Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 3.6

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 3.6

Language
Sanskrit

3.6

"teṣāṃ manuṣyavaddevatābhidhānam " | āha,-eva tāvanmanuṣyāṇāṃ manuṣyeṣu śabdena caturddhā bhaktenāvabodhakaraṇam | atha manuṣyāṇāṃ deveṣu haviḥsampradānāśīḥprārthanādilakṣaṇo vyavahāraḥ keneti ? | ucyate-teṣāmeva śabdānāṃyamiyameva vyavasthā deveṣvapi devānapi prati || katamā ? | manuṣyavaddevatābhidhānamiti | manuṣyeṇa tulyaṃ manuṣyavat ; devatābhidhānamabhihitairabhidhānam| yathaiva hi manuṣyāḥ prayojaneṣu nāmākhyātopasarganipātairyāthārthyamabhidadhati | evameva devā api | deveṣvapi śabdasyābhidhānenāpi śaktiraparihīnetyabhiprāyaḥ | te'pi hi manuṣyavadevā aṅgādiyuktāḥ pauruṣavidhikairaṅgaiḥ karmabhiśca saṃstūyanta iti hi vakṣyati || tasmādupapadyate manuṣyavaddevatābhidhānamiti |

Linked texts (1)