Yāska's Nirukta 159.2
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 159.2
- Language
- Sanskrit
159.2
“parāśaraḥ ( 121 )”–ityanavagatamanekārthaṃ ca | “parāśīrṇajaḥ” ityavagamaḥ || “pra ye gṛ̱hāda̍mamadustvāyā parā̍śa̱raḥ śa̱taryātu̱rvasi̍ṣṭhaḥ | na te̍ bho̱jasya̍ sa̱khyaṃ mṛ̍ṣantā̱dhā sū̱ribhya̍ḥ su̱dinā̱ vyu̍cchān || ( ṛ0 saṃ0 5, 2, 28, 1 )”–iti || vasiṣṭhasyeyamārṣam | aindre sūkte | triṣṭup | prakarṣeṇa ‘ye’ ‘amamaduḥ’ tṛptavantaḥ somena, hṛṣṭavanto vā yajñeṣu | he indra ! ‘tvāyā’ tvayā saha “parāśaraḥ” ca “śatayātuḥ” bahūnāṃ rakṣasāṃ yātayitā, tena hi rakṣoghnaṃ satramāhṛtamāsīditi bhārate śrūyate | “vasiṣṭhaḥ” ca ityevamādayaḥ | kiṃ teṣām ? iti,- ‘na’ ‘te bhojasya’ bhoginaḥ tava ‘sakhyaṃ’
santribhāvaṃ 'mṛkṣanta' mārjayanta nāśayantītyarthaḥ | 'adhā' athaiṣaḍaṅguṇayuktebhyastebhyaḥ 'sūribhyaḥ' 'sudinā' śobhanāni dināni 'vyucchān' vibhāntītyarthaḥ | teṣāmeva suprabhātā rātraya ityabhiprāyaḥ | evamatra “ṛṣiḥ = parāśaraḥ” vasiṣṭhasambandhāt || “indro'pi parāśara ucyate” sa hi “parā” paritaḥ “śātayitā” “yātūnāṃ” yātayitavyānām, asurādīnāmiti || “indro̍ yā̱tūnā̍mabhavatparā̱śura̍ḥ || ( ṛ0 saṃ0 5, 7, 9, 1 )” - iti || vyākhyātaḥ śeṣaḥ |
6 |
30 |
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit