Manasara Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Manasara-Shilpashastra; III. Manasara on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Manasara: Translation; V. Architecture of Manasara: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) v3.c24.s9.17

v3.c24.s9.17

तत्तद्ग्रामान्तरे देशे वैश्यसंघैस्तदालयम् ।
तत्तत्पैशाचकपदे सर्वं(वं)कार्यापजीविनाम् ।। २२३ ।।
महारथ्यायताः सर्वे(वीः) क्रयस्य विक्रयस्य च ।
तत्रैव[च] द्वय(द्वि)पत्तं स्यान्महाराज(ज) वासं युतम् ।। २२४ ।।
बाह्ये प्राकारसंयुक्तं परितः परिखान्वितम् ।
महारथ्यावशात्तेषां महाद्वारं प्रकल्पयेत् ।। २२५ ।।
चतुर्भिर्र्तु(चतुर)ष्टकं वाऽपि द्वादशद्वारमेव च ।
शेषं तु पूर्ववत्कुर्यात्प्रस्तरेत्(रं) तन्त्रवित्तमः ।। २२६ ।।
ग्रामकार्मुकविन्यास‌लक्षणं वक्ष्यतेऽधुना ।
विस्तारसममायाममधिकमथाऽपि वा ।। २२७ ।।
पत्तनं वा [ऽथ] खेटकं वा खर्वटं वा प्रकल्पयेत् ।
पत्तने वैश्यसंघं स्याच्छूद्रसंघं तु खेटकम् ।। २२८ ।।
प्र(पृ)थुलोमं (लोमश ) च सर्वं स्यात्खर्वटं तत्प्रकीर्तितम् ।
नदीतीरे ऽम्बुतीरे वा कार्मुकं च(चापि) विन्यसेत् ।। २२६ ।।
रथ्याद्यैश्चैकसन्धिः स्यात्पश्चिमोन्तर्गतस्त(त्तरंगं त) था ।
दक्षिणे पूर्वके रथ्यामुत्तरे पूर्वकेऽपि च ।। २३० ।।
दक्षिणे पश्चिमे वाऽपि रथ्या क्षेत्रवशाद्बुधः ।
तयोर्वाथी (द्वयोः) बाह्ये तु कार्मुकाकारवत्युधक् । २३१ ।।
एकद्वित्रिचतुष्पञ्चवीथिरे (थीमे) वं प्रकल्पयेत् ।
रथ्या सर्वा द्विपक्षं(क्षा ) स्यात्तिर्यङ्गार्ग यथेच्छया ।। २३२ ।।
चतुर्दिक्षु पृथक् प्राज्ञश्चोक्तवत्पद(दं ) विन्यसेत् ।
ग्रामाकारवशात्सर्वं कारयेच्छास्त्रवित्तमः ।। २३३ ।।
स्थापयेदीश्वराद्यैः (दींश्च) देवैः(वान् ) प्रागुक्तदेशतः ।
यथेष्टद्वारसंयुक्तं वप्रयुक्त्या(क्तं ) विनाऽथवा ।। २३४ ।।
यत्तु रथ्याद्वयोर्(द्वय ) मध्ये विष्णुस्थानं प्रकल्पयेत् ।
एतद्ग्रामस्य सन्धिश्चैतद्देशे शङ्करालयम् ।। २३५ ।।
रथ्याविरहितस्थाने विष्णोर्वाऽपि शिवालयम् ।
विष्णु(ष्णो) र्निरीक्षणं वास्तुवा( द्वा) शत्पराङ्मुखे शुभम् ।। २३६ ।।