Yāska's Nirukta 161.3
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 161.3
- Language
- Sanskrit
161.3
“śarāruḥ (125)”–ityanavagatam | “saṃśiśaripuḥ”--ityavagamaḥ || “avīrā̍miva̱māma̱yaṃ śa̱rāru̍ra̱bhirmanyate | u̱tāhama̍smi vī̱riṇīndra̍patnī ma̱rutsa̍khā̱ viśva̍smā̱dindra̱ utta̍raḥ || ( ṛ0 sa0 8, 4, 2, 4 )” iti || paṅktiḥ | aindrī | indrapatnī evaṃ bravīti “avīrāmiva” “abalāmiva” aparigrahāmiva | “mām ayam” “śarāruḥ” “bālaḥ” mūrkhaḥ “saṃśiśariṣuḥ” saṃśartumicchan śarīraṃ titthakṣurityarthaḥ| “abhimanyate” abhibhaviṣyāmyetāmityeva manyate,kṣudrayā buddhyā| nahuṣo'nyo
vā kaścit, “nahuṣeṇa hīndrāṇyabhibhavitumārabdhāsīt”– ityākhyānaṃ śrūyate' | “utāhamasmi vīriṇī” atha ca tāvadasmi vīriṇyeva | kena ca punarvīreṇa vīriṇī ? 'indrapatnī' indrasyāhaṃ patnī, - 'marutsakhā' yaḥ 'indraḥ' 'viśvasmāt' sarvasmād yaśca 'uttaraḥ' jagataḥ uccatataraḥ prabhāveṇa, sa mama vīraḥ, tadayaṃ bālo na manyate, yena māmabhibhavitumicchatītyabhiprāyaḥ || evamatra “śarāruḥ = saṃśiśariṣuḥ” śabdasārūpyādarthopapatteśca |
6 |
31 |
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit