Yāska's Nirukta 3.5
Nirukta 3.5
- Language
- Sanskrit
3.5
``abhrātā iva puṃsa eti pratīcī gartārug iva sanaye dhanānām/
jāyā iva patya uśatī suvāsā usā hasrā iva nirinīte apsah/''.[257]
abhrātṛkā iva puṃsaḥ pitṝṇ ety abhimukhī saṃtāna karmane pinda dānāya na patim garta ārohinī iva dhana lābhāya dākṣinājī/[1\257]
gartaḥ sabhā sthānur,.gṛṇāteḥ satya saṃgaro bhavati,.tam tatra yā aputrā sā ārohati tām tatra akṣair āghnanti sā riktham labhate/[257-258]
śmaśāna sañcayo api garta ucyate puruter apagūrṇo bhavati/[258]
śmaśānam śmaśamanam śma śarīram śarīram śṛṇāteḥ śamnāter vā/[258]
śmaśru loma śmani śritam bhavati/
loma lunāter vā līyater vā/[258]
``na uparasya āviskuryād yad uparasya āviskuryād gartesthāḥ syāt pramāyuko yajamāna''.ity api nigamo bhavati/[258]
ratho api garta ucyate gṛṇāteḥ stuti karmaṇah/[258]
stutatamam yānam/''.ā rohatho varuṇa mitra gartam''.ity api nigamo bhavati/[258]
jāyā iva pati e kāmayamānā suvāsā ṛtu kālesu usā hasanā iva dantān vivṛṇute rūpānī iti catasra upamāh/[258]
``na abhrātrīm upayaccheta tokam hy asya tad bhavati''.ity abhrātṛkāyā upayamana pratiṣedhaḥ pratyakṣah/[258]
pitṛ6.ca putrabhāvam/[258]
pitā yatra duhitṛ6.aprattāyā retas sekam prārjayati saṃdadhāty ātmānam saṃgamena manasā iti/[258]
atha etām jāmyā riktha pratiṣedha udāharanti jyestham putrikāyā ity eke/[258]
Commentaries (4)
- Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavṛtti — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktaṭīkā — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- Niruktavivaraṇa — Maheśvaratīrtha, Sanskrit
Linked texts (9)
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions — John Muir, English
- Altindische Grammatik — Jacob Wackernagel & Albert Debrunner, German
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Studies in the History of Sanskrit Poetics — Sushil Kumar De, English
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit
- The Position of Women in Hindu Civilisation, from Prehistoric Times to the Present Day — A. S. Altekar, English
- Hindu Law and Custom (Recht und Sitte) — Julius Jolly & Batakrishna Ghosh, English