Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 5.2

Nirukta 5.2

Language
Sanskrit

5.2

``asaścantī bhūridhāre payasvatī/''.
asajyamāne iti vā avyudasyantyāv iti vā bahu dhāra1d udakavatyau/
vanusyatir hanti karmā anavagata saṃskāro bhavati/
``vanuyāma vanusyata''.ity api nigamo bhavati/
``dīrghaprayajyumati yo vanusyati vayam jayema pṛtanāsu dūdhyah/''
dīrgha pratata yajñam abhijighāṃsati yo vayam tam jayema pṛtanāsu dūdhyam durdhiyam pāpa dhiyam/
pāpaḥ pāta peyānām pāpatyamāno avān eva patati iti vā pāpatyater vā syāt/
tarusyatir apy evam karmā/
``indrena yujā tarusema vṛtram''.ity api nigamo bhavati/
bhandanā bhandateḥ stuti karmaṇah/
``purupriyo bhandate dhāmabhiḥ kavir2.ity api nigamo bhavati/
``sa bhandanā udiyarti prajāvatīr''.iti ca/
``anyena madāhano yāhi tūyam''.
anyena mada hano gaccha kṣipram āhaṃsi iva bhāṣamānā ity asabhya bhāṣanād āhanā iva bhavaty etasmād āhanaḥ syāt/
ṛṣir nado bhavati nadateḥ stuti karmaṇah/
``nadasya mā rudhataḥ kāma ā gan/''.
nadanasya mā rudhataḥ kāma āgamat saṃruddha prajananasya brahmacārina ity ṛṣi putrī ā vilapitam vedayante/

Commentaries (4)

Linked texts (6)