Yāska's Nirukta 1.1
Nirukta 1.1
- Language
- Sanskrit
1.1
samāmnāyaḥ samāmnātaḥ sa vyākhyātavyaḥ
tam imam samāmnāyam nighaṇṭava ity ācakṣate
nighaṇṭavaḥ kasmān nigamā ime bhavanti
chandobhyaḥ samāhṛtya samāhṛtya.(samāhatya ṛ).samāmnātāḥ
te nigantava eva santo nigamanān nighaṇṭava ucyanta ity aupamanyavaḥ
api vā hananād eva syuḥ samāhatā bhavanti
yad vā samāhṛtā bhavanti
tad yāny.[etāni.Bh].catvāri pada jātāni nāma ākhyāte ca upasarga nipātāś ca tāni imāni bhavanti
tatra etan nāma ākhyātayor lakṣaṇam pradiśanti
bhāva pradhānam ākhyātam sattva pradhānāni nāmāni
tad yatra ubhe bhāva pradhāne bhavataḥ
pūrva aparī bhūtam bhāvam ākhyātena ācaṣṭe vrajati pacati iti
upakrama prabhṛty apavarga paryantam mūrtam sattva bhūtam sattva nāmabhir vrajyā paktir iti
ada iti sattvānām upadeśo gaur aśvaḥ puruṣo hastī iti
bhavati iti bhāvasya āste śete vrajati tiṣṭhati iti
indriya nityam vacanam audumbarāyaṇaḥ
Commentaries (4)
- Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavṛtti — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktaṭīkā — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- Niruktavivaraṇa — Maheśvaratīrtha, Sanskrit
Linked texts (10)
- The Encyclopedia of Indian Philosophies — Karl H. Potter, English
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions — John Muir, English
- Altindische Grammatik — Jacob Wackernagel & Albert Debrunner, German
- History of Technology in India, Vol. I: From Antiquity to c. 1200 A.D. — A. K. Bag, English
- India as Known to Pāṇini: A Study of the Cultural Material in the Ashṭādhyāyī — V. S. Agrawala, English
- The Mauryan Polity — V. R. Ramachandra Dikshitar, English
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit
- On the Aindra School of Sanskrit Grammarians, their Place in the Sanskrit and Subordinate Literatures — A. C. Burnell, English