Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 122.3

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 122.3

Language
Sanskrit

122.3

tṛtīyāyāstāvat,-"a̱sme sa̍mā̱nebhi̍rvṛṣabha̱ pauṃsye̍bhiḥ” "asmābhirityarthaḥ" | “bhūri̍ ca̱kartha̍ yu̱jye̍bhir‌a̱sme samā̱nebhi̍rvṛṣabha̱ pauṃsye̍bhiḥ || bhūrī̍ṇi hi kṛ̱ṇavā̍mā śavi̱ṣṭhendra̱ kratvā̍ maruto̱ yadvaśā̍ma ||( ṛ0 saṃ0 2, 3, 25, 2)"-iti ||
indramarutsaṃvāde marutāmārṣam | aindrī | triṣṭup | mahāvrate ca vyūḍhasya daśarātrasya saptame'hani marutvatīye śastre śasyate | indra ucyate, - sa tva 'bhūri' bahu 'cakartha' kṛtavānasi karma, tasmiṃstasmin saṃgrāme | tatpunaḥ 'yujyebhiḥ' [ eva ] "asme" "asmābhiḥ" eva saṃyuktaḥ, “samānebhiḥ” samānaiḥ, “pauṃsyebhiḥ” balaiḥ | he “vṛṣabha” varṣitaḥ ! naikākītyabhiprāyaḥ | kiñca, vayamapi 'bhūrīṇi' bahūni karmāṇi 'kṛṇavāma' eva tasmiṃstasmin saṃgrāme | he 'śaviṣṭha' baliṣṭha ! 'indra' ! | na ca kevalaṃ vāṅmātreṇaitad brūmaḥ, kiṃ tarhi ? 'kratvā' eva karmaṇaiva | tat sampādayāmaḥ, 'yan vaśāma' yadyat kāmayāmahe ityarthaḥ || evamatra "yujyebhiḥ"-ityanena sambandhāt “asme” -ityasya "asmābhiḥ"-iti tṛtīyayā vipariṇāma upapadyate |
6 |
7 |

Linked texts (1)