Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 188.2

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 188.2

Language
Sanskrit

188.2

brāhmaṇamapi caitamevārthaṃ bravītyayamevāgniradityo bhavatīti,-“yadasya divi tṛtīyaṃ tadasāvāditya iti brāhmaṇam” | asya -iti vyapadeśāt pārthivasyāgneḥ prādhānyaṃ darśayati | ubhābhyāṃ pakṣābhyāṃ vyāvṛtya svapakṣasādhanamuktvā devatāmatattvamālambya nirucyate | ekamevedaṃ jyotiḥ, jyotiṣvāviśeṣāt | tatpunaraṃtajjagadyātrāsiddhaye tridhā vibhakta pṛthivyāmantarikṣe divi ca vibhaktābhidhānaṃ sampadyate, agnirviyadāditya iti|
7|
28|
“hotṛjapastvanagnirvaiśvānarīyo bhavati”| evamapi tu sati ayam anagniḥ vaiśvānaraḥ hotṛjapaḥ | “deva savitaretaṃ tvā vṛṇate'gniṃ hotrāya sa ha pitrā vaiśvānareṇaiti”| evametaṃ japa varṇayanti | “imam eva agniṃ savitāram āha” pārthivam, “sarvasya prasavitāram” yajñadvāreṇa “madhyamaṃ vā uttamaṃ vā” “pitaram” asya vaiśvānaramāha | saha tena vaiśvānareṇa pitrā | evaṃ dvau pitāputrāviti vyapadeśāt pārthivādanyo vaiśvānaraḥ | sa ca punarmadhyamo vottamo vetyevamevamayamanāgnarvaiśvānaratve'pi sati hotṛjapaḥ |
7 |
31 |

Linked texts (1)