Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 2.1

Nirukta 2.1

Language
Sanskrit

2.1

atha nirvacanam
tad yeṣu padeṣu svara saṃskārau samarthau prādeśikena vikāreṇa.(guṇena.Bh).anvitau syātām tathā tāni nirbrūyād
atha ananvite arthe aprādeśike vikāre artha nityaḥ parīkṣeta kenacid vṛtti sāmānyena
avidyamāne sāmānye apy akṣara varṇa sāmānyān nirbrūyān na tv eva na nirbrūyāt
na saṃskāram ādriyeta viśayavatyo.(hi.Bh).vṛttayo bhavanti
yathā artham vibhaktīḥ sannamayet
prattam avattam iti dhātu ādī eva śisyete
atha apy aster nivṛtti sthāneṣv ādi lopo bhavati staḥ santi ity
atha apy anta lopo bhavati gatvā gatam iti
atha apy upadhā lopo bhavati jagmatur jagmur iti
atha apy upadhā vikāro bhavati rājā daṇḍī iti
atha apy varṇa lopo bhavati tattvā yāmi iti
atha apy dvi varṇa lopas tṛca iti
atha apy ādi viparyayo bhavati jyotir ghano bindur vāṭya iti
atha apy ādi anta viparyayo bhavati stokā rajjuḥ sikatās tarku iti
atha apy anta vyāpattir bhavati

Commentaries (4)

Linked texts (6)