Yāska's Nirukta 4.25

4.25

``atrāha gor amanvata nāma tvastur apīcyam/
itthā candramaso gṛhe/''
atra ha goḥ samamaṃsata āditya raśmayaḥ svam nāma apīcyam apagatam apacitam apihitam antarhitam vā amutra candramaso gṛhe/
gātur vyākhyātah/
``gātum kṛṇavann usaso janāya/''.ity api nigamo bhavati/
daṃsayaḥ karmāṇi daṃsayanty enāni/
``kutsāya manman nahyaś ca daṃsayah/''.ity api nigamo bhavati/
``sa tūtāva nainam aśnoty aṃhatih/''.
sa tutāva na enam aṃhatir aśnoty aṃhatiś ca aṃhaś ca ahmuś ca hanter nirūdha upadhād viparītāt/
``bṛhaspate cayasa it piyārum/''.
bṛhaspati8.yac cātayasi deva pīyum pīyatir hiṃsā karmā/
viyuta1d dyāvā pṛthivī au viyavanāt/
``samānyā viyute dūre ante/''.
samānam sammāna mātram bhavati/
mātrā mānāt/
dūram vyākhyātam/
anto atateh/
ṛdhak iti pṛthak bhāvasya pravacanam bhavaty atha apy ṛdhnoti arthe dṛśyate/
``ṛdhakayā ṛdhagutāśamisthāh/''.
rdhnuvann ayākṣīr ṛdhnuvann aśamisthā iti ca/
asyā iti ca asya iti ca udāttam prathama ādeśe anudāttam anvādeśe/
tīvra arthataram udāttam alpīyo arthataram anudāttam/
``asyā ū su na upa sātaye bhuvoheḷamāno rarivām ajāśva śravasyatām ajāśva/''.
asyai naḥ sātaya upabhava āleḷamāno akrudhyan/
rarivān rātir abhyastah/
ajāśva iti pūsanam āha,.ajāśvā ajā ajanāh/
atha anudāttam/
``dīrghāyur asyā yaḥ patir jīvāti śaradaḥ śatam/''.
dīrgha āyus asyā yaḥ patir jīvatu sa śaradaḥ śatam/
śarad śṛtā asyām osadhayo bhavanti śīrṇā āpa iti vā/
asya ity asyā ity etena vyākhyātam/