Yāska's Nirukta 3.4
Nirukta 3.4
- Language
- Sanskrit
3.4
``śāsad vahnir duhitur naptyam gād vidvān ṛtasya dīdhitim saparyan/
pitā yatra duhituḥ sekam ṛṇjant sam śagmyena manasā dadhanve/''.[250]
praśāsti vodhā saṃtāna karmane duhitṛ6.putra bhāvam/[250]
duhitā durhitā dūre hitā dogdher vā/[250]
naptāram upāgamad dauhitram pautram iti/[250]
vidvān prajanana yajñasya retaso vā aṅgāt aṅgāt sambhūtasya hṛdayād adhijātasya mātṛ7.praty ṛtasya vidhānam pūjayan/[250-251]
aviśesena mithunāḥ putrā dāyādā iti/[251]
tad etad ṛc ślokābhyām abhyuktam/[251]
aṅgād aṅgāt sam bhavasi hṛdayād adhijāyase/
ātmā vai putra nāmā asi sa jīva śaradaḥ śatam/
iti/[251]
aviśesena..putrānām dāyo bhavati dharmatah/
mithunānām visarga ādi7.manuḥ svāyambhuvo abravīt/[251]
na duhitāp iti eke/
tasmāt pumān dāyādo adāyādā strī iti vijñāyate/[251]
tasmāt striyam jātām parāsyanti na pumāṃsam iti ca/[251]
strīnām dāna vikraya atisargā vidyante na puṃsah/[251]
puṃso apy eke,.śaunahśepe darśanāt/[251]
abhrātṛmatī vāda ity aparam/[251]
amūryā yanti jāmayaḥ sarvā lohita vāsasah/
abhrātara iva yoṣās tiṣṭhanti hata vartmanah/[251]
abhrātṛkā iva yoṣās tiṣṭhanti saṃtāna karmane pinda dānāya hata vartmāna ity abhrātṛkāyā anirvāha aupamikah/[252]
tasya uttarā bhūyase nirvacanāya/[252]
Commentaries (4)
- Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavṛtti — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktaṭīkā — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- Niruktavivaraṇa — Maheśvaratīrtha, Sanskrit
Linked texts (12)
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- The History and Culture of the Indian People — R. C. Majumdar & A. D. Pusalker, English
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions — John Muir, English
- Altindische Grammatik — Jacob Wackernagel & Albert Debrunner, German
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Geschichte der indischen Litteratur — M. Winternitz, German
- A History of Sanskrit Literature — A. Berriedale Keith, English
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit
- The History of Indian Literature — Albrecht Weber, English
- The Position of Women in Hindu Civilisation, from Prehistoric Times to the Present Day — A. S. Altekar, English
- Hindu Law and Custom (Recht und Sitte) — Julius Jolly & Batakrishna Ghosh, English