Maitri (Maitrāyaṇīya) Upaniṣad 7.7

7.7

kāmaḥ, kāmyanta iti kāmāḥ satyā yathāsaṅkalpamavaśyambhāvino yasya sa satyakāmaḥ | yata evamayamupādherudbhūto'ta eṣa eva parameśvara eṣa bhūtādhipatirbhūtānāṃ svāmī eṣa bhūtapālaḥ pālayitā yata eṣa seturjaganmaryādottambhako yato vidharaṇo vidhārako varṇāśramādidharmmāṇāṃ taddhetunāñceti śeṣaḥ | idānīmuktaguṇamātmānaṃ stauti, eṣa hi khalvātmeśāno ya uktaḥ sa eva śambvādiśabdavācyo nānya ityarthaḥ | uktayoradhyātmadhidaivopādhikayorātmanorupādhidvayāpohenaikatvaṃ vāstavaṃ rūpamupadiśatyahaṅgagrahāya yaścaiṣo'gnāvityādinā | agnigrahaṇamadhidaivasyādityasya prakāśopajīvisarvavibhūtigrahaṇopalakṣaṇārthaṃ | yaścāyaṃ hṛdaye pratyaṅ puruṣaḥ, yaścāsāvāditye parokṣaḥ sa ādityasthaḥ eṣa hṛdayasthaśca eka eva nānayorvvastutattve bhedo'stītyarthaḥ | evamanusandhyāyaiāpāsyasvarūpaṃ mantramimamudīrayedityabhipretyāha, tasmai ta iti | satye nabhasi brahmākāśe hitāya nihitāya svarūpe sthitāyetyarthaḥ |
tadevaṃ śreyo'rthināmupādeyaṃ sādhanajātaṃ sopaskaraṃ saphalamanekadhopadiśyedānīṃ śreyomārgavighātakaṃ pariharaṇīyaṃ samyag
vyutpādayati “athedānīṃ ॰ vidyāntarantu yat” iti | athopādeyavidhyarthanirūpaṇānantaramidānīṃ heyaniṣedhārthakathanāvamare prāpte jñānopasargāḥ jñānotpattivighātakā hetavaḥ prastūyanta iti śeṣaḥ | rājanniti sambodhanaṃ pradarśanārthamayamapadeśaprakāra evākhyāyikāyāḥ purā samāpanāt | ke te jñānopasargā ityākāṅkṣāyāṃ yanmohajālaṃ vastutattvāvivekanibandhanamityuttaraṃ pūraṇīyam | punaḥ kuto mohajālaprasara ityākāṅkṣāyāmāha, mohajālasyaiṣa vakṣyamāṇo vai prasiddho yoniḥ prasaraṇasthānaṃ | ko'sau yadasvargyaiḥ svargānarhairnāstikādibhiḥ saha svargyasya svargārhasya vaidikasya saṃsarga ityādhyāhāraḥ | punareṣa iti pūrvoktasyaivākarṣaṇamanvayaspaṣṭīkaraṇārthaṃ | tatra nidarśanaṃ luptopamāvyañjakamāha, vāvya iti | vāṭīmaha̍tīti vāvyo mahāśākhyāmrapanasādiḥ, tasmin purastāt puraḥsthitatvena kenacidāptenokte'pi tamanādṛtyādhaḥstambena kṣudreṇa tṛṇaśalākayā sahāśliṣyanti stambaprabhavaṃ chāyāphalādikaṃ baū manyante ityarthaḥ | eṣa dṛṣṭānto mohasyetyeṣa padyehaiva vāndhayaḥ | atha punaryai ca ye'pyanye dṛha-
loke nityapramuditā aihikaireva lābhaiḥ sadā santuṣṭāḥ, ye ca nityapravasitāḥ sadā parapreṣyāḥ, nityayācanakāḥ sadā dīnāḥ, nityaṃ śilpòpajīvinaḥ kārukarmakauśalena jīvananiratā ityarthaḥ | atha ye cānye ha purayācakā nagarabhikṣavaḥ ye cāyājyān yājanānarhān yājayanti te'yājyayājakāḥ, ye cānye śūdraśiṣyāḥ śūdrād yāṃ kāmapi vidyāṃ gṛhītavanto brāhmaṇādayaste śūdraśiṣyāḥ, ye ca śūdrāḥ śāstraṃ śrutismṛtipurāṇalakṣaṇaṃ vidanti paṭhanti pāṭhayanti vā te śāstravidvāṃsaḥ | atha ye cānye ha cāṭāḥ piśunāḥ, jaṭā aparicchinnāsabhyavadanaparāḥ, naṭā nartanòpajīvanāḥ, bhaṭā yodhāstaskarā vā, pravrajitāḥ kārpaṭikā bhikṣavo bhikṣuveṣadhārakāḥ raṅgāvatāriṇo'nekaveṣabhāṣāviśeṣairnāṭakanāṭyajīvinaḥ, rājakarmaṇi rājye ye niyuktā ityadhyāhāraḥ, rāṣṭrasaṃrakṣaṇe coraśāsanādāvadhikṛtā ityarthaḥ | ye ca patitā mahāpātakatṛto rāṣṭvānniḥsāritāḥ sthitā vā, ādipadādabhiśastā gṛhyante | atha ye cānye ha yakṣeti,