Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 117.4

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 117.4

Language
Sanskrit

117.4

"vīrudhaḥ (9)" - ityanavagatam | "viroddaṇāt" - ityavagamaḥ | "oṣadhayo bhavanti" - ityabhidheyavacanam | "viroddaṇāt"-iti hetunirdeśaḥ || ‘“oṣa̍dhī̱ḥ prati̍modadhvaṃ pu̱ṣpava̍tīḥ pra̱sūva̍rīḥ | aśvā̍ iva sa̱jittva̍rīrvī̱rudha̍ḥ pārayi̱ṣṇva̍ḥ || (ṛ0 saṃ0 8, 5, 8, 3)" - iti || bhiṣaja ātharvaṇasyeyamarṣim | oṣadhisūkte | anuṣṭup | he 'oṣadhīḥ' oṣadhayaḥ ! 'pratimodadhvam' imaṃ rugṇa prati, asmān prati vā modadhvam muditāḥ hṛṣṭāḥ bhavantu | kīdṛśyo yūyam ? 'puṣpavatīḥ' puṣpavatyaḥ, 'prasūvarīḥ' prakarṣeṇa sūyante upabhogāyeti prasūvarīḥ | yāśca puṣpavatyo yāśca phalavatyo yāścāphalā yāścāpuṣpāḥ, tāḥ sarvāḥ | 'aśvā iva' vaḍavā iva, 'sajittvarīḥ' saha jetryaḥ, 'vīrudhaḥ' sarvarogān jitvā asmākamāyuṣaḥ "pārayiṣṇvaḥ” pārayitryaḥ santu || evamatra "puṣpavatīḥ prasūvarīḥ"ityetasmāt viśeṣaliṅgāt "vīrudhaḥ=oṣadhayaḥ” "bhavanti"- ityupapadyate |
6|

Linked texts (1)