The Compendium of Suśruta 42.12.4

42.12.4

“uṣṇāḥ kaṣāyāḥ pāke'mlāḥ kaphaśukānilāpahāḥ || kulatthā” (ca. sū. a. 27 ) ityādau; tathā vipākaguṇe—“pittakṛt sṛṣṭaviṇmūtraḥ pāko'mlaḥ śukranāśanaḥ |” (ca. sū. a. 26) iti carakoktaṃ, tatsarvaṃ suśrute uṣṇavīryatākāryaṃ kaciddravyasvabhāva iti svīkriyate | tena prameye dravyaguṇe carakasuśrutayorvipratipattirnāstyeva | yattvatra vaktavyaṃ—“pañcabhūtātmake dehe āhāraḥ pāñcabhautikaḥ | vipakkaḥ pañcadhā samyak svān guṇānabhivardhayet” (sū. a. 46) iti; anena pañcadhā pāko'bhihitaḥ, sa dravyasvarūpacintanīyo naitatpākadvayavirodhī; yathā pañcabhūtātmakatve'pi dravyāṇāṃ saumyāgneyatvād dvaividhyaṃ bhavati | yā tu carake avasthāpākābhidhāne'ntimapāke kaṭukatā'bhihitā, “pakvāśayaṃ tu prāptasya śoṣyamāṇasya vahninā | paripiṇḍitapakvasya vāyuḥ syāt kaṭubhāvataḥ |” (ca. ci. a. 15) ityādinā sā vātaprakopamātre hetuḥ, na naiṣṭhikamadhurapākādheyasṛṣṭamūtrapurīṣatāsamyakśukrajananādivirodhinīti na virodhaḥ || 10-12||