Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 19.3.6

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 19.3.6

Language
Sanskrit

19.3.6

athaikapadāniruktam —|“karotikiratī sandigdhau” dhātū “varṣakarmaṇā” sambadhyete | ubhayathā hyupapadyate, - yaḥ karoti yo vā kṣipati | “mātāntarikṣam” etasmin hi “bhūtāni” “nirmāyante” | etaddhvavakāśādānena viśiṣṭamupakāraṃ karoti bhūtānāṃ jāyamānānām | “yonirantarikṣama” ākāśasyaiva pradeśaviśeṣaḥ kaścit | sa vāyusaṃyuktaḥ san udakayonibhāvaṃ puṣṇāti | tadetat “vāyunā” tasya saṃyavanaṃ dṛṣṭoktam--parivītaḥ bhavati-iti || śabdasārūpyaprasaktamucyate, - “ayasapītaraḥ” “yoniḥ” strīyoniḥ “etasmādeva”| asāvapi “pariyutaḥ” eva “bhavati” snāvnā māṃsena ca || evametasmin mantre nairuktānāṃ nirṛtiśabdena bhūmirucyate, parivrājakānāṃ kṛcchrāpattiḥ | tadevaṃ mantreṣu śabdagativibhutvādubhayamapyupapadyata eva | tadyathā, —“vṛṣṭikāmyo.akāriṣam ( ṛ0 saṃ0 3, 7, 13, 6 )”-ityeṣa mantraḥ, agnyupasthāne agnihotre,

Linked texts (1)