Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p107

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p107

Language
Sanskrit

v29.p107

uttarādhyayana-- mūlasūtram- -2-25/996 san 'sadā' sarvakālam, upasaṃhāramāha- kuśalaiḥ- tattvābhijñaiḥ saṃdiṣṭaḥ kathitaḥ kuśalasandiṣṭastaṃ 'tam' ityuktarūpaṃ vayaṃ brūmo brāhmaṇaṃ, yadeva hi loke vijñopadiṣṭaṃ tadeva vastvabhyupagamārhamiti
bhāvaḥ |
ita ittarasūtrairyādṛśo'sau kuśalasandiṣṭastatkharūpameva kvacitkathañcidanuvadan svābhimataṃ brāhmaṇamāha-yo na svajanenābhiṣvaṅgaṃ karoti 'āgantuṃ' prāptuṃ svajanādisthānamiti gamyate, āgato vā, tataḥ ‘pravrajan’ sthānāntaraṃ gacchanna śocate, yathā-kathamahamamunā binā bhaviṣyāmīti, tata eva ramate āryāṇāṃ tīrthakṛtāṃ vacanamāryavacanam āgamastasmin, kimuktaṃ bhavati ? - sarvatra niḥspṛhatvenāgamārthānuṣṭhānaparatayā tatra ratimān bhavati, yadvā yo na sajatyāgantuṃ pravrajyāparyāyādgārhasthya paryāyamiti gamyate, tathā 'pravrajan' pravrajyāṃ gṛhṇan na śocate -na khidyate, kintvidameva manujajanmaphalamiti manyamānaḥ sa rabhasaivābhiniṣkrāmati, śeṣaṃ tathaiva, vyākhyā dvaye'pi ca niḥspṛhataivocyate |
tathā 'jātarūpaṃ' svarṇa tato jātarūpamiva jātarūpaṃ, yaḥ kīdṛśaḥ san ? - 'mahāmaṭṭhe' tti makārasyālākṣaṇikatvānmahānartha:-prayojanaṃ muktirūpamasyeti mahārtho, jātarūpasya tvartho viṣayaghātādi:, tathā 'niddhaṃtamalapāvakaṃ' nirdhyātaṃ-bhasmīkṛtaṃ tato nirmātamiva nirdhyātaṃ mala ivātmano viśuddhasvarūpaghātitayā pāpameva pāpakaṃ yenāsau nirdhyātamalapāpako, jātarūpaṃ tu prākṛtatvāt pāvakena - agninā nirmāto mala:- kiṭṭātmako'syeti pāvakanirmātamalam, anyacca-rāgaścapratibandhātmako dveṣaśca - aprītirūpo bhayaṃ ca - ihalokabhayādi rāgadveṣabhayāni tānyatītoniṣkrānto rāgadveṣabhayātīto rāgadirahita ityarthaḥ, sarvatra liṅgavyatyayaḥ prāgvat, paṭhyate ca‘jātarūvaṃ jahāmaṭṭaṃ’ti ‘yathe'tyaupamye āmṛṣṭaṃ-tejaḥprakarṣāropaṇāya manaḥ śilādinā samantātparāmṛṣṭam, anena jātarūpasya bāhyo guṇa uktaḥ, pāvakanirdhyātamalamiti cāntaraḥ, tato jātarūpavadvāhyāntaraguṇānvitaḥ, ata eva rāgīdyatītaśca yastaṃ vayaṃ brūmo brāhmaṇam |
kiñca - trasaprāṇino vijñāya 'saṅgraheṇa' saṅkṣepeṇa caśabdādvistareṇa ca, tathā 'sthāvarān ' pṛthivyādīn, yadivā saṃgṛhyata iti saṅgraho varṣākalpādistena hetunā, jīvarakṣārthatvāttasya, ca - śabdo bhinnakrama:, tata eva sthāvarāṃśca, paṭhyate ca - 'saṃgaheṇa sathāvare' tti 'saṃsthāvarān' sthāvarasahitān yo ‘na hinasti' na vyaparoyati 'etān' anantaramuktarūpān 'tuḥ' pūraṇe, paṭhyate ca'vividhena' manovākkāyarūpatayā yogeneti gamyate taṃ vayaṃ brūmo brāhmaṇaṃ, tathā cāraṇyake'pyuktam"yadā na kurute pāpaṃ, sarvabhūteṣu dāruṇam |
karmaṇā manasā vācā, brahma sampadyate tadā || "
tathā krodhādibhyo mṛṣā na vadati yastu taṃ vayaṃ brūmo brāhmaṇam, iha ca mānasya krodho māyāyāśca lobha upalakṣaṇaṃ, prāyastatsahacaritatvāttayoḥ, tathā ca tatrāpyavāci
(kiñca)

"yadā sarvānṛtaṃ tyaktaṃ, mithyābhāṣā vivarjitā | anavadyaṃ ca bhāṣet, brahma sampadyate tadā || " "aśvamedhasahasraṃ ca, satyaṃ ca tulayā dhṛtam | aśvamedhasahasrāddhi, satyameva viśiṣyate ||"

Linked texts (1)