Yāska's Nirukta 6.6
Nirukta 6.6
- Language
- Sanskrit
6.6
``kārur aham tato bhiṣag upalaprakṣiṇī nanā/
nānādhiyo vasūyavo anu gā iva tasthimendrāya indro pari srava/(ṛV.9,112,3)''
kārur aham asmi kartā stomānām tato bhiṣak/
tata iti saṃtāna nāma pitur vā putrasya vā/
upala prakṣiṇī saktukārikā/
nanā namater mātā vā duhitā vā/
nānādhiyo nānākarmāṇo vasūyavo vasukāmā anvāsthitāḥ smo gāva iva lokam/
indrāyendro pari srava ity adhyeṣaṇā/
``āsīna ūrdhvām upasi kṣiṇāti/''
upasthe/
prakalavid vaṇig bhavati kalāś ca veda prakalāś ca/
``durmitrāsaḥ prakalavinmimānāh''
ity api nigamo bhavati/
abhyardhayajvā abhyardhayan yajati/
``siṣakti pūṣā abhyardhayajvā''
ity api nigamo bhavati/
īkṣa īśiṣe/
``īkṣe hi vasva ubhayasya rājan''
ity api nigamo bhavati/
kṣoṇasya kṣayaṇasya/
``mahaḥ kṣoṇasyāśvinā kaṇvāya''
ity api nigamo bhavati/
Commentaries (4)
- Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavṛtti — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktaṭīkā — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- Niruktavivaraṇa — Maheśvaratīrtha, Sanskrit
Linked texts (6)
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions — John Muir, English
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit
- An Account of the Different Existing Systems of Sanskrit Grammar — S. K. Belvalkar, English