Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 5.11

Nirukta 5.11

Language
Sanskrit

5.11

``ekayā pratidhā apibat sākam sarāṃsi triśatam/
indraḥ somasya kānukā/''.
ekena pratidhānena apibat sākam saha ity arthah/
indraḥ somasya kānukā,.kāntakāni iti vā krāntakāni iti.(vā kṛtakāni iti).vā indraḥ somasya kānta iti vā kane ghāta iti vā kane hataḥ kānti hatah/
tatra etad yājñikā vedayante triṃśad uktha pātrāni mādhyandine savana eka devatāni tāny etasmin kāla ekena pratidhānena pibanti tāny atra saras1p ucyante/
triṃśat apara pakṣasya ahorātrās triṃśat pūrva pakṣasya iti nairuktās,.tad yā etāś cāndramasya āgāminya āpo bhavanti raśmi1p tā apara pakṣe pibanti tathā api nigamo bhavati/
``yamakṣitim akṣitayaḥ pibanti iti/''.tam pūrva pakṣa āpyāyayanti tathā api nigamo bhavati/
``yathā devā aṃśum āpyāyayanti iti/''.
adhrigur mantro bhavati,.gavi adhikṛtatvād api vā praśāsanam eva abhipretam syāt tat śabdavattvād.''.adhrigo śamīdhvam suśami śamīdhvam śamīdhvam adhrigav iti/''.
agnir apy adhrigur ucyate/
``tubhyam ścotanty adhrigo śacīvah/''.
adhṛta gamana karmavan/
indro apy adhrigur ucyate/
``adhrigava oham indrāya''.ity api nigamo bhavati/
āṅgūsaḥ stoma āghosah/
``ena āṅgūsena vayam indravantah/''.anena stomena vayam indravantah/

Commentaries (4)

Linked texts (5)