Yāska's Nirukta 6.2

6.2

“sīmiti” ayaṃ “parigrahārthīyo vā padapūraṇo vā” | “prasīmādityo asṛjat ṛ0 saṃ0 (2, 7, 9, 4)”| asyāmeva tāvadubhayamapi pradarśayati | tataḥ parigrahārthīyatve dvitīyamudāharaṇaṃ vakṣyati || gṛtsamadasya tatputrasya vā kūrmasyeyamārṣam, triṣṭup, saurī | “prasīmādityo asṛjadvidharttā ṛtaṃ sindhavo varuṇasya yanti | na śrāmyanti na vimuñcantyete vayo na paptū raghuyā parijman ||” sūryyaḥ punarasyāṃ varuṇanāmnā stūyate | prāsṛjatsūryo raśmīn | sīmiti padapūraṇaeva | kuto'pītyavivakṣitamevaitat padapūraṇapakṣe || atha parigrahārthīyaṃ sarvameva parigṛhṇāti“prāsṛjatsarvata iti vā”| ‘vidharttā’ vidhārayitā, rasānāṃ, raśmīnāṃ vā, svaraśmijālāntargatasya vā, bharttā sarvasya jagataḥ | ‘ṛtam’ udakamādāya, pṛthivīlokādantarikṣalokācca | ‘sindhavaḥ’ syandanoḥ sūryyaraśmayaḥ, te hi ādityamaṇḍalāt nyañco varttamānāḥ syandante varṣakāle, sūryyeṇa prasṛṣṭā udakamādāya sārvalaukikaṃ ‘varuṇasya’ sūryyasya sthānaṃ maṇḍalaṃ ‘yanti’ | tadevamapyaniśamutsargādānalakṣaṇaṃ svakarma kurvāṇāḥ ‘na śrāmyanti’ | ‘na’ vā śrāntā api santo virāgādvāpyetat karma‘vimuñcanti ete’| kathaṃ punaḥ patanto na śrāmyanti ?, kiṃ śanakaiḥ ?, na ‘vayo na’ vaya iva pakṣiṇa iva śīghraṃ ‘paptuḥ’ patantaḥ ‘raghuyā’ laghvyā ladhvyā śīghrikayā gatyāpi ‘parijmana’ parijmantaḥ parigacchantaḥ sarvamapyetajjaganna śrāmyanti na vimuñcantyetat karma || etadguṇayuktānāmapyeteṣāṃ sūryya eva pravisarge saṃyame ca īśvara ityevaṃ sūryyasya stutireṣā |
7 |