Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 6.3

Nirukta 6.3

Language
Sanskrit

6.3

``udvṛha rakṣaḥ sahamūlam indra vṛścā madhyam pratyagram śṛṇīhi/
ā kīvataḥ salalūkaṃś cakartha brahma dviṣe tapuṣi tetim asya/(ṛV.3,30,17)''
uddhara rakṣaḥ sahamūlam indra/
mūlam mocanād vā moṣaṇād vā mohanād vā/
vṛśca madhyam prati śṛṇīhy agram/
agram āgatam bhavaty ā kiyato deśāt/
salalūkam saṃlubdham bhavati pāpakam iti nairuktāh/
sararūkam vā syāt sarter abhyastāt/
tapuṣis tapater hetir hanteh/
``tyaṃś ciditthā katpayam śayānam/''
sukha payasam sukham asya payah/
visruha āpo bhavanti visravaṇāt/
``vayā iva ruruhuḥ sapta visruhah''
ity api nigamo bhavati vīrudha oṣadhayo bhavanti virohaṇāt/
``vīrudhaḥ pariyiṣṇvah''
ity api nigamo bhavati/
nakṣadd ābham aśnuvānad ābham abhyaśanena dabhnoti iti/
``nakṣadd ābham taturim parvateṣṭhām''
ity api nigamo bhavati/
askṛdhoyur akṛdhvāyuḥ kṛdhvati drasvanāma nikṛttam bhavati/
``yo askṛdhoyur ajaraḥ svarvān''
ity api nigamo bhavati/
niśṛmbhā niśrathya hāriṇah/

Commentaries (4)

Linked texts (2)