Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 122.10

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 122.10

Language
Sanskrit

122.10

“annamapi pātha ucyate” “pānādeva” || “vana̍spate ra̱śanayā̍ ni̱yūyā̍ de̱vānā̱ṃ pātha̱ upa̍ vakṣi vi̱dvān | svadā̍ti de̱vaḥ kṛ̱ṇava̍ddha̱vīṃṣyava̍tā̱ṃ dyāvā̍pṛthi̱vī hava̍ṃ me || (ṛ0 saṃ0 8, 2, 22, 5)”--iti ||
āprīsūkte vādhyaśvasya sumitrasyeyamārṣam || he 'vanaspate !' 'raśanayā' 'niyūya' nibadhya “devānām” etat svabhūtaṃ “pāthaḥ” annaṃ havirlakṣaṇam “upa vakṣi” samīpaṃ vahasi “vidvān” jānānaḥ | kasmāt punarevaṃ bravīmi ? itaḥ–yasmāt ‘svadāti’ svādayati, saḥsaḥ ‘devaḥ’ tvayoḍhāni etāni ‘havīṃṣi’ | yāni ‘kṛṇavat’ akarot, eṣa yajamānaḥ || vanaspatimivamuktvā punaryāvāpṛthivyāvāha,–he ‘dyāvāpṛthivyau !’ ‘vāṃ’ yuvāmapi ‘avatām’ avagacchatām, enaṃ ‘havam’ āhvānaṃ ‘me’ mama | evamatra havanasaṃbandhādannaṃ “pāthaḥ” ityupapadyate |

Linked texts (1)