Yāska's Nirukta 75.4
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 75.4
- Language
- Sanskrit
75.4
“yasmai̱ tvaṃ mā̍ yaja̍se̱ sa sā̍dhatyanarvā kṣe̍ti̱ dadha̍te su̱vīrya̍m | sa tū̍tāva̱ naina̍maśnotyaṃha̍ti̱ragne̍ sa̱khye mā ri̍ṣāmāva̱yaṃ tava̍ || (ṛ0 saṃ0 1, 6, 3, 2)” iti || kutsasyeyāmārṣam | mahāvrate āgnimārute śastre jātavedasye sūkte śasyate | he bhagavan ! 'agne !' 'yasmai' yajamānāya 'tvam' 'ā' āhūya 'yajase' devān, hotṛtve'vasthitaḥ
‘saḥ’ eva ‘sādhati’ sādhayatyātmano'bhipretārtham | kiñca, sa eva ‘anarvā’ apratyṛtaḥ, anāśritaḥ kaścidanyam, svenaiva mahimnā yuktaḥ | ‘kṣeti’ nivasati, yuṣmadanugrahāt | sa eva ‘dadhate’ dhārayate ‘suvīryaṃ’ śobhanamātmano vīryam | “saḥ” eva “tūtāva” varddhate, prajādhanayaśobhiḥ, “na” ca “enam” “aṃhatiḥ” api pāpamapi sam “aśnoti” āpnoti | he bhagavannagne ! yaḥ tvamevamatimahānubhāvaḥ, tasya ‘tava’ ‘vayaṃ’ ‘sakhye’ sakhibhāve, paricaraṇakarmaṇi varttamānāḥ ‘mā riṣāma’ mā kenacicchidyemahi || evamayamātra tūtāva-iti śabdaḥ yasmai tvamā yajase-ityevamādīnāṃ padānāṃ madhye śrūyamāṇo vṛddhyartha upapadyate || “aṃhatiśca aṃhaśca aṃhuśca”-ityete śabdāḥ “hanteḥ” dhātoḥ “niruddhopadhāt viparītāt” akāramupadhātorniṃṣkṛṣyādau kṛtvā, tato hakāranakārau viparyayeṇa bhavataḥ |
25 |
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit