Nighantu 74.5.6
Nighaṇṭunirvacana 74.5.6
- Language
- Sanskrit
74.5.6
sareṇa saraṇena nayati 'mṛtimṛdikudibhyaḥ'—iti vāhulakānnayaterūkapratyayaḥ, 'eranekāco'saṃyogapūrvasya (6, 4, 82)'| "ajahādudrā mithunā saraṇyūḥ (ṛ0 saṃ0 7, 6, 23, 2)" || (6) tvaṣṭā| (7) savitā| vyākhyāte (458 pṛ0, 472 pṛ0) tasya kālo yadā dyaurapahatatamaskākīrṇaraśmirbhavati| "vinākamakhyat savitā vareṇyaḥ (ya0 vā0 saṃ0 12, 3)" || (8) bhagaḥ| vyākhyāto dhananāmasu (236 pṛ0)| bhajanīyo bhūtānāṃ svakāryaprayuktānām| tvaṣṭṛkālānantarvarttijyotirviśeṣo bhagākhyaḥ| prāgutsarpaṇādanāvirbhūtamaṇḍala ityarthaḥ| "prātarjitaṃ bhagamugraṃ huvema (ṛ0 saṃ0 5, 4, 8, 2)" || (9) sūryaḥ| vyākhyātaḥ sūryāśabdena (100 pṛ0) prāgavasthānaḥ| sarati karmasu jagat prerayati vāyunā ghaṭām| suṣṭhu sarvadaivodayāstamayau prati īryate| "dūśe viśvāya sūryam (ṛ0 saṃ0 1, 4, 7, 1)" || (10) pūṣā| 'puṣa puṣṭau (krayā0 pa0)'| 'śvannukṣan (u0 1, 155)'—iti kaninapratyaye upadhādīrghatvaṃ nipātyate| yadā raśmibhiḥ paripuṣṭo bhavati tadā pūṣā| "bhadrā te pūṣanniha rātirastu (ṛ0 saṃ0 4, 8, 24, 1)" || (11) viṣṇuḥ| vyākhyāto yajñanāmasu (351 pṛ0) tīvraraśmidvāreṇa sarvatra hyāviśati| viśervāhulakānnupratyayādi| viśvaṃ raśmimiryaśnute ghā| "idaṃ viṣṇuryicakrame (ṛ0 saṃ0 1, 2, 7, 2)" || vyākhyātaḥ (455 pṛ0)| iha uttamo'bhidheyaḥ| "viśvānarasya vaspatim (ṛ0 saṃ0 6, 5, 1, 4)" || "vyākhyātaḥ (568 pṛ0)| "tvaṃ varuṇa paśyasi (ṛ0 saṃ0 1, 4, 7, 5)" ||
Linked texts (1)
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit