Vastu-shastra (Vol. I: Hindu Science of Architecture; Vol. II: Hindu Canons of Iconography and Painting) v1.c63.s2.74

v1.c63.s2.74

एवमेते गृहादीनामायाः सर्वे प्रकीर्त्तिताः ॥
प्रदद्यादासने सिंहमातपत्रेषु तु ध्वजम् ।
चिह्नेष्वपि च सर्वेषु चामरव्यजनादिषु ॥
सिंहं गजं वा शस्त्रेषु रथेषु कवचेषु च ।
सार्यश्वगजपर्याणेष्विभं वृषभमेव च ॥
अर्थधारणपात्रेषु शयनेषु मतङ्गजम् ।
याने च वाहने चैव मतिमान् योजयेद् गजम् ॥
प्रासादप्रतिमालिङ्गपीठमण्डपवेदिषु ।
कुण्डेषु च ध्वजं दद्याद् देवोपकरणेषु च ॥
आयो गृहवदुद्वाहवेदीमण्डपयोर्भवेत् ।
महानसे वृषं दद्याज्जलाधारे जलाशये ॥
स्थाल्यां भोजनपात्रे च कोष्ठागारेऽन्नधारणे ।
एतद्गृहे तथा दद्याद् गृहोपकरणेषु च ॥
वृषभं गजशालायां प्रदद्याद् गजमेव वा ।
वृषं तुरगशालासु गोशालागोकुलेषु च ॥
गजाश्ववृषशालासु सिंहं यत्नेन वर्जयेत् ।
अधमानां खरध्वाङ्क्षधूमश्वानः शुभावहाः ॥
धूमोऽग्निजीविनां शस्तो ध्वाङ्क्षः सन्न्यासिनां हितः ।
श्वगणानां श्वपाकानां स्ववेश्मानां खरः शुभः ॥
नटनर्तकवेश्मेशु पण्यस्त्रीणां खरः शुभः ।
कुलालरजकादीनां तथा गर्दभजीविनाम् ॥
गृहादिषु क्षेत्रफलँ गणयेदष्टभिर्भजेत् ।
त्रिघनेन भजेच्छेषं नक्षत्रेऽष्टहृते व्ययः ॥
पिशाचो राक्षसो यक्ष इति त्रेधा व्ययो मतः ।
साम्याधिक्यन्यूनताभिरायतः स्याद् यथाक्रमम् ॥
व्ययं क्षेत्रफले क्षिप्त्वा गृहनामाक्षराणि च ।
भागं त्रिभिर्हरेत् तत्र यच्छेषं सोऽशको भवेत् ॥
चतुरङ्गे यथा मन्त्रो मुख्यो लग्नान्नवांशकः ।
तथा गृहादिषु प्रोक्तं मुख्यत्वेनांशकत्रयम् ॥
इन्द्रो यमश्च राजा च त्रयो नामभिरंशकाः ।
स्वनामतुल्यफलदा विज्ञातव्यास्त्रयोऽपि च ॥
गणयेत् स्वामिनक्षत्राद् यावत् स्याद् भवनस्य भम् ।
नवभिर्भाजिते तस्मिञ्छेषं तारा प्रकीर्त्तिता ॥
जन्म सम्पद्विपत्क्षेमपापसाधकनैधनीः ।
मैत्रीपरममैत्र्यौ च प्राहुः संज्ञाः समाः फले ॥