Pramāṇa · Search · About · API

Dvitiyaranyaka 2.1.3

Dvitīyāraṇyaka 2.1.3

Language
Sanskrit

2.1.3

tatsarvam | tāni trīṇi chandāṃsi bhavanti tredhā vihitaṃ vā
idamannamaśanaṃ pānaṃ⁴ khādastadetairāpnoti ||4||⁵
tadvā idaṃ bṛhatīsahasraṃ saṃpannam | tadvaitadeke nānāchandasāṃ sahasraṃ
pratijānate kimanyatsadanyadbrūyāmeti | triṣṭupsahasrameke¹ jagatīsahasrameke'nuṣṭupsahasrameke | taduktamṛṣiṇā | anuṣṭubhamanu carcūryamāṇamindraṃ ni cikyuḥ kavayo manīṣeti || vāci vai tadaindraṃ prāṇaṃ
nyacāyannityetattaduktaṃ bhavati | sa hevaro yaśasvī kalyāṇakīrtirbhaṃvitorīśvaro ha tu purāyuṣaḥ praitoriti ha smāhākṛtsno hyeṣa
ātmā yadvāgabhi hi prāṇena² manase'syamāno vācā nānubhavati | bṛhatīmabhisaṃpādayedeṣa vai kṛtsna ātmā yadbṛhatī | so
'yamātmā sarvataḥ śarīraiḥ parivṛtastadyathāyamātmā sarvataḥ śarīraiḥ
parivṛta evameva bṛhatī sarvataśchandobhiḥ parivṛtā | madhyaṃ hyeṣāmaṅgānāmātmā madhyaṃ chandasāṃ bṛhatī | sa heśvaro yaśasvī kalyāṇakīrtirbhaṃvitorīśvaro ha tu purāyuṣaḥ praitoriti ha smāha kṛtsnohyeṣa ātmā yadbṛhatī tasmādbṛhatīmevābhisaṃpādayet ||5||⁶
tadvā idaṃ bṛhatīsahasraṃ saṃpannaṃ tasya vā etasya bṛhatīsahasrasya
saṃpannasyaikādaśānuṣṭubhāṃ śatāni bhavanti pañcaviṃśatiścānuṣṭubha
otaṃ vai bhūyasā kanīyaḥ | taduktamṛṣiṇā | vācamaṣṭāpadīmahamityaṣṭau hi caturakṣarāṇi bhavanti | navasraktimiti bṛhatīṃ saṃpadyamānā navasraktiḥ | ṛtaspṛśamiti satyaṃ vai vāgṛcā spṛṣṭā
indrātpari tanvaṃ mama iti tadyadevaitadbṛhatīsahasramanuṣṭupsaṃpannaṃ
bhavati tasmāttadaindrātprāṇādbṛhtyai vācamanuṣṭubhaṃ tanvaṃ saṃnirmimīte
sa vā eṣa vācaḥ paramo vikāro yadetanmahadukthaṃ tadetatpañcavidhaṃ

Linked texts (3)