Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 10.3.4

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 10.3.4

Language
Sanskrit

10.3.4

“etenaivottaraḥ pratyuktaḥ” | āha--katamaḥ ? yāvadbhirbhāvaiḥ samprayujyeta tāvaddhyo nāmadheyapratilambhaḥ syādityeṣaḥ | paśyāmo'nekakriyāyuktānāmapi ekakriyākārito nāmadheyapratilambho bhavati | tadyathā-takṣā, parivrājaka ityetānyevodāharaṇāni | takṣā hyanyānyapi karmāṇi karoti | na punastasya tatkṛto nāmadheyapratilambho'sti | tatra yaduktam ‘ekasyānekakriyāyogādanekanāmatā prasajyeta’ iti | etadayuktam | na hi prasajyeta | yadi coktamanekeṣāmekanāmatā, ekasya cānekanāmatā prāpnoti-tataśca vyavahārāprasiddhiriti, na hi tadubhayamasti | anekeṣāmekakriyāyoge'pi hi sati ekasya cānekakriyāyoge'pi hi sati vyavasthita eva śabdaniyamaḥ svabhāvata eva loke | tasmānna vyavahārāprasiddhidoṣo'sti | tatra yaduktaṃ ‘ vyavahārāprasiddhidoṣaprasaṅgānna sarvāṇyākhyātajāni nāmānīti’ iti, etadayuktam | 14 |

Linked texts (1)