Yāska's Nirukta 6.28
Nirukta 6.28
- Language
- Sanskrit
6.28
``bato batāsi yama naiva te mano hṛdayaṃś cāvidāma/
anyā kila tvām kakṣyeva yukta pari ṣvajāte libujeva vṛkṣam/(ṛV.10,10,13)''
bato balātīto bhavati durbalo batāsi yama naiva te mano hṛdayaṃś ca vijānīmah/
anyā kila tvām pariṣvaṅkṣyate kakṣyeva yuktam libujeva vṛkṣam/
libujā vratatir bhavati līyate vibhajanti iti/
vratatir varaṇāc ca sayanāc ca tatanāc ca/
vātāpyam udakam bhavati vāta etad āpyāyayati/
``punāno vātāpyam viśvaścandram''
ity api nigamo bhavati/
``vane na vāyo nyadhāyi cākan/''
vana iva vāyo veḥ putraścāyann iti vā kāmayamāna iti vā/
veti ca ya iti ca cakāra śākalyah/
udāttam tv evam ākhyātam abhaviṣyad asusam āptaś ca arthah/
ratharyati iti siddhas tat prepsū ratham kāmayata iti vā/
``eṣa devo ratharyati''
ity api nigamo bhavati/
Commentaries (4)
- Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavṛtti — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktaṭīkā — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- Niruktavivaraṇa — Maheśvaratīrtha, Sanskrit
Linked texts (8)
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- The History and Culture of the Indian People — R. C. Majumdar & A. D. Pusalker, English
- Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions — John Muir, English
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- भारतीय प्राचीन लिपिमाला (Bhāratīya Prācīna Lipimālā: The Palaeography of India) — Gaurishankar Hirachand Ojha, Hindi
- Die Hymnen des Rigveda, Bd. I: Metrische und textgeschichtliche Prolegomena — Hermann Oldenberg, German
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit
- The Arctic Home in the Vedas — Bal Gangadhar Tilak, English