Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 68.5

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 68.5

Language
Sanskrit

68.5

"juhure ( 41 )" - ityetadanavagatam | "juhnire”-ityavagamaḥ | "ju̱hu̱re vici̍tayanto̱'ni̍miṣaṃ nṛmṇaṃ pā̍nti | ā dṛ̱ḷhāṃ pura̍ṃ viviśuḥ || ( ṛ0 saṃ0 4, 1, 11, 2 )” iti | vatrerātreyasyārṣam || "juhure” "juhnire”, jahrati | ye'gniṃ "vicitayantaḥ” “vicetayamānāḥ” karmakartṛsādhanānāṃ yāthātathyaṃ vedadarśanena jānānāḥ, ye ca narāḥ ‘animiṣam’ ādaravadavasthānamātmanaḥ kṛtvā yuktātmāno 'nṛmṇaṃ' yogavalamātmanaḥ karmaṇi varttamāne ‘pānti’ rakṣantītyarthaḥ | āha--ye evaṃguṇayuktāḥ, kiṃ teṣām ? iti ucyate-‘ā dṛḷhāṃ puraṃ viviśuḥ' te dṛḍhāṃ nityam, anāvṛttaye parabrahmamayīṃ puram imāmadṛḍhāṃ śarīrapuraṃ pāpiṣṭhāṃ hitvetyabhiprāyaḥ || vicetayamānā hi vedaprāmāṇikāḥ santo havanādṛte kimanyat kuryuḥ ? yena dṛḍhāṃ puramāviśeyuḥ | śabdasārūpyamapi ca juhureityetasmiñchabde'styeva | prakaraṇācceyamāgneyī ṛk | tasmāt 'juhure'- ityeṣa śabdo hava nārtha evetyupapadyate |
19 |

Linked texts (1)