Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 122.7

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 122.7

Language
Sanskrit

122.7

saptamyāstāvat,-"a̱sme dha̍tta̱ vasa̍vo̱ vasū̍ni” | atra “dhatta” - ityanena sambandhāt “asme”- ityasya “asmāsu”-ityevaṃ saptamyā vipariṇāma upapadyate || dvādaśe'dhyāye "sugāvo̍ de̱vāḥ supa̱thāḥ"- iti śeṣa ucyata eva |
“vidathāni (33)”-ityanavagatam | “vedanāni”-ityavagamaḥ || “hotā̍ de̱vo ama̍rttyaḥ purastā̍deti mā̱yayā̍ | vi̱dathā̍ni praco̱daya̍n || (ṛ0 saṃ0 3, 1, 29, 2)”-iti || viśvāmitrasyārṣam | gāyatrī | āgneyī | prātaranuvākāśvinayoḥ śasyate | agnīṣomapraṇayane viniyuktā | ‘hotā’ āhvātā, ‘devaḥ’ agniḥ, ‘amartyaḥ’ amaraṇadharmā, ‘purastāt’ asya yajñakarmaṇaḥ, somasya vā praṇīyamānasya ‘eti’ gacchati, ‘māyayā’ svayā prajñayā | eṣām ṛtvijām “vidathāni” vijñānāni “pra” prakarṣeṇa “codayan” anugṛhnannityarthaḥ || evamatra śabdasārūpyādarthopapatteśca “vidathāni =vedanāni”-ityupapadyate |
13 ||

Linked texts (1)