Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 122.6

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 122.6

Language
Sanskrit

122.6

ṣaṣṭhyāntāvat, “ū̱rva i̍va paprathe kāmo̍ a̱sme” “asmākamityarthaḥ” || “ā no̍ bha̱ja bha̱rgendre dyu̱manta̱ṃ ni te̍ de̱ṣṇasya̍ dadhīmahi pra̱reke | ū̱rva i̍va paprathe kāmo̍ a̱sme tamā pṛ̍ṇa vasupate̱ vasū̍nām || ( ṛ0 saṃ0 3, 2, 4, 4)”-iti ||
"uddharahakṣaḥ"-ityasyā eveyamanantarā | 'ā bhara' āhara | 'naḥ' asmabhyam | he 'indra !' 'bhagam' bhajanīyaṃ dhanarāśim, 'dyumantaṃ dīptimantam | āhṛtya cāsmabhyaṃ dehi | tathā prabhūtaṃ dehi, yathā bhuktaśeṣasya 'prereke' atireke sati 'nidadhīmahi' | 'te' tava svabhūtasya 'deṣṇasya' dānasyetyarthaḥ | kasmāt punarevaṃ bravīmi,-prabhūtaṃ dehīti ? itaḥ,yasmāt "ūrva iva" yathā vaḍavāmukhe'vasthitaḥ ūrvo'gniḥ, apaḥ piban "paprathe" prathate, evamayam "asme" "asmākam" "kāmaḥ" prathate vistīryate | 'tam' 'ā' ābhimukhyena 'pṛṇa' pūraya 'vasūnām' he 'vasūpate !' || evamatra "kāmaḥ paprathe"-ityanena sambandhāt ātmaviṣayatvāt āśiṣaḥ "asme"- ityasya "asmākam"-ityevaṃ ṣaṣṭhyā vipariṇāma upapadyate |

Linked texts (1)