 74.5.4

Language
Sanskrit

74.5.4

(24) yamī| yamena vyākhyātā (471 pṛ0)| 'in sarvadhātubhyaḥ (u0 4, 114)'—itīn| 'kṛdikārāt (4, 1, 45 vā0)'—iti ṅīp| "anyamūṣutvaṃ yamyanyau tvām (ṛ0 saṃ0 7, 6, 78, 4)" || (25) urvaśī| vyākhyātā (413 pṛ0)| urvaśnute ityādi yathānusandhānaṃ yojyam| "prorvaśī tirata dīrghamāyuḥ (ṛ0 saṃ0 1, 5, 2, 4)" || (26) pṛthivī| vyākhyātā (47 pṛ0)| iha madhyamābhidheyā| "rudraṃ bibharṣi pṛthici (ṛ0 saṃ0 4, 4, 26, 1)" || 'indravaruṇa (1, 1, 46)'—iti ṅīp-nuk ca| madhyamasthānā indrasya patnī vā| "indrāṇīmāsu nāriṣu (ṛ0 saṃ0 8, 4, 3, 1)" || vyākhyātā ghāṅnāmasu (65, 64, 111 pṛ0)| "gaurīrmimāya salilāni takṣati (ṛ0 saṃ0 2, 3, 22, 1)"| gaurīrmīmedanu vatsaṃ miṣantam (ṛ0 saṃ0 2, 3, 26, 3)"| "upahvaye sudughāṃ dhenumetām (ṛ0 saṃ0 2, 3, 26, 1)" || vyākhyātā gonāmasu (244 pṛ0)| "adbhiḥ tṛṇamanye viśvadānīm (ṛ0 saṃ0 2, 3, 21, 5)" || 'panthāḥ patateḥ'—ityādinā pathinaśabdo vyākhyātaḥ (niru0 2, 28)| padyate tatsthānibhiriti panthā antarikṣam| tatra bhavā pathyā 'bhave chandasi (4, 4, 110)'—iti yat, 'nastaddhite (6, 4, 144)'—iti ṭilopaḥ| supūrvādasteḥ kvin, 'chandasyubhayathā (3, 4, 117)'—ityasārvadhātukatvāt bhūbhāvābhāvaḥ, ārdhadhātukatvacchasoraglopo na bhavati| śobhanā asti rasavattayā yasyāḥ svasti| śobhanatvañcāvināśitvāt| 'pathyāṃ svasti prathamāṃ prāyaṇīye yajati'—iti dṛṣṭatvāt dvipadameva samāmnātam| "svastiriddhi prapathe śreṣṭhā (ṛ0 saṃ0 8, 2, 5, 6)" ||

Linked texts (1)