Pramāṇa · Search · About · API

The Recognition of Śakuntalā 10.5.126

Arthadyotanikā 10.5.126

Language
Sanskrit

10.5.126

na ma uciteṣvapi nijakāryeṣu hastapādaṃ prasarati | kāma idānīṃ sakāmo bhavatu | ayamarthaḥ | sarvadā vakro'nāryeṣveva prarvatata iti sābhilāṣo bhavatu | tasyābhilāṣaḥ pūryatāmiti | yena kāmenāsatyasaṃdhe'satyapratijñe | “saṃdhā pratijñā maryādā” ityamaraḥ | jane śūnyahṛdayā sakhī padaṃ sthānaṃ kāritā | śūnyahṛdayapadaṃ hetutvenopāttam | athavā durvāsasaḥ kopa eṣa vikārayatyanyathākārayati “veṇīsaṃharṣā anyathātvapariṇāmeṣu” iti gaṇapāṭhāt | anyathā kathaṃ saḥ | rājarṣiriti sābhiprāyam | tādṛśāni mantrayitvaitāvatkālasya leśamātramapi na visṛjati tadito'bhijñānamaṅgulīyakaṃ tasya visṛjāvaḥ | duḥkhaśīle tapasvijane ko'bhyarthyate | tatra gantumiti śeṣaḥ | manu sakhīgāmī doṣa iti vyavasitāpi jātavyavasāyāpi na pārayāmi pravāsapratinivṛttasya tātakāśyapasya duṣyantapariṇītāmāpannasattvāṃ gurviṇīm | “āpannasattvā syādgurviṇyantarvatnī ca garbhiṇī” ityamaraḥ | śakuntalāṃ nivedayituṃ saṃpādayituṃ(?) sakhīgāmī doṣa iti nivedayituṃ na pārayāmīti saṃbandhaḥ | anena devavāṇyāsyā antarvatnītvaṃ śrāvayiṣyata iti sūcitam | itthaṃgate'smābhiḥ kiṃ karaṇīyam | sakhi tvarasva śakuntalāyāḥ prasthāne gamanasamaye kautukaṃ pāraṃparikaṃ maṃgalaṃ nirvartayituṃ saṃpādayitum | “kautukaṃ narmmaṇīcchāyāmutsave kutuke mudi | pāraṃparyāgatakhyāta maṅgalodvāhasūtrayoḥ” iti haimaḥ | kathametat | śṛṇu | idānīṃ sukhaśayanapṛcchikā śakuntalāyāḥ sakāśaṃ gatāsmi | prātargatvā rātrau tava sukhaśayanaṃ jātamiti yā pṛcchati sā sukhaśayanapṛcchetyucyate | tena prātaḥ sukhaśayanaṃ praṣṭuṃ gatāsmītyarthaḥ |

Linked texts (1)