Shiva Purana 10: 10
Śivapurāṇa (complete text) 10
- Language
- Sanskrit
Contents
- 10.1 — 31 parts
- 10.1-2 — 1 part
- 10.2 — 60 parts
- 10.2-2 — 1 part
- 10.3 — 33 parts
- 10.3-2 — 1 part
- 10.4 Gaurīśaṃkaravibhūtiyogaḥ — 89 parts
- 10.5 — 1 part
- 10.5-2 — 35 parts
- 10.5-3 Paśupatitvajñānayogaḥ — 4 parts
- 10.5-4 — 1 part
- 10.6 Śivatattvavarṇanam — 31 parts
- 10.6-2 — 1 part
- 10.7 Śivatattvakathanam — 40 parts
- 10.7-2 — 1 part
- 10.7-3 — 14 parts
- 10.8 — 38 parts
- 10.8-2 — 1 part
- 10.9 Yogāvatāravarṇanam — 28 parts
- 10.9-2 — 1 part
- 10.10 Śivabhaktivarṇanam — 72 parts
- 10.10-2 — 1 part
- 10.10-3 — 27 parts
- 10.11 Śivajñānavarṇanam — 30 parts
- 10.11-2 — 1 part
- 10.12 Paṃcākṣaramāhātmyavarṇanam — 38 parts
- 10.12-2 — 1 part
- 10.13 Paṃcākṣaramāhātmyavarṇanam — 60 parts
- 10.13-2 — 1 part
- 10.14 Paṃcākṣaramahimavarṇanam — 77 parts
- 10.14-2 — 1 part
- 10.15 Gurumāhātmyam — 74 parts
- 10.15-2 — 1 part
- 10.16 Śiṣyasaṃskāravarṇanam — 78 parts
- 10.16-2 — 1 part
- 10.17 Śivadīkṣāvidhānavarṇanam — 45 parts
- 10.17-2 — 1 part
- 10.17-3 — 15 parts
- 10.18 — 49 parts
- 10.18-2 — 1 part
- 10.19 Sādhakasaṃskāramantramāhātmyam — 27 parts
- 10.19-2 — 1 part
- 10.20 — 30 parts
- 10.20-2 — 1 part
- 10.21 Nityanaimittikakarmavarṇanam — 43 parts
- 10.21-2 — 1 part
- 10.22 Śivaśāstroktanityanaimittikakarmavarṇanam — 61 parts
- 10.22-2 — 1 part
- 10.23 Pūjāvidhānavyākhyānavarṇanam — 22 parts
- 10.23-2 — 1 part
- 10.23-3 — 34 parts
- 10.24 Śāstroktaśivapūjanavarṇanam — 39 parts
- 10.25 — 1 part
- 10.25-2 — 33 parts
- 10.25-3 Śivaśāstroktapūjanavarṇanam — 33 parts
- 10.25-4 — 1 part
- 10.26 Sāṃgopāṃgapūjāvidhānavarṇanam — 35 parts
- 10.26-2 — 1 part
- 10.27 Agnikāryavarṇanam — 74 parts
- 10.27-2 — 1 part
- 10.28 — 35 parts
- 10.28-2 — 1 part
- 10.29 Kāmyakarmavarṇanam — 40 parts
- 10.29-2 — 1 part
- 10.30 Kāmyakavarṇanam — 103 parts
- 10.30-2 — 1 part
- 10.30-3 — 59 parts
- 10.30-4 — 95 parts
- 10.31 Śivamahāstotravarṇanam — 35 parts
- 10.31-2 — 1 part
- 10.31-3 — 12 parts
- 10.32 Aihikasiddhikarmavarṇanam — 75 parts
- 10.32-2 — 1 part
- 10.33 Āmuṣmikakarmavidhivarṇanam — 18 parts
- 10.33-2 — 1 part
- 10.34 Harividhimohavarṇanam — 43 parts
- 10.35 — 1 part
- 10.35-2 Harividhimohanivāraṇam — 85 parts
- 10.35-3 — 1 part
- 10.35-4 — 3 parts
- 10.36 Ptatiṣṭhāvidhivarṇanam — 69 parts
- 10.36-2 — 1 part
- 10.37 Yogagativarṇanam — 67 parts
- 10.37-2 — 1 part
- 10.38 — 79 parts
- 10.38-2 — 1 part
- 10.39 Śaivayogavarṇanam — 59 parts
- 10.39-2 — 1 part
- 10.40 Naimiṣarṣiyātrāvarṇanam — 52 parts
- 10.40-2 — 1 part
- 10.41 Vyāsopadeśaśrīśivamahāpurāṇamāhātmyavarṇanam — 51 parts
- 10.42 — 1 part
10
10.1.p1
śrīḥ
10.1.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ
10.1.p3
śrīgaurīśaṃkarābhyāṃ namaḥ
10.1.1
atha saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍaḥ prārabhyate
adhyāya
10.1.1-2
namassamastasaṃsāracakrabhramaṇahetave
gaurīkucataṭadvandvakuṃkumāṃkitavakṣase
10.1.2
sūta uvāca
uktvā bhagavato labdhaprasādādupamanyunā
niyamādutthito vāyurmadhye prāpte divākare
10.1.3
ṛṣayaścāpi te sarve naimiṣāraṇyavāsinaḥ
athāyamarthaḥ praṣṭavya iti kṛtvā viniścayam
10.1.4
kṛtvā yathā svakaṃ kṛtyaṃ pratyahaṃ te yathā purā
bhagavaṃtamupāyāṃtaṃ samīkṣya samupāviśan
10.1.5
athāsau niyamasyāṃte bhagavānambarodbhavaḥ
madhye munisabhāyāstu bheje kḷhaptaṃ varāsanam
10.1.6
sukhāsanopaviṣṭaśca vāyurlokanamaskṛtaḥ
śrīmadvibhūtimīśasya hṛdi kṛtvedamabravīt
10.1.7
taṃ prapadye mahādevaṃ sarvajñamaparājitam
vibhūtissakalaṃ yasya carācaramidaṃ jagat
10.1.8
ityākarṇya śubhāṃ vāṇīmṛṣayaḥ kṣīṇakalmaṣāḥ
vibhūtivistaraṃ śrotumūcuste paramaṃ vacaḥ
10.1.9
ṛṣaya ūcuḥ
uktaṃ bhagavatā vṛttamupamanyormahātmanaḥ
kṣīrārthenāpi tapasā yatprāptaṃ parameśvarāt
10.1.10
dṛṣṭo'sau vāsudevena kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā
dhaumyāgrajastatastena kṛtvā pāśupataṃ vratam
10.1.11
prāptaṃ ca paramaṃ jñānamiti prāgeva śuśruma
kathaṃ sa labdhavān kṛṣṇo jñānaṃ pāśupataṃ param
10.1.12
vāyuruvāca
svecchayā hyavatīrṇopi vāsudevassanātanaḥ
niṃdayanniva mānuṣyaṃ dehaśuddhiṃ cakāra saḥ
10.1.13
putrārthaṃ hi tapastaptuṃ gatastasya mahāmuneḥ
āśramaṃ munibhirdṛṣṭaṃ dṛṣṭavāṃstatra vai munim
10.1.14
bhasmāvadātasarvāṃgaṃ tripuṃḍrāṃkitamastakam
rudrākṣamālābharaṇaṃ jaṭāmaṃḍalamaṃḍitam
10.1.15
tacchiṣyabhūtairmunibhiśśāstrairvedamivāvṛtam
śivadhyānarataṃ śāṃtamupamanyuṃ mahādyutim
10.1.16
namaścakāra taṃ dṛṣṭvā hṛṣṭasarvatanūruhaḥ
bahumānena kṛṣṇo'sau triḥ kṛtvā tu pradakṣiṇām
stutiṃ cakāra suprītyā nataskaṃdhaḥ kṛtāñjaliḥ
10.1.17
tasyāvalokanādeva muneḥ kṛṣṇasya dhīmataḥ
naṣṭamāsīnmalaṃ sarvaṃ māyājaṃ kārmameva ca
10.1.18
tapaḥkṣīṇamalaṃ kṛṣṇamupamanyuryathāvidhiḥ
bhasmanoddhūlya taṃ mantrairagnirityādibhiḥ kramāt
10.1.19
atha pāśupataṃ sākṣādvrataṃ dvādaśamāsikam
kārayitvā munistasmai pradadau jñānamuttamam
10.1.20
tadāprabhṛti taṃ kṛṣṇaṃ munayaśśaṃsitavratāḥ
divyāḥ pāśupatāḥ sarve parivṛtyopatasthire
10.1.21
tato guruniyogādvai kṛṣṇaḥ paramaśaktimān
tapaścakāra putrārthaṃ sāṃbamuddiśya śaṃkaram
10.1.22
tapaso tena varṣāṃte dṛṣṭo'sau parameśvaraḥ
śriyā paramayā yuktassāṃbaśca sagaṇaśśivaḥ
10.1.23
varārthamāvirbhūtasya harasya subhagākṛteḥ
stutiṃ cakāra natvāsau kṛṣṇaḥ samyakkṛtāṃjaliḥ
10.1.24
sāṃbaṃ samagaṇavyagro labdhavānputramātmanaḥ
tapasā tuṣṭacittena dattaṃ viṣṇośśivena vai
10.1.25
yasmātsāṃbo mahādevaḥ pradadau putramātmanaḥ
tasmājjāṃbavatīsūnuṃ sāṃbaṃ cakre sa nāmataḥ
10.1.26
tadetatkathitaṃ sarvaṃ kṛṣṇasyāmitakarmaṇaḥ
maharṣerjñānalābhaśca putralābhaśca śaṃkarāt
10.1.27
ya idaṃ kīrtayennityaṃ śṛṇuyācchrāvayettathā
sa viṣṇorjñānamāsādya tenaiva saha modate
10.1.27.p1
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe kṛṣṇaputraprāptivarṇanaṃ nama prathamo'dhyāyaḥ
10.1-2.2
adhyāya
10.2.1
ṛṣaya ūcuḥ
kiṃ tatpāśupataṃ jñānaṃ kathaṃ paśupatiśśivaḥ
kathaṃ dhaumyāgrajaḥ pṛṣṭaḥ kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā
10.2.2
etatsarvaṃ samācakṣva vāyo śaṃkaravigraha
tatsamo na hi vaktāsti trailokyeṣvaparaḥ prabhuḥ
10.2.3
sūta uvāca
ityākarṇya vacasteṣāṃ maharṣīṇāṃ prabhaṃjanaḥ
saṃsmṛtya śivamīśānaṃ pravaktumupacakrame
10.2.4
vāyuruvāca
purā sākṣānmaheśena śrīkaṃṭhākhyena mandare
devyai devena kathitaṃ jñānaṃ pāśupataṃ param
10.2.5
tadeva pṛṣṭaṃ kṛṣṇena viṣṇunā viśvayoninā
paśutvaṃ ca surādīnāṃ patitvaṃ ca śivasya ca
10.2.6
yathopadiṣṭaṃ kṛṣṇāya muninā hyupamanyunā
tathā samāsato vakṣye tacchṛṇudhvamataṃdritāḥ
10.2.7
puropamanyumāsīnaṃ viṣṇuḥkṛṣṇavapurdharaḥ
praṇipatya yathānyāyamidaṃ vacanamabravīt
10.2.8
śrīkṛṣṇa uvāca
bhagavañchrotumicchāmi devyai devena bhāṣitam
divyaṃ pāśupataṃ jñānaṃ vibhūtiṃ vāsya kṛtsnaśaḥ
10.2.9
kathaṃ paśupatirdevaḥ paśavaḥ ke prakīrtitāḥ
kaiḥ pāśaiste nibadhyaṃte vimucyaṃte ca te katham
10.2.10
iti saṃcoditaḥ śrīmānupamanyurmahātmanā
praṇamya devaṃ devīṃ ca prāha puṣṭo yathā tathā
10.2.11
upamanyuruvāca
brahmādyāḥ sthāvarāṃtāśca devadevasya śūlinaḥ
paśavaḥ parikīrtyaṃte saṃsāravaśavartinaḥ
10.2.12
teṣāṃ patitvāddeveśaḥ śivaḥ paśupatiḥ smṛtaḥ
malamāyādibhiḥ pāśaiḥ sa badhnāti paśūnpatiḥ
10.2.13
sa eva mocakasteṣāṃ bhaktyā samyagupāsitaḥ
caturviṃśatitattvāni māyākarmaguṇā amī
10.2.14
viṣayā iti kathyante pāśā jīvanibandhanāḥ
brahmādistambaparyaṃtān paśūnbaddhvā maheśvaraḥ
10.2.15
pāśairetaiḥ patirdevaḥ kāryaṃ kārayati svakam
tasyājñayā maheśasya prakṛtiḥ puruṣocitām
10.2.16
buddhiṃ prasūte sā buddhirahaṃkāramahaṃkṛtiḥ
indriyāṇi daśaikaṃ ca tanmātrāpañcakaṃ tathā
10.2.17
śāsanāddevadevasya śivasya śivadāyinaḥ
tanmātrāṇyapi tasyaiva śāsanena mahīyasā
10.2.18
mahābhūtānyaśeṣāṇi bhāvayaṃtyanupūrvaśaḥ
brahmādīnāṃ tṛṇāntānāṃ dehināṃ dehasaṃgatim
10.2.19
mahābhūtānyaśeṣāṇi janayaṃti śivājñayā
adhyavasyati vai buddhirahaṃkārobhimanyate
10.2.20
cittaṃ cetayate cāpi manaḥ saṃkalpayatyapi
śrotrādīni ca gṛhṇanti śabdādīnviṣayān pṛthak
10.2.21
svāneva nānyāndevasya divyenājñābalena vai
vāgādīnyapi yānyāsaṃstāni karmendriyāṇi ca
10.2.22
yathā svaṃ karma kurvanti nānyatkiṃcicchivājñayā
śabdādayopi gṛhyaṃte kriyante vacanādayaḥ
10.2.23
avilaṃghyā hi sarveṣāmājñā śaṃbhorgarīyasī
avakāśamaśeṣāṇāṃ bhūtānāṃ saṃprayacchati
10.2.24
ākāśaḥ parameśasya śāsanādeva sarvagaḥ
prāṇādyaiśca tathā nāmabhedairaṃtarbahirjagat
10.2.25
bibharti sarvaṃ śarvasya śāsanena prabhañjanaḥ
havyaṃ vahati devānāṃ kavyaṃ kavyāśināmapi
10.2.26
pākādyaṃ ca karotyagniḥ parameśvaraśāsanāt
saṃjīvanādyaṃ sarvasya kurvatyāpastadājñayā
10.2.27
viśvambharā jagannityaṃ dhatte viśveśvarājñayā
devānpātyasurān haṃti trilokamabhirakṣati
10.2.28
ājñayā tasya devendraḥ sarvairdevairalaṃghyayā
ādhipatyamapāṃ nityaṃ kurute varuṇassadā
10.2.29
pāśairbadhnāti ca yathā daṃḍyāṃstasyaiva śāsanāt
dadāti nityaṃ yakṣendro draviṇaṃ draviṇeśvaraḥ
10.2.30
puṇyānurūpaṃ bhūtebhyaḥ puruṣasyānuśāsanāt
karoti saṃpadaḥ śaśvajjñānaṃ cāpi sumedhasām
10.2.31
nigrahaṃ cāpyasādhūnāmīśānaśśivaśāsanāt
dhatte tu dharaṇīṃ mūrdhnā śeṣaḥ śivaniyogataḥ
10.2.32
yāmāhustāmasīṃ raudrīṃ mūrtimaṃtakarīṃ hareḥ
sṛjatyaśeṣamīśasya śāsanāccaturānanaḥ
10.2.33
anyābhirmūrtibhiḥ svābhiḥ pāti cāṃte nihanti ca
viṣṇuḥ pālayate viśvaṃ kālakālasya śāsanāt
10.2.34
sṛjate trasate cāpi svakābhistanubhistribhiḥ
haratyaṃte jagatsarvaṃ harastasyaiva śāsanāt
10.2.35
sṛjatyapi ca viśvātmā tridhā bhinnastu rakṣati
kālaḥ karoti sakalaṃ kālassaṃharati prajāḥ
10.2.36
kālaḥ pālayate viśvaṃ kālakālasya śāsanāt
tribhiraṃśairjagadbibhrattejobhirvṛṣṭimādiśan
10.2.37
divi varṣatyasau bhānurdevadevasya śāsanāt
puṣṇātyoṣadhijātāni bhūtānyāhlādayatyapi
10.2.38
devaiśca pīyate caṃdraścandrabhūṣaṇaśāsanāt
ādityā vasavo rudrā aśvinau marutastathā
10.2.39
khecarā ṛṣayassiddhā bhogino manujā mṛgāḥ
paśavaḥ pakṣiṇaścaiva kīṭādyāḥ sthāvarāṇi ca
10.2.40
nadyassamudrā girayaḥ kānanāni sarāṃsi ca
vedāḥ sāṃgāśca śāstrāṇi maṃtrastomamakhādayaḥ
10.2.41
kālāgnyādiśivāṃtāni bhuvanāni sahādhipaiḥ
brahmāṃḍānyapyasaṃkhyāni teṣāmāvaraṇāni ca
10.2.42
vartamānānyatītāni bhaviṣyantyapi kṛtsnaśaḥ
diśaśca vidiśaścaiva kālabhedāḥ kalādayaḥ
10.2.43
yacca kiṃcijjagatyasmin dṛśyate śrūyate'pi vā
tatsarvaṃ śaṃkarasyājñā balena samadhiṣṭhitam
10.2.44
ājñābalāttasya dharā sthiteha dharādharā vāridharāḥ samudrāḥ
jyotirgaṇāḥ śakramukhāśca devāḥ sthiraṃ ciraṃ vā cidacidyadasti
10.2.45
upamanyuruvāca
atyāścaryamidaṃ kṛṣṇa śaṃbhoramitakarmaṇaḥ
ājñākṛtaṃ śṛṇuṣvaitacchrutaṃ śrutimukhe mayā
10.2.46
purā kila surāḥ seṃdrā vivadaṃtaḥ parasparam
asurānsamare jitvā jetāhamahamityuta
10.2.47
tadā maheśvarasteṣāṃ madhyato varaveṣadhṛk
svalakṣaṇairvihīnāṃgaḥ svayaṃ yakṣa ivābhavat
10.2.48
sa tānāha surānekaṃ tṛṇamādāya bhūtale
ya etadvikṛtaṃ kartuṃ kṣamate sa tu daityajit
10.2.49
yakṣasya vacanaṃ śrutvā vajrapāṇiḥ śacīpatiḥ
kiṃcitkruddho vihasyainaṃ tṛṇamādātumudyataḥ
10.2.50
na tattṛṇamupadātuṃ manasāpi ca śakyate
yathā tathāpi tacchettuṃ vajraṃ vajradharo'sṛjat
10.2.51
tadvajraṃ nijavajreṇa saṃsṛṣṭamiva sarvataḥ
tṛṇenābhihataṃ tena tiryagagraṃ papāta ha
10.2.52
tataścānye susaṃrabdhā lokapālā mahābalāḥ
sasṛjustṛṇamuddiśya svāyudhāni sahasraśaḥ
10.2.53
prajajjvāla mahāvahniḥ pracaṃḍaḥ pavano vavau
pravṛddho'pāṃpatiryadvatpralaye samupasthite
10.2.54
evaṃ devaissamārabdhaṃ tṛṇamuddiśya yatnataḥ
vyarthamāsīdaho kṛṣṇa yakṣasyātmabalena vai
10.2.55
tadāha yakṣaṃ deveṃdraḥ ko bhavānityamarṣitaḥ
tatassa paśyatāmeva teṣāmaṃtaradhādatha
10.2.56
tadaṃtare haimavatī devī divyavibhūṣaṇā
āvirāsīnnabhoraṃge śobhamānā śucismitā
10.2.57
tāṃ dṛṣṭvā vismayāviṣṭā devāḥ śakrapurogamāḥ
praṇamya yakṣaṃ papracchuḥ ko'sau yakṣo vilakṣaṇaḥ
10.2.58
sā'bravītsasmitaṃ devī sa yuṣmākamagocaraḥ
tenedaṃ bhramyate cakraṃ saṃsārākhyaṃ carācaram
10.2.59
tenādau kriyate viśvaṃ tena saṃhriyate punaḥ
na tanniyantā kaścitsyāttena sarvaṃ niyamyate
10.2.60
ityuktvā sā mahādevī tatraivāṃtaradhatta vai
devāśca vismitāḥ sarve tāṃ praṇamya divaṃ yayuḥ
10.2.60.p1
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṃḍe dvitīyo'dhyāyaḥ
10.2-2.3
adhyāya
10.3.1
upamanyuruvāca
śṛṇu kṛṣṇa maheśasya śivasya paramātmanaḥ
mūrtyātmabhistataṃ kṛtsnaṃ jagadetaccarācaram
10.3.2
sa śivassarvamevedaṃ svakīyābhiśca mūrtibhiḥ
adhitiṣṭhatyameyātmā hyetatsarvamanusmṛtam
10.3.3
brahmā viṣṇustathā rudro maheśānassadāśivaḥ
mūrttayastasya vijñeyā yābhirviśvamidaṃ tatam
10.3.4
athānyāścāpi tanavaḥ paṃca brahmasamāhvayāḥ
tanūbhistābhirāvyāptamiha kiṃcinna vidyate
10.3.5
īśānaḥ puruṣo'ghoro vāmaḥ sadyastathaiva ca
brahmāṇyetāni devasya mūrttayaḥ paṃca viśrutāḥ
10.3.6
īśānākhyā tu yā tasya mūrttirādyā garīyasī
bhoktāraṃ prakṛteḥ sākṣātkṣetrajñamadhitiṣṭhati
10.3.7
sthāṇostatpuruṣākhyā yā mūrttirmūrttimataḥ prabhoḥ
guṇāśrayātmakaṃ bhogyamavyaktamadhitiṣṭhati
10.3.8
dharmādyaṣṭāṃgasaṃyuktaṃ buddhitattvaṃ pinākinaḥ
adhitiṣṭhatyaghorākhyā mūrttiratyaṃtapūjitā
10.3.9
vāmadevāhvayāṃ mūrttiṃ mahādevasya vedhasaḥ
ahaṃkṛteradhiṣṭhātrīmāhurāgamavedinaḥ
10.3.10
sadyo jātāhvayāṃ mūrttiṃ śambhoramitavarcasaḥ
mānasaḥ samadhiṣṭhātrīṃ matimaṃtaḥ pracakṣate
10.3.11
śrotrasya vācaḥ śabdasya vibhorvyomnastathaiva ca
īśvarīmīśvarasyemāmīśākhyāṃ hi vidurbudhāḥ
10.3.12
tvakpāṇisparśavāyūnāmīśvarīṃ mūrtimaiśvarīm
puruṣākhyaṃ vidussarve purāṇārthaviśāradāḥ
10.3.13
cakṣuṣaścaraṇasyāpi rūpasyāgnestathaiva ca
aghorākhyāmadhiṣṭhātrīṃ mūrtimāhurmanīṣiṇaḥ
10.3.14
ramanāyāśca pāyośca rasasyāpāṃ tathaiva ca
īśvarīṃ vāmadevākhyāṃ mūrttiṃ tanniratāṃ viduḥ
10.3.15
ghrāṇasya caivopasthasya gaṃdhasya ca bhuvastathā
sadyo jātāhvayāṃ mūrtimīśvarīṃ saṃpracakṣate
10.3.16
mūrtayaḥ paṃca devasya vaṃdanīyāḥ prayatnataḥ
śreyorthibhirnarairnityaṃ śreyasāmekahetavaḥ
10.3.17
tasya devādidevasya mūrttyaṣṭakamayaṃ jagat
tasminvyāpya sthitaṃ viśvaṃ sūtre maṇigaṇā iva
10.3.18
śarvo bhavastathā rudra ugro bhīmaḥ paśoḥ patiḥ
īśānaśca mahādevo mūrttayaścāṣṭa viśrutāḥ
10.3.19
bhūmyaṃbhognimarudvyomakṣetrajñārkaniśākarāḥ
adhiṣṭhitā maheśasya śarvādyairaṣṭamūrttibhiḥ
10.3.20
carācarātmakaṃ viśvaṃ dhatte viśvaṃbharātmikā
śārvīrśivāhvayā mūrtiriti śāstrasya niścayaḥ
10.3.21
saṃjīvanaṃ samastasya jagatassalilātmikā
bhāvīti gīyate mūrttibhavasya paramātmanaḥ
10.3.22
bahiraṃtargatā viśvaṃ vyāpya tejomayī śubhā
raudrī rudrāvyayā mūrtirāsthitā ghorarūpiṇī
10.3.23
spaṃdayatyanilātmadaṃ bibharti spaṃdate svayam
augrīti kathyate sadbhirmūrtirugrasya vedhasaḥ
10.3.24
sarvāvakāśadā sarvavyāpikā gaganātmikā
mūrtirbhīmasya bhīmākhyā bhūtavṛṃdasya bhedikā
10.3.25
sarvātmanāmadhiṣṭhātrī sarvakṣetranivāsinī
mūrtiḥ paśupaterjñeyā paśupāśanikṛṃtanī
10.3.26
dīpayaṃtī jagatsarvaṃ divākarasamāhvayā
īśānākhyamaheśasya mūrtirdivi visarpati
10.3.27
āpyāyayati yo viśvamamṛtāṃśurniśākaraḥ
mahādevasya sā mūrtirmahādevasamāhvayā
10.3.28
ātmā tasyāṣṭamī mūrtiḥ śivasya paramātmanaḥ
vyāpiketaramūrtīnāṃ viśvaṃ tasmācchivātmakam
10.3.29
vṛkṣasya mūlasekena śākhāḥ puṣyaṃti vai yathā
śivasya pūjayā tadvatpuṣyatyasya vapurjagat
10.3.30
sarvābhayapradānaṃ ca sarvānugrahaṇaṃ tathā
sarvopakārakaraṇaṃ śivasyārādhanaṃ viduḥ
10.3.31
yatheha putrapautrādeḥ prītyā prīto bhavetpitā
tathā sarvasya saṃprītyā prīto bhavati śaṃkaraḥ
10.3.32
dehino yasya kasyāpi kriyate yadi nigrahaḥ
aniṣṭamaṣṭamūrtestatkṛtameva na saṃśayaḥ
10.3.33
aṣṭamūrtyātmanā viśvamadhiṣṭhāya sthitaṃ śivam
bhajasva sarvabhāvena rudraḥ paramakāraṇam
10.3.33.p1
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe tṛtīyo'dhyāyaḥ
10.3-2.4
adhyāya
Gaurīśaṃkaravibhūtiyogaḥ
10.4.1
kṛṣṇa uvāca
bhagavanparameśasya śarvasyāmitatejasaḥ
mūrtibhirviśvamevedaṃ yathā vyāptaṃ tathā śrutam
10.4.2
athaitajjñātumicchāmi yāthātmyaṃ pameśayoḥ
strīpuṃbhāvātmakaṃ cedaṃ tābhyāṃ kathamadhiṣṭhitam
10.4.3
upamanyuruvāca
śrīmadvibhūtiṃ śivayoryāthātmyaṃ ca samāsataḥ
vakṣye tadvistarādvaktuṃ bhavenāpi na śakyate
10.4.4
śaktiḥ sākṣānmahādevī mahādevaśca śaktimān
tayorvibhūtileśo vai sarvametaccarācaram
10.4.5
vastu kiṃcidacidrūpaṃ kiṃcidvastu cidātmakam
dvayaṃ śuddhamaśuddhaṃ ca paraṃ cāparameva ca
10.4.6
yatsaṃsarati ciccakramaciccakrasamanvitam
tadevāśuddhamaparamitaraṃ tu paraṃ śubham
10.4.7
aparaṃ ca paraṃ caiva dvayaṃ cidacidātmakam
śivasya ca śivāyāśca svāmyaṃ caitatsvabhāvataḥ
10.4.8
śivayorvai vaśe viśvaṃ na viśvasya vaśe śivau
īśitavyamidaṃ yasmāttasmādviśveśvarau śivau
10.4.9
yathā śivastathā devī yathā devī tathā śivaḥ
nānayoraṃtaraṃ vidyāccaṃdracandrikayoriva
10.4.10
caṃdro na khalu bhātyeṣa yathā caṃdrikayā vinā
na bhāti vidyamāno'pi tathā śaktyā vinā śivaḥ
10.4.11
prabhayā hi vināyadvadbhānureṣa na vidyate
prabhā ca bhānunā tena sutarāṃ tadupāśrayā
10.4.12
evaṃ parasparāpekṣā śaktiśaktimatoḥ sthitā
na śivena vinā śaktirna śaktyā ca vinā śivaḥ
10.4.13
śaktauyayā śivo nityaṃ bhaktau muktau ca dehinām
ādyā saikā parā śaktiścinmayī śivasaṃśrayā
10.4.14
yāmāhurakhileśasya taistairanuguṇairguṇaiḥ
samānadharmiṇīmeva śivasya paramātmanaḥ
10.4.15
saikā parā ca cidrūpā śaktiḥ prasavadharmiṇī
vibhajya bahudhā viśvaṃ vidadhāti śivecchayā
10.4.16
sā mūlaprakṛtirmāyā triguṇā ca tridhā smṛtā
śivayā ca viparyastaṃ yayā tatamidaṃ jagat
10.4.17
ekadhā ca dvidhā caiva tathā śatasahasradhā
śaktayaḥ khalu bhidyaṃte bahudhā vyavahārataḥ
10.4.18
śivecchayā parāśaktiḥ śivatattvaikatāṃ gatā
tataḥ parisphuratyādau sarge tailaṃ tilādiva
10.4.19
tataḥ kriyākhyayā śaktyā śaktau śaktimadutthayā
tasyāṃ vikṣobhyamāṇāyāmādau nādaḥ samudbabhau
10.4.20
nādādviniḥsṛto biṃdurbiṃdodevassadāśivaḥ
tasmānmaheśvaro jātaḥ śuddhavidyā maheśvarāt
10.4.21
sā vācāmīśvarī śaktirvāgīśākhyā hi śūlinaḥ
yā sā varṇasvarūpeṇa mātṛkepi vijṛmbhate
10.4.22
athānaṃtasamāveśānmāyā kālamavāsṛjat
niyatiñca kalāṃ vidyāṃ kalātorāgapūruṣau
10.4.23
māyātaḥ punarevābhūdavyaktaṃ triguṇātmakam
triguṇācca tato vyaktādvibhaktāḥ syustrayo guṇāḥ
10.4.24
sattvaṃ rajastamaśceti yairvyāptamakhilaṃ jagat
guṇebhyaḥ kṣobhyamāṇebhyo guṇeśākhyāstrimūrttayaḥ
10.4.25
abhavanmahadādīni tattvāni ca yathākramam
tebhyassyuraṇḍapiṇḍāni tvasaṃkhyāni śivājñayā
10.4.25-2
adhiṣṭhitānyanantādyairvidyeśaiścakravartibhiḥ
10.4.26
śarīrāṃtarabhedena śakterbhedāḥ prakīrtitāḥ
nānārūpāstu vijñeyāḥ sthūlasūkṣmavibhedataḥ
10.4.27
rudrasya raudrī sā śaktirviṣṇaurvai vaiṣṇavī matā
brahmāṇī brahmaṇaḥ proktā cendrasyaiṃdrīti kathyate
10.4.28
kimatra bahunoktena yadviśvamiti kīrtitam
śakyātmanaiva tadvyāptaṃ yathā dehe'tarātmanā
10.4.29
tasmācchaktimayaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṃgamam
kalā yā paramā śaktiḥ kathitā paramātmanaḥ
10.4.30
evameṣā parā śaktirīśvarecchānuyāyinī
sthiraṃ caraṃ ca yadviśvaṃ sṛjatīti viniścayaḥ
10.4.31
jñānakriyā cikīrṣābhistisṛbhissvātmaśaktibhiḥ
śaktimānīśvaraḥ śaśvadviśvaṃ vyāpyādhitiṣṭhati
10.4.32
idamitthamidaṃ netthaṃ bhavedityevamātmikā
icchāśaktirmaheśasya nityā kāryyaniyāmikā
10.4.33
jñānaśaktistu tatkāryaṃ karaṇaṃ kāraṇaṃ tathā
prayojanaṃ ca tattvena buddhirūpādhyavasyati
10.4.34
yathepsitaṃ kriyāśaktiryathādhyavasitaṃ jagat
kalpayatyakhilaṃ kāryaṃ kṣaṇātsaṃkalparūpiṇī
10.4.35
yathā śaktitrayotthānaṃ śaktiprasavadharmiṇī
śaktyā paramayā nunnā prasūte sakalaṃ jagat
10.4.36
evaṃ śaktisamāyogācchaktimānucyate śivaḥ
śaktiśaktimadutthaṃ tu śāktaṃ śaivamidaṃ jagat
10.4.37
yathā na jāyate putraḥ pitaraṃ mātaraṃ vinā
tathā bhavaṃ bhavānīṃ ca vinā naitaccarācaram
strīpuṃsaprabhavaṃ viśvaṃ strīpuṃsātmakameva ca
10.4.38
strīpuṃsayorvibhūtiśca strīpuṃsābhyāmadhiṣṭhitam
paramātmā śivaḥ proktaśśivā sā ca prakīrtitā
10.4.39
śivassadāśivaḥ proktaḥ śivā sā ca manonmanī
śivo maheśvaro jñeyaḥ śivā māyeti kathyate
10.4.40
puruṣaḥ parameśānaḥ prakṛtiḥ parameśvarī
rudro maheśvarassākṣādrudrāṇī rudravallabhā
10.4.41
viṣṇurviśveśvaro devo lakṣmīrviśveśvarapriyā
brahmā śivo yadā sraṣṭā brahmāṇī brahmaṇaḥ priyā
10.4.42
bhāskaro bhagavāñchaṃbhuḥ prabhā bhagavatī śivā
maheṃdro manmathārātiḥ śacī śailendrakanyakā
10.4.43
jātavedā mahādevaḥ svāhā śarvārddhadehinī
yamastriyaṃbako devastatpriyā girikanyakā
10.4.44
nirṛtirbhagavānīśo nairṛtī naganaṃdanī
varuṇo bhagavānrudro vāruṇī bhūdharātmajā
10.4.45
bāleṃduśekharo vāyuḥ śivā śivamanoharā
yakṣo yajñaśirohartā ṛddhirhimagirīndrajā
10.4.46
caṃdrārdhaśekharaścaṃdro rohiṇī rudravallabhā
īśānaḥ parameśānastadāryā parameśvarī
10.4.47
anaṃtavalayo'naṃto hyanaṃtānaṃtavallabhā
kālāgnirudraḥ kālāriḥ kālī kālāṃtakapriyā
10.4.48
puruṣākhyo manuśśaṃbhuḥ śatarūpā śivapriyā
dakṣassākṣānmahādevaḥ prasūtiḥ parameśvarī
10.4.49
rucirbhavo bhavānī ca budhairākūtirucyate
bhṛgurbhagākṣihā devaḥ khyātistrinayanapriyā
10.4.50
marīcibhagavānrudraḥ saṃbhūtiśśarvavallabhā
gaṃgādharo'girā jñeyaḥ smṛtiḥ sākṣādumā smṛtā
10.4.51
pulastyaḥ śaśabhṛnmauliḥ prītiḥ kāṃtā pinākinaḥ
pulahastripuradhvaṃsī tatpriyā tu śivapriyā
10.4.52
kratudhvaṃsī kratuḥ proktaḥ saṃnatirdayitā vibhoḥ
trinetro'trirumā sākṣādanasūyā smṛtā budhaiḥ
10.4.53
kaśyapaḥ kālahā devo devamātā maheśvarī
vasiṣṭho manmathārātirdevī sākṣādaruṃdhatī
10.4.54
śaṃkaraḥ puruṣāssarve striyassarvā maheśvarī
sarve strīpuruṣāstasmāttayoreva vibhūtayaḥ
10.4.55
viṣayī bhagavānīśo viṣayaḥ parameśvarī
śrāvyaṃ sarvamumārūpaṃ śrotā śūlavarāyudhaḥ
10.4.56
praṣṭavyaṃ vastujātaṃ tu dhatte śaṃkaravallabhā
praṣṭā sa eva viśvātmā bālacandrāvataṃsakaḥ
10.4.57
draṣṭavyaṃ vasturūpaṃ tu bibhartti vaktavallabhā
draṣṭā viśveśvaro devaḥ śaśikhaṃḍaśikhāmaṇiḥ
10.4.58
rasajātaṃ mahādevī devo rasayitā śivaḥ
preyajātaṃ ca girijā preyāṃścaiva garāśanaḥ
10.4.59
maṃtavyavastutāṃ dhatte sadā devī maheśvarī
maṃtā sa eva viśvātmā mahādevo maheśvaraḥ
10.4.60
boddhavyavasturūpaṃ tu bibhartti bhavavallabhā
devassa eva bhagavānboddhā mugdhenduśekharaḥ
10.4.61
prāṇaḥ pinākī sarveṣāṃ prāṇināṃ bhagavānprabhuḥ
prāṇasthitistu sarveṣāmaṃbikā cāṃburūpiṇī
10.4.62
bibharti kṣetratāṃ devī tripurāṃtakavallabhā
kṣetrajñatvaṃ tadā dhatte bhagavānaṃtakāṃtakaḥ
10.4.63
ahaḥ śūlāyudho devaḥ śūlapāṇipriyā niśā
ākāśaḥ śaṃkaro devaḥ pṛthivī śaṃkarapriyā
10.4.64
samudro bhagavānīśo velā śailendrakanyakā
vṛkṣo vṛṣadhvajo devo latā viśveśvarapriyā
10.4.65
puṃlliṃgamakhilaṃ dhatte bhagavānpuraśāsanaḥ
striliṃgaṃ cākhilaṃ dhatte devī devamanoramā
10.4.66
śabdajālamaśeṣaṃ tu dhatte sarvasya vallabhā
arthasvarūpamakhilaṃ dhatte mugdhenduśekharaḥ
10.4.67
yasya yasya padārthasya yā yā śaktirudāhṛtā
sā sā viśveśvarī devī sa sa sarvo maheśvaraḥ
10.4.68
yatparaṃ yatpavitraṃ ca yatpuṇyaṃ yacca maṃgalam
tattadāha mahābhāgāstayostejovijṛṃbhitam
10.4.69
yathā dīpasya dīptasya śikhā dīpayate gṛham
tathā tejastayoretadvyāpya dīpayate jagat
First 200 of 2,558 passages. Read on
Linked texts (10)
- Kriyāsāra — Śrīkaṇtha, Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Lalitāsahasranāmastotra — Śambhu, Sanskrit
- Śivārcanacandrikā (Appayya Dīkṣita) — Appayya Dīkṣita, Sanskrit
- Vīraśaivasiddhāntottarakaumudī — Vīrabhadrārādhya, Sanskrit
- Siddhāntaśikhāmaṇi — Śivayogi Śivācārya, Sanskrit
- Lalitābhāṣya — Sanskrit
- Lele1916 — Sanskrit
- Vratarāja (Viśvanātha) — Viśvanātha 1711, Sanskrit
- Mokṣadharma — Nārāyaṇa, Sanskrit