Yāska's Nirukta 39.20.2
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 39.20.2
- Language
- Sanskrit
39.20.2
‘dvau’ apyāgatau eka eva abhibhavāmi || “kim” “u” “trayaḥ” “karanti” trayo'pi yugapadāgatāḥ santaḥ ekākino'pi mama kiṃ kurvanti ? na kiñcidapītyabhiprāyaḥ | kiṃca, “khale na parṣān” gāhyamāne hanyamāne gamyamāne'nne | ekaḥ khalaśabda upamānam, upamāsambandhāt, yathā khale khalasthāne karṣakeṇa parṣān bahūnapi sañcitān pūlān apratiṣendhena kṣudyeran, evamahamapi bhūrinapi śatrunāgatān kṣaṇādeva tairapratibadhyamānaḥ “hanmi” | tamevaṃprabhāvaṃ santaṃ “mā” māṃ “kiṃ nindanti śatravaḥ ?” nāhaṃ nindarāhaḥ, stavyo'hamityabhiprāyaḥ | api ca “anindrāḥ” “ye” mām “indraṃ na viduḥ” yāthorthyataḥ, te kathamavijñāyaiva māṃ nindanti ? naitannyāyyamityabhiprāyaḥ | “anindrā itara iti vā” vā athavā anindrāḥ santaḥ ātmanā, kathamabhindraṃ santaṃ māṃ nindanti ? nanu nāmendratvenaiścāhamatiriktastebhyaḥ | atha kathamitare māṃ nindanti anindrāḥ santo na lajjantītyabhiprāyaḥ || iti samastārthaḥ ||
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit