Vastu-shastra (Vol. I: Hindu Science of Architecture; Vol. II: Hindu Canons of Iconography and Painting) v1.c64.46

v1.c64.46

अन्तः प्रागुत्तरे देशे विष्णुमूर्तिर् (र्त्तिं) यथेष्टकम् ॥
पितृदेवेशकोणे वा य (त) था नृसिंहरालयं भवेत् ।
अग्निकोणे य (त) था रामं गोपालालालयमेव वा ॥
मित्रे च त्रितलं कुर्यात्स्थानकं चाङ्घ्रिभूमिके ।
द्वितीयं (ये) चासनं प्रोक्तं तृतीये शयनं भवेत् ॥
अथवा स्थानकं चोर्ध्वे शयनं मूलकस्थले ।
इष्टदिग्विष्णुहर्म्याणां द्वारं कुर्याद्विचक्षणः ॥
ग्रामस्याभिमुखं विष्णुं नरसिंहं पराङ्मुखम् ।
लक्ष्मी नृसिंहंश्चैवापि ग्रामस्याभिमुखो भवेत् ॥
रुद्रं रुद्रजये वापि इ (त्वि) न्द्रश्चेन्द्द्रजयेषु च ।
आपवत्स्या (त्सा) पवत्स्यश्च सावित्र (त्र) श्चा (श्च) सान्द्रके (सवित्रके) ॥
ईशे वाथ जयन्ते वा पर्जन्यस्य पदेपि वा ।
एवमीशालयं कुर्याद्ग्रामस्य तु पराङ्मुखम् ॥
पूर्वंके पश्चिमे वापि तत्रैवाभिमुखं भवेत् ।
अन्यत् सकलरूपाणां हर्म्यद्वारं यथेष्टतः ॥
स्वकर्णे वाऽपि दौवारिके सुब्रह्मण्यालयं भवेत् ।
अथवा जिनालयं स्यात्सुगंतालयमेव च ॥
चतुर्दिक्षु विदिच्वा (क्ष्व) वि मध्ये वैनायकालयम् ।
गन्धर्व (र्वे) भृङ्गराजे वा भार्यकारालयं भवेत् ॥
मुख्येवाथ च भल्लाटे सा (स) रस्वत्यालयं भवेत् ।
अदितौ वा मृगे वापि लक्ष्मीभवनकं स्मृतम् ॥
तत्रैव भुवनदेवीहर्म्यमेवं प्रकल्पयेत् ।
यद्द्वारस्य वहिरङ्गे रक्षार्थं भैरवालयम् ॥
राक्षसे पुष्पदान्ते वा दुर्गागारञ्चापि चालयम् ।
तद्ग्रामस्य वहिः सौम्ये कालि (ली) कोष्ठं प्रकल्पयेत् ॥
ग्रामात्क्रोशावसानं स्यात्पूर्वं वा चोत्तरेऽपि वा ।
तत्र चण्डालवासः स्याच्चोत्तरे च श्मशानकम् ।
ग्रामस्य चोत्तरे बाह्ये प्रेतभूतांरादण्डकम् ।
ग्रामस्य परितो बाह्ये रक्षार्थं वप्रसंयुतम् ॥
तद्बहिः परिखायुक्तं परितो वप्रवेदिकैः ।
चतुर्दिक्षु चतुष्कोणे महाद्वारं प्रकल्पयेत् ॥
वृत्तं वा चतुरश्रं वा वास्तुस्वाकृतिक्रप्रयुक्त् ।
पूर्वद्वारमथैशाने चाग्निद्वारं तु दक्षिणे ॥
पितृद्वारं तु तत्प्रत्यग्वायोर्द्वारं तथोत्तरम् ।
पूर्वपश्चिमयोर्द्दारौ तत् (तन्ने) सूत्रं तु योजयेत् ॥