Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 1.1

Nirukta 1.1

Language
Sanskrit

1.1

samāmnāyaḥ samāmnātaḥ sa vyākhyātavyaḥ
tam imam samāmnāyam nighaṇṭava ity ācakṣate
nighaṇṭavaḥ kasmān nigamā ime bhavanti
chandobhyaḥ samāhṛtya samāhṛtya.(samāhatya ṛ).samāmnātāḥ
te nigantava eva santo nigamanān nighaṇṭava ucyanta ity aupamanyavaḥ
api vā hananād eva syuḥ samāhatā bhavanti
yad vā samāhṛtā bhavanti
tad yāny.[etāni.Bh].catvāri pada jātāni nāma ākhyāte ca upasarga nipātāś ca tāni imāni bhavanti
tatra etan nāma ākhyātayor lakṣaṇam pradiśanti
bhāva pradhānam ākhyātam sattva pradhānāni nāmāni
tad yatra ubhe bhāva pradhāne bhavataḥ
pūrva aparī bhūtam bhāvam ākhyātena ācaṣṭe vrajati pacati iti
upakrama prabhṛty apavarga paryantam mūrtam sattva bhūtam sattva nāmabhir vrajyā paktir iti
ada iti sattvānām upadeśo gaur aśvaḥ puruṣo hastī iti
bhavati iti bhāvasya āste śete vrajati tiṣṭhati iti
indriya nityam vacanam audumbarāyaṇaḥ

Commentaries (4)

Linked texts (10)