Pramāṇa · Search · About · API

Shiva Purana 10: 10

Śivapurāṇa (complete text) 10

Language
Sanskrit

Contents

10

10.1.p1

śrīḥ

10.1.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ

10.1.p3

śrīgaurīśaṃkarābhyāṃ namaḥ

10.1.1

atha saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍaḥ prārabhyate
adhyāya

10.1.1-2

namassamastasaṃsāracakrabhramaṇahetave
gaurīkucataṭadvandvakuṃkumāṃkitavakṣase

10.1.2

sūta uvāca
uktvā bhagavato labdhaprasādādupamanyunā
niyamādutthito vāyurmadhye prāpte divākare

10.1.3

ṛṣayaścāpi te sarve naimiṣāraṇyavāsinaḥ
athāyamarthaḥ praṣṭavya iti kṛtvā viniścayam

10.1.4

kṛtvā yathā svakaṃ kṛtyaṃ pratyahaṃ te yathā purā
bhagavaṃtamupāyāṃtaṃ samīkṣya samupāviśan

10.1.5

athāsau niyamasyāṃte bhagavānambarodbhavaḥ
madhye munisabhāyāstu bheje kḷhaptaṃ varāsanam

10.1.6

sukhāsanopaviṣṭaśca vāyurlokanamaskṛtaḥ
śrīmadvibhūtimīśasya hṛdi kṛtvedamabravīt

10.1.7

taṃ prapadye mahādevaṃ sarvajñamaparājitam
vibhūtissakalaṃ yasya carācaramidaṃ jagat

10.1.8

ityākarṇya śubhāṃ vāṇīmṛṣayaḥ kṣīṇakalmaṣāḥ
vibhūtivistaraṃ śrotumūcuste paramaṃ vacaḥ

10.1.9

ṛṣaya ūcuḥ
uktaṃ bhagavatā vṛttamupamanyormahātmanaḥ
kṣīrārthenāpi tapasā yatprāptaṃ parameśvarāt

10.1.10

dṛṣṭo'sau vāsudevena kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā
dhaumyāgrajastatastena kṛtvā pāśupataṃ vratam

10.1.11

prāptaṃ ca paramaṃ jñānamiti prāgeva śuśruma
kathaṃ sa labdhavān kṛṣṇo jñānaṃ pāśupataṃ param

10.1.12

vāyuruvāca
svecchayā hyavatīrṇopi vāsudevassanātanaḥ
niṃdayanniva mānuṣyaṃ dehaśuddhiṃ cakāra saḥ

10.1.13

putrārthaṃ hi tapastaptuṃ gatastasya mahāmuneḥ
āśramaṃ munibhirdṛṣṭaṃ dṛṣṭavāṃstatra vai munim

10.1.14

bhasmāvadātasarvāṃgaṃ tripuṃḍrāṃkitamastakam
rudrākṣamālābharaṇaṃ jaṭāmaṃḍalamaṃḍitam

10.1.15

tacchiṣyabhūtairmunibhiśśāstrairvedamivāvṛtam
śivadhyānarataṃ śāṃtamupamanyuṃ mahādyutim

10.1.16

namaścakāra taṃ dṛṣṭvā hṛṣṭasarvatanūruhaḥ
bahumānena kṛṣṇo'sau triḥ kṛtvā tu pradakṣiṇām
stutiṃ cakāra suprītyā nataskaṃdhaḥ kṛtāñjaliḥ

10.1.17

tasyāvalokanādeva muneḥ kṛṣṇasya dhīmataḥ
naṣṭamāsīnmalaṃ sarvaṃ māyājaṃ kārmameva ca

10.1.18

tapaḥkṣīṇamalaṃ kṛṣṇamupamanyuryathāvidhiḥ
bhasmanoddhūlya taṃ mantrairagnirityādibhiḥ kramāt

10.1.19

atha pāśupataṃ sākṣādvrataṃ dvādaśamāsikam
kārayitvā munistasmai pradadau jñānamuttamam

10.1.20

tadāprabhṛti taṃ kṛṣṇaṃ munayaśśaṃsitavratāḥ
divyāḥ pāśupatāḥ sarve parivṛtyopatasthire

10.1.21

tato guruniyogādvai kṛṣṇaḥ paramaśaktimān
tapaścakāra putrārthaṃ sāṃbamuddiśya śaṃkaram

10.1.22

tapaso tena varṣāṃte dṛṣṭo'sau parameśvaraḥ
śriyā paramayā yuktassāṃbaśca sagaṇaśśivaḥ

10.1.23

varārthamāvirbhūtasya harasya subhagākṛteḥ
stutiṃ cakāra natvāsau kṛṣṇaḥ samyakkṛtāṃjaliḥ

10.1.24

sāṃbaṃ samagaṇavyagro labdhavānputramātmanaḥ
tapasā tuṣṭacittena dattaṃ viṣṇośśivena vai

10.1.25

yasmātsāṃbo mahādevaḥ pradadau putramātmanaḥ
tasmājjāṃbavatīsūnuṃ sāṃbaṃ cakre sa nāmataḥ

10.1.26

tadetatkathitaṃ sarvaṃ kṛṣṇasyāmitakarmaṇaḥ
maharṣerjñānalābhaśca putralābhaśca śaṃkarāt

10.1.27

ya idaṃ kīrtayennityaṃ śṛṇuyācchrāvayettathā
sa viṣṇorjñānamāsādya tenaiva saha modate

10.1.27.p1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe kṛṣṇaputraprāptivarṇanaṃ nama prathamo'dhyāyaḥ

10.1-2.2

adhyāya

10.2.1

ṛṣaya ūcuḥ
kiṃ tatpāśupataṃ jñānaṃ kathaṃ paśupatiśśivaḥ
kathaṃ dhaumyāgrajaḥ pṛṣṭaḥ kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā

10.2.2

etatsarvaṃ samācakṣva vāyo śaṃkaravigraha
tatsamo na hi vaktāsti trailokyeṣvaparaḥ prabhuḥ

10.2.3

sūta uvāca
ityākarṇya vacasteṣāṃ maharṣīṇāṃ prabhaṃjanaḥ
saṃsmṛtya śivamīśānaṃ pravaktumupacakrame

10.2.4

vāyuruvāca
purā sākṣānmaheśena śrīkaṃṭhākhyena mandare
devyai devena kathitaṃ jñānaṃ pāśupataṃ param

10.2.5

tadeva pṛṣṭaṃ kṛṣṇena viṣṇunā viśvayoninā
paśutvaṃ ca surādīnāṃ patitvaṃ ca śivasya ca

10.2.6

yathopadiṣṭaṃ kṛṣṇāya muninā hyupamanyunā
tathā samāsato vakṣye tacchṛṇudhvamataṃdritāḥ

10.2.7

puropamanyumāsīnaṃ viṣṇuḥkṛṣṇavapurdharaḥ
praṇipatya yathānyāyamidaṃ vacanamabravīt

10.2.8

śrīkṛṣṇa uvāca
bhagavañchrotumicchāmi devyai devena bhāṣitam
divyaṃ pāśupataṃ jñānaṃ vibhūtiṃ vāsya kṛtsnaśaḥ

10.2.9

kathaṃ paśupatirdevaḥ paśavaḥ ke prakīrtitāḥ
kaiḥ pāśaiste nibadhyaṃte vimucyaṃte ca te katham

10.2.10

iti saṃcoditaḥ śrīmānupamanyurmahātmanā
praṇamya devaṃ devīṃ ca prāha puṣṭo yathā tathā

10.2.11

upamanyuruvāca
brahmādyāḥ sthāvarāṃtāśca devadevasya śūlinaḥ
paśavaḥ parikīrtyaṃte saṃsāravaśavartinaḥ

10.2.12

teṣāṃ patitvāddeveśaḥ śivaḥ paśupatiḥ smṛtaḥ
malamāyādibhiḥ pāśaiḥ sa badhnāti paśūnpatiḥ

10.2.13

sa eva mocakasteṣāṃ bhaktyā samyagupāsitaḥ
caturviṃśatitattvāni māyākarmaguṇā amī

10.2.14

viṣayā iti kathyante pāśā jīvanibandhanāḥ
brahmādistambaparyaṃtān paśūnbaddhvā maheśvaraḥ

10.2.15

pāśairetaiḥ patirdevaḥ kāryaṃ kārayati svakam
tasyājñayā maheśasya prakṛtiḥ puruṣocitām

10.2.16

buddhiṃ prasūte sā buddhirahaṃkāramahaṃkṛtiḥ
indriyāṇi daśaikaṃ ca tanmātrāpañcakaṃ tathā

10.2.17

śāsanāddevadevasya śivasya śivadāyinaḥ
tanmātrāṇyapi tasyaiva śāsanena mahīyasā

10.2.18

mahābhūtānyaśeṣāṇi bhāvayaṃtyanupūrvaśaḥ
brahmādīnāṃ tṛṇāntānāṃ dehināṃ dehasaṃgatim

10.2.19

mahābhūtānyaśeṣāṇi janayaṃti śivājñayā
adhyavasyati vai buddhirahaṃkārobhimanyate

10.2.20

cittaṃ cetayate cāpi manaḥ saṃkalpayatyapi
śrotrādīni ca gṛhṇanti śabdādīnviṣayān pṛthak

10.2.21

svāneva nānyāndevasya divyenājñābalena vai
vāgādīnyapi yānyāsaṃstāni karmendriyāṇi ca

10.2.22

yathā svaṃ karma kurvanti nānyatkiṃcicchivājñayā
śabdādayopi gṛhyaṃte kriyante vacanādayaḥ

10.2.23

avilaṃghyā hi sarveṣāmājñā śaṃbhorgarīyasī
avakāśamaśeṣāṇāṃ bhūtānāṃ saṃprayacchati

10.2.24

ākāśaḥ parameśasya śāsanādeva sarvagaḥ
prāṇādyaiśca tathā nāmabhedairaṃtarbahirjagat

10.2.25

bibharti sarvaṃ śarvasya śāsanena prabhañjanaḥ
havyaṃ vahati devānāṃ kavyaṃ kavyāśināmapi

10.2.26

pākādyaṃ ca karotyagniḥ parameśvaraśāsanāt
saṃjīvanādyaṃ sarvasya kurvatyāpastadājñayā

10.2.27

viśvambharā jagannityaṃ dhatte viśveśvarājñayā
devānpātyasurān haṃti trilokamabhirakṣati

10.2.28

ājñayā tasya devendraḥ sarvairdevairalaṃghyayā
ādhipatyamapāṃ nityaṃ kurute varuṇassadā

10.2.29

pāśairbadhnāti ca yathā daṃḍyāṃstasyaiva śāsanāt
dadāti nityaṃ yakṣendro draviṇaṃ draviṇeśvaraḥ

10.2.30

puṇyānurūpaṃ bhūtebhyaḥ puruṣasyānuśāsanāt
karoti saṃpadaḥ śaśvajjñānaṃ cāpi sumedhasām

10.2.31

nigrahaṃ cāpyasādhūnāmīśānaśśivaśāsanāt
dhatte tu dharaṇīṃ mūrdhnā śeṣaḥ śivaniyogataḥ

10.2.32

yāmāhustāmasīṃ raudrīṃ mūrtimaṃtakarīṃ hareḥ
sṛjatyaśeṣamīśasya śāsanāccaturānanaḥ

10.2.33

anyābhirmūrtibhiḥ svābhiḥ pāti cāṃte nihanti ca
viṣṇuḥ pālayate viśvaṃ kālakālasya śāsanāt

10.2.34

sṛjate trasate cāpi svakābhistanubhistribhiḥ
haratyaṃte jagatsarvaṃ harastasyaiva śāsanāt

10.2.35

sṛjatyapi ca viśvātmā tridhā bhinnastu rakṣati
kālaḥ karoti sakalaṃ kālassaṃharati prajāḥ

10.2.36

kālaḥ pālayate viśvaṃ kālakālasya śāsanāt
tribhiraṃśairjagadbibhrattejobhirvṛṣṭimādiśan

10.2.37

divi varṣatyasau bhānurdevadevasya śāsanāt
puṣṇātyoṣadhijātāni bhūtānyāhlādayatyapi

10.2.38

devaiśca pīyate caṃdraścandrabhūṣaṇaśāsanāt
ādityā vasavo rudrā aśvinau marutastathā

10.2.39

khecarā ṛṣayassiddhā bhogino manujā mṛgāḥ
paśavaḥ pakṣiṇaścaiva kīṭādyāḥ sthāvarāṇi ca

10.2.40

nadyassamudrā girayaḥ kānanāni sarāṃsi ca
vedāḥ sāṃgāśca śāstrāṇi maṃtrastomamakhādayaḥ

10.2.41

kālāgnyādiśivāṃtāni bhuvanāni sahādhipaiḥ
brahmāṃḍānyapyasaṃkhyāni teṣāmāvaraṇāni ca

10.2.42

vartamānānyatītāni bhaviṣyantyapi kṛtsnaśaḥ
diśaśca vidiśaścaiva kālabhedāḥ kalādayaḥ

10.2.43

yacca kiṃcijjagatyasmin dṛśyate śrūyate'pi vā
tatsarvaṃ śaṃkarasyājñā balena samadhiṣṭhitam

10.2.44

ājñābalāttasya dharā sthiteha dharādharā vāridharāḥ samudrāḥ
jyotirgaṇāḥ śakramukhāśca devāḥ sthiraṃ ciraṃ vā cidacidyadasti

10.2.45

upamanyuruvāca
atyāścaryamidaṃ kṛṣṇa śaṃbhoramitakarmaṇaḥ
ājñākṛtaṃ śṛṇuṣvaitacchrutaṃ śrutimukhe mayā

10.2.46

purā kila surāḥ seṃdrā vivadaṃtaḥ parasparam
asurānsamare jitvā jetāhamahamityuta

10.2.47

tadā maheśvarasteṣāṃ madhyato varaveṣadhṛk
svalakṣaṇairvihīnāṃgaḥ svayaṃ yakṣa ivābhavat

10.2.48

sa tānāha surānekaṃ tṛṇamādāya bhūtale
ya etadvikṛtaṃ kartuṃ kṣamate sa tu daityajit

10.2.49

yakṣasya vacanaṃ śrutvā vajrapāṇiḥ śacīpatiḥ
kiṃcitkruddho vihasyainaṃ tṛṇamādātumudyataḥ

10.2.50

na tattṛṇamupadātuṃ manasāpi ca śakyate
yathā tathāpi tacchettuṃ vajraṃ vajradharo'sṛjat

10.2.51

tadvajraṃ nijavajreṇa saṃsṛṣṭamiva sarvataḥ
tṛṇenābhihataṃ tena tiryagagraṃ papāta ha

10.2.52

tataścānye susaṃrabdhā lokapālā mahābalāḥ
sasṛjustṛṇamuddiśya svāyudhāni sahasraśaḥ

10.2.53

prajajjvāla mahāvahniḥ pracaṃḍaḥ pavano vavau
pravṛddho'pāṃpatiryadvatpralaye samupasthite

10.2.54

evaṃ devaissamārabdhaṃ tṛṇamuddiśya yatnataḥ
vyarthamāsīdaho kṛṣṇa yakṣasyātmabalena vai

10.2.55

tadāha yakṣaṃ deveṃdraḥ ko bhavānityamarṣitaḥ
tatassa paśyatāmeva teṣāmaṃtaradhādatha

10.2.56

tadaṃtare haimavatī devī divyavibhūṣaṇā
āvirāsīnnabhoraṃge śobhamānā śucismitā

10.2.57

tāṃ dṛṣṭvā vismayāviṣṭā devāḥ śakrapurogamāḥ
praṇamya yakṣaṃ papracchuḥ ko'sau yakṣo vilakṣaṇaḥ

10.2.58

sā'bravītsasmitaṃ devī sa yuṣmākamagocaraḥ
tenedaṃ bhramyate cakraṃ saṃsārākhyaṃ carācaram

10.2.59

tenādau kriyate viśvaṃ tena saṃhriyate punaḥ
na tanniyantā kaścitsyāttena sarvaṃ niyamyate

10.2.60

ityuktvā sā mahādevī tatraivāṃtaradhatta vai
devāśca vismitāḥ sarve tāṃ praṇamya divaṃ yayuḥ

10.2.60.p1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṃḍe dvitīyo'dhyāyaḥ

10.2-2.3

adhyāya

10.3.1

upamanyuruvāca
śṛṇu kṛṣṇa maheśasya śivasya paramātmanaḥ
mūrtyātmabhistataṃ kṛtsnaṃ jagadetaccarācaram

10.3.2

sa śivassarvamevedaṃ svakīyābhiśca mūrtibhiḥ
adhitiṣṭhatyameyātmā hyetatsarvamanusmṛtam

10.3.3

brahmā viṣṇustathā rudro maheśānassadāśivaḥ
mūrttayastasya vijñeyā yābhirviśvamidaṃ tatam

10.3.4

athānyāścāpi tanavaḥ paṃca brahmasamāhvayāḥ
tanūbhistābhirāvyāptamiha kiṃcinna vidyate

10.3.5

īśānaḥ puruṣo'ghoro vāmaḥ sadyastathaiva ca
brahmāṇyetāni devasya mūrttayaḥ paṃca viśrutāḥ

10.3.6

īśānākhyā tu yā tasya mūrttirādyā garīyasī
bhoktāraṃ prakṛteḥ sākṣātkṣetrajñamadhitiṣṭhati

10.3.7

sthāṇostatpuruṣākhyā yā mūrttirmūrttimataḥ prabhoḥ
guṇāśrayātmakaṃ bhogyamavyaktamadhitiṣṭhati

10.3.8

dharmādyaṣṭāṃgasaṃyuktaṃ buddhitattvaṃ pinākinaḥ
adhitiṣṭhatyaghorākhyā mūrttiratyaṃtapūjitā

10.3.9

vāmadevāhvayāṃ mūrttiṃ mahādevasya vedhasaḥ
ahaṃkṛteradhiṣṭhātrīmāhurāgamavedinaḥ

10.3.10

sadyo jātāhvayāṃ mūrttiṃ śambhoramitavarcasaḥ
mānasaḥ samadhiṣṭhātrīṃ matimaṃtaḥ pracakṣate

10.3.11

śrotrasya vācaḥ śabdasya vibhorvyomnastathaiva ca
īśvarīmīśvarasyemāmīśākhyāṃ hi vidurbudhāḥ

10.3.12

tvakpāṇisparśavāyūnāmīśvarīṃ mūrtimaiśvarīm
puruṣākhyaṃ vidussarve purāṇārthaviśāradāḥ

10.3.13

cakṣuṣaścaraṇasyāpi rūpasyāgnestathaiva ca
aghorākhyāmadhiṣṭhātrīṃ mūrtimāhurmanīṣiṇaḥ

10.3.14

ramanāyāśca pāyośca rasasyāpāṃ tathaiva ca
īśvarīṃ vāmadevākhyāṃ mūrttiṃ tanniratāṃ viduḥ

10.3.15

ghrāṇasya caivopasthasya gaṃdhasya ca bhuvastathā
sadyo jātāhvayāṃ mūrtimīśvarīṃ saṃpracakṣate

10.3.16

mūrtayaḥ paṃca devasya vaṃdanīyāḥ prayatnataḥ
śreyorthibhirnarairnityaṃ śreyasāmekahetavaḥ

10.3.17

tasya devādidevasya mūrttyaṣṭakamayaṃ jagat
tasminvyāpya sthitaṃ viśvaṃ sūtre maṇigaṇā iva

10.3.18

śarvo bhavastathā rudra ugro bhīmaḥ paśoḥ patiḥ
īśānaśca mahādevo mūrttayaścāṣṭa viśrutāḥ

10.3.19

bhūmyaṃbhognimarudvyomakṣetrajñārkaniśākarāḥ
adhiṣṭhitā maheśasya śarvādyairaṣṭamūrttibhiḥ

10.3.20

carācarātmakaṃ viśvaṃ dhatte viśvaṃbharātmikā
śārvīrśivāhvayā mūrtiriti śāstrasya niścayaḥ

10.3.21

saṃjīvanaṃ samastasya jagatassalilātmikā
bhāvīti gīyate mūrttibhavasya paramātmanaḥ

10.3.22

bahiraṃtargatā viśvaṃ vyāpya tejomayī śubhā
raudrī rudrāvyayā mūrtirāsthitā ghorarūpiṇī

10.3.23

spaṃdayatyanilātmadaṃ bibharti spaṃdate svayam
augrīti kathyate sadbhirmūrtirugrasya vedhasaḥ

10.3.24

sarvāvakāśadā sarvavyāpikā gaganātmikā
mūrtirbhīmasya bhīmākhyā bhūtavṛṃdasya bhedikā

10.3.25

sarvātmanāmadhiṣṭhātrī sarvakṣetranivāsinī
mūrtiḥ paśupaterjñeyā paśupāśanikṛṃtanī

10.3.26

dīpayaṃtī jagatsarvaṃ divākarasamāhvayā
īśānākhyamaheśasya mūrtirdivi visarpati

10.3.27

āpyāyayati yo viśvamamṛtāṃśurniśākaraḥ
mahādevasya sā mūrtirmahādevasamāhvayā

10.3.28

ātmā tasyāṣṭamī mūrtiḥ śivasya paramātmanaḥ
vyāpiketaramūrtīnāṃ viśvaṃ tasmācchivātmakam

10.3.29

vṛkṣasya mūlasekena śākhāḥ puṣyaṃti vai yathā
śivasya pūjayā tadvatpuṣyatyasya vapurjagat

10.3.30

sarvābhayapradānaṃ ca sarvānugrahaṇaṃ tathā
sarvopakārakaraṇaṃ śivasyārādhanaṃ viduḥ

10.3.31

yatheha putrapautrādeḥ prītyā prīto bhavetpitā
tathā sarvasya saṃprītyā prīto bhavati śaṃkaraḥ

10.3.32

dehino yasya kasyāpi kriyate yadi nigrahaḥ
aniṣṭamaṣṭamūrtestatkṛtameva na saṃśayaḥ

10.3.33

aṣṭamūrtyātmanā viśvamadhiṣṭhāya sthitaṃ śivam
bhajasva sarvabhāvena rudraḥ paramakāraṇam

10.3.33.p1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe tṛtīyo'dhyāyaḥ

10.3-2.4

adhyāya

Gaurīśaṃkaravibhūtiyogaḥ

10.4.1

kṛṣṇa uvāca
bhagavanparameśasya śarvasyāmitatejasaḥ
mūrtibhirviśvamevedaṃ yathā vyāptaṃ tathā śrutam

10.4.2

athaitajjñātumicchāmi yāthātmyaṃ pameśayoḥ
strīpuṃbhāvātmakaṃ cedaṃ tābhyāṃ kathamadhiṣṭhitam

10.4.3

upamanyuruvāca
śrīmadvibhūtiṃ śivayoryāthātmyaṃ ca samāsataḥ
vakṣye tadvistarādvaktuṃ bhavenāpi na śakyate

10.4.4

śaktiḥ sākṣānmahādevī mahādevaśca śaktimān
tayorvibhūtileśo vai sarvametaccarācaram

10.4.5

vastu kiṃcidacidrūpaṃ kiṃcidvastu cidātmakam
dvayaṃ śuddhamaśuddhaṃ ca paraṃ cāparameva ca

10.4.6

yatsaṃsarati ciccakramaciccakrasamanvitam
tadevāśuddhamaparamitaraṃ tu paraṃ śubham

10.4.7

aparaṃ ca paraṃ caiva dvayaṃ cidacidātmakam
śivasya ca śivāyāśca svāmyaṃ caitatsvabhāvataḥ

10.4.8

śivayorvai vaśe viśvaṃ na viśvasya vaśe śivau
īśitavyamidaṃ yasmāttasmādviśveśvarau śivau

10.4.9

yathā śivastathā devī yathā devī tathā śivaḥ
nānayoraṃtaraṃ vidyāccaṃdracandrikayoriva

10.4.10

caṃdro na khalu bhātyeṣa yathā caṃdrikayā vinā
na bhāti vidyamāno'pi tathā śaktyā vinā śivaḥ

10.4.11

prabhayā hi vināyadvadbhānureṣa na vidyate
prabhā ca bhānunā tena sutarāṃ tadupāśrayā

10.4.12

evaṃ parasparāpekṣā śaktiśaktimatoḥ sthitā
na śivena vinā śaktirna śaktyā ca vinā śivaḥ

10.4.13

śaktauyayā śivo nityaṃ bhaktau muktau ca dehinām
ādyā saikā parā śaktiścinmayī śivasaṃśrayā

10.4.14

yāmāhurakhileśasya taistairanuguṇairguṇaiḥ
samānadharmiṇīmeva śivasya paramātmanaḥ

10.4.15

saikā parā ca cidrūpā śaktiḥ prasavadharmiṇī
vibhajya bahudhā viśvaṃ vidadhāti śivecchayā

10.4.16

sā mūlaprakṛtirmāyā triguṇā ca tridhā smṛtā
śivayā ca viparyastaṃ yayā tatamidaṃ jagat

10.4.17

ekadhā ca dvidhā caiva tathā śatasahasradhā
śaktayaḥ khalu bhidyaṃte bahudhā vyavahārataḥ

10.4.18

śivecchayā parāśaktiḥ śivatattvaikatāṃ gatā
tataḥ parisphuratyādau sarge tailaṃ tilādiva

10.4.19

tataḥ kriyākhyayā śaktyā śaktau śaktimadutthayā
tasyāṃ vikṣobhyamāṇāyāmādau nādaḥ samudbabhau

10.4.20

nādādviniḥsṛto biṃdurbiṃdodevassadāśivaḥ
tasmānmaheśvaro jātaḥ śuddhavidyā maheśvarāt

10.4.21

sā vācāmīśvarī śaktirvāgīśākhyā hi śūlinaḥ
yā sā varṇasvarūpeṇa mātṛkepi vijṛmbhate

10.4.22

athānaṃtasamāveśānmāyā kālamavāsṛjat
niyatiñca kalāṃ vidyāṃ kalātorāgapūruṣau

10.4.23

māyātaḥ punarevābhūdavyaktaṃ triguṇātmakam
triguṇācca tato vyaktādvibhaktāḥ syustrayo guṇāḥ

10.4.24

sattvaṃ rajastamaśceti yairvyāptamakhilaṃ jagat
guṇebhyaḥ kṣobhyamāṇebhyo guṇeśākhyāstrimūrttayaḥ

10.4.25

abhavanmahadādīni tattvāni ca yathākramam
tebhyassyuraṇḍapiṇḍāni tvasaṃkhyāni śivājñayā

10.4.25-2

adhiṣṭhitānyanantādyairvidyeśaiścakravartibhiḥ

10.4.26

śarīrāṃtarabhedena śakterbhedāḥ prakīrtitāḥ
nānārūpāstu vijñeyāḥ sthūlasūkṣmavibhedataḥ

10.4.27

rudrasya raudrī sā śaktirviṣṇaurvai vaiṣṇavī matā
brahmāṇī brahmaṇaḥ proktā cendrasyaiṃdrīti kathyate

10.4.28

kimatra bahunoktena yadviśvamiti kīrtitam
śakyātmanaiva tadvyāptaṃ yathā dehe'tarātmanā

10.4.29

tasmācchaktimayaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṃgamam
kalā yā paramā śaktiḥ kathitā paramātmanaḥ

10.4.30

evameṣā parā śaktirīśvarecchānuyāyinī
sthiraṃ caraṃ ca yadviśvaṃ sṛjatīti viniścayaḥ

10.4.31

jñānakriyā cikīrṣābhistisṛbhissvātmaśaktibhiḥ
śaktimānīśvaraḥ śaśvadviśvaṃ vyāpyādhitiṣṭhati

10.4.32

idamitthamidaṃ netthaṃ bhavedityevamātmikā
icchāśaktirmaheśasya nityā kāryyaniyāmikā

10.4.33

jñānaśaktistu tatkāryaṃ karaṇaṃ kāraṇaṃ tathā
prayojanaṃ ca tattvena buddhirūpādhyavasyati

10.4.34

yathepsitaṃ kriyāśaktiryathādhyavasitaṃ jagat
kalpayatyakhilaṃ kāryaṃ kṣaṇātsaṃkalparūpiṇī

10.4.35

yathā śaktitrayotthānaṃ śaktiprasavadharmiṇī
śaktyā paramayā nunnā prasūte sakalaṃ jagat

10.4.36

evaṃ śaktisamāyogācchaktimānucyate śivaḥ
śaktiśaktimadutthaṃ tu śāktaṃ śaivamidaṃ jagat

10.4.37

yathā na jāyate putraḥ pitaraṃ mātaraṃ vinā
tathā bhavaṃ bhavānīṃ ca vinā naitaccarācaram
strīpuṃsaprabhavaṃ viśvaṃ strīpuṃsātmakameva ca

10.4.38

strīpuṃsayorvibhūtiśca strīpuṃsābhyāmadhiṣṭhitam
paramātmā śivaḥ proktaśśivā sā ca prakīrtitā

10.4.39

śivassadāśivaḥ proktaḥ śivā sā ca manonmanī
śivo maheśvaro jñeyaḥ śivā māyeti kathyate

10.4.40

puruṣaḥ parameśānaḥ prakṛtiḥ parameśvarī
rudro maheśvarassākṣādrudrāṇī rudravallabhā

10.4.41

viṣṇurviśveśvaro devo lakṣmīrviśveśvarapriyā
brahmā śivo yadā sraṣṭā brahmāṇī brahmaṇaḥ priyā

10.4.42

bhāskaro bhagavāñchaṃbhuḥ prabhā bhagavatī śivā
maheṃdro manmathārātiḥ śacī śailendrakanyakā

10.4.43

jātavedā mahādevaḥ svāhā śarvārddhadehinī
yamastriyaṃbako devastatpriyā girikanyakā

10.4.44

nirṛtirbhagavānīśo nairṛtī naganaṃdanī
varuṇo bhagavānrudro vāruṇī bhūdharātmajā

10.4.45

bāleṃduśekharo vāyuḥ śivā śivamanoharā
yakṣo yajñaśirohartā ṛddhirhimagirīndrajā

10.4.46

caṃdrārdhaśekharaścaṃdro rohiṇī rudravallabhā
īśānaḥ parameśānastadāryā parameśvarī

10.4.47

anaṃtavalayo'naṃto hyanaṃtānaṃtavallabhā
kālāgnirudraḥ kālāriḥ kālī kālāṃtakapriyā

10.4.48

puruṣākhyo manuśśaṃbhuḥ śatarūpā śivapriyā
dakṣassākṣānmahādevaḥ prasūtiḥ parameśvarī

10.4.49

rucirbhavo bhavānī ca budhairākūtirucyate
bhṛgurbhagākṣihā devaḥ khyātistrinayanapriyā

10.4.50

marīcibhagavānrudraḥ saṃbhūtiśśarvavallabhā
gaṃgādharo'girā jñeyaḥ smṛtiḥ sākṣādumā smṛtā

10.4.51

pulastyaḥ śaśabhṛnmauliḥ prītiḥ kāṃtā pinākinaḥ
pulahastripuradhvaṃsī tatpriyā tu śivapriyā

10.4.52

kratudhvaṃsī kratuḥ proktaḥ saṃnatirdayitā vibhoḥ
trinetro'trirumā sākṣādanasūyā smṛtā budhaiḥ

10.4.53

kaśyapaḥ kālahā devo devamātā maheśvarī
vasiṣṭho manmathārātirdevī sākṣādaruṃdhatī

10.4.54

śaṃkaraḥ puruṣāssarve striyassarvā maheśvarī
sarve strīpuruṣāstasmāttayoreva vibhūtayaḥ

10.4.55

viṣayī bhagavānīśo viṣayaḥ parameśvarī
śrāvyaṃ sarvamumārūpaṃ śrotā śūlavarāyudhaḥ

10.4.56

praṣṭavyaṃ vastujātaṃ tu dhatte śaṃkaravallabhā
praṣṭā sa eva viśvātmā bālacandrāvataṃsakaḥ

10.4.57

draṣṭavyaṃ vasturūpaṃ tu bibhartti vaktavallabhā
draṣṭā viśveśvaro devaḥ śaśikhaṃḍaśikhāmaṇiḥ

10.4.58

rasajātaṃ mahādevī devo rasayitā śivaḥ
preyajātaṃ ca girijā preyāṃścaiva garāśanaḥ

10.4.59

maṃtavyavastutāṃ dhatte sadā devī maheśvarī
maṃtā sa eva viśvātmā mahādevo maheśvaraḥ

10.4.60

boddhavyavasturūpaṃ tu bibhartti bhavavallabhā
devassa eva bhagavānboddhā mugdhenduśekharaḥ

10.4.61

prāṇaḥ pinākī sarveṣāṃ prāṇināṃ bhagavānprabhuḥ
prāṇasthitistu sarveṣāmaṃbikā cāṃburūpiṇī

10.4.62

bibharti kṣetratāṃ devī tripurāṃtakavallabhā
kṣetrajñatvaṃ tadā dhatte bhagavānaṃtakāṃtakaḥ

10.4.63

ahaḥ śūlāyudho devaḥ śūlapāṇipriyā niśā
ākāśaḥ śaṃkaro devaḥ pṛthivī śaṃkarapriyā

10.4.64

samudro bhagavānīśo velā śailendrakanyakā
vṛkṣo vṛṣadhvajo devo latā viśveśvarapriyā

10.4.65

puṃlliṃgamakhilaṃ dhatte bhagavānpuraśāsanaḥ
striliṃgaṃ cākhilaṃ dhatte devī devamanoramā

10.4.66

śabdajālamaśeṣaṃ tu dhatte sarvasya vallabhā
arthasvarūpamakhilaṃ dhatte mugdhenduśekharaḥ

10.4.67

yasya yasya padārthasya yā yā śaktirudāhṛtā
sā sā viśveśvarī devī sa sa sarvo maheśvaraḥ

10.4.68

yatparaṃ yatpavitraṃ ca yatpuṇyaṃ yacca maṃgalam
tattadāha mahābhāgāstayostejovijṛṃbhitam

10.4.69

yathā dīpasya dīptasya śikhā dīpayate gṛham
tathā tejastayoretadvyāpya dīpayate jagat

First 200 of 2,558 passages. Read on

Linked texts (10)