Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 4.3

Nirukta 4.3

Language
Sanskrit

4.3

``vayaḥ suparṇā upa sedur indram priyamedhā ṛṣayo nādhamānāh/
apa dhvāntam ūrṇuhi pūrdhi cakṣus mumugdhy asmān nidhayā iva baddhān/[352]
vayo ver bahuvacanam suparṇāḥ supatanā āditya raśmi1.upasedur indram yācamānāh/[353]
apa ūrṇuhy ādhvastaṃś cakṣus2/[353]
cakṣus1.khyāter vā caster vā/[353]
pūrdhi pūraya dehi iti vā muñca asmān pāśair iva baddhān/[353]
[varam avidyamānasya adhyāhārād vidyamānasya śabdasya ākāṅkṣita artha abhidhāyakatva kalpanā...tasmād evam sarvatra anavagata saṃskārānām aprasiddha arthānām padānām sāmarthyād ākāṅkṣita rupa eva arthe avasthānam bhavati..ḍ.354]
``pārśvataḥ śronitaḥ śitāmatah/''.[353]
pārśvam parśumayam aṅgam bhavati/[353]
parśu spṛśateḥ saṃspṛṣṭā pṛṣṭha deśam/[353]
pṛṣṭham spṛśateḥ saṃspṛṣṭam aṅgaih/[353]
aṅgam aṅganād añcanād vā/[353]
śroniḥ śronater gati calā karmaṇah,.śroniś calati iva gacchatah/[353]
dos śitāma bhavati dos dravateh/
`
yoniḥ śitāma iti śākapūnir,.viṣitas[slackened].bhavati/[353]
śyāmato yakṛtta iti taiṭīkih/[353]
śyāmam śyāyateh/
`
yakṛt yathā kathā ca kṛtyate/[353]
śiti māṃsato medastas iti gālavah/[353]
śitiḥ śyater māṃsam mānanam vā mānasam vā mano asimnt sīdati iti vā,.medas medyateh/[353]

Commentaries (4)

Linked texts (5)