Yāska's Nirukta 4.24
Nirukta 4.24
- Language
- Sanskrit
4.24
``uta smainam vastramathi na tāyum anu krośanti kṣitayo bhareṣu/
nīcāyamānam jasurim na śyenam śravaścācchā paśum acca yūtham/''.
api sma enam vastra mathim iva vastra māthinam/
vastram vastes tāyur iti stena nāma saṃstyānam asmin pāpakam iti nairuktās tasyater vā syāt/
anukrośanti kṣitayaḥ saṃgrāmeṣu/
bhara iti saṃgrāma nāma bharater vā harater vā/
nīcāyamānam nīcair ayamānam/
nīcair nicitam bhavaty uccair uccitam bhavati/
jastam iva śyenam/
śyenaḥ śaṃsanīyam gacchati/
śravaścācchā paśumat ca yūtham/
śravaś ca api paśumat ca yūtham/
praśaṃsāṃś ca yūthaṃś ca dhanaṃś ca yūthaṃś ca iti vā/
yūtham yauteḥ samāyutam bhavati/
``indhāna enam jarate svādhīh/''.
gṛṇāti/
mandī mandateḥ stuti karmaṇah/
``pra mandine pitumad arcatā vacah/''.
prārcata mandine pitumad vacas2/
gaur vyākhyātah/
Commentaries (4)
- Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavṛtti — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktaṭīkā — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- Niruktavivaraṇa — Maheśvaratīrtha, Sanskrit
Linked texts (4)
- Śākala — Sanskrit
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Die Hymnen des Rigveda, Bd. I: Metrische und textgeschichtliche Prolegomena — Hermann Oldenberg, German
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit