Udanavarga 1: Bam po 1

1.1

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨུ་དཱ་ན་བརྒ། བོད་སྐད་དུ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས། བམ་པོ་དང་པོ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཀྲ་ཤིས་པར་གྱུར་ཅིག །རྒྱལ་བས་ཆེད་དུ་བརྗོད་གསུངས་པ། །བདག་གིས་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ། །གཉིད་དང་རྨུགས་པ་རྣམས་སོལ་ལ། །ཡིད་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་དེ་ཉོན། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐྱོབ་པ་པོ། །ཐུབ་པ་རྗེས་སུ་ཐུགས་བརྩེ་བ། །སྐུ་ཡི་ཐ་མ་འཛིན་པ་ཡི། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་གསུངས། །ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་བདེ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་འབར་བ་ལ། །ཅི་ཞིག་དགར་ཡོད་མགུར་ཅི་ཡོད། །མུན་པའི་ནང་ཞུགས་གནས་པ་དག །ཅི་ཕྱིར་སྒྲོན་མ་ཚོལ་མི་བྱེད། །རུས་པ་ཐི་བའི་མདོག་འདྲ་བ། །བོར་བ་གང་ཡིན་འདི་དག་ནི། །ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་འཐོར་བ། །དེ་མཐོང་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་དགའ། །གང་གི་ནུབ་མོ་ཁོ་ནས། །མངལ་དུ་དང་པོར་འཇུག་པའི་མི། །དེ་ནི་སྡོད་མེད་འགྲོ་འགྱུར་ཞིང་། །སོང་བ་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་མེད། །སྔ་དྲོ་སྐྱེ་བོ་མང་མཐོང་བ། །ཕྱི་དྲོ་ཁ་ཅིག་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཕྱི་དྲོ་སྐྱེ་བོ་མང་མཐོང་བ། །སྔ་དྲོ་ཁ་ཅིག་མཐོང་མི་འགྱུར། །སྐྱེས་པ་བུད་མེད་མང་པོ་དང་། །དར་ལ་བབ་པའང་འཆི་འགྱུར་ན། །དེ་ལ་མི་འདི་གཞོན་ཞེས་ཏེ། །གསོན་པའི་གདེང་དྲོད་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཁ་ཅིག་མངལ་དུ་འཆི་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་བཙས་པའི་སར། །དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་གོག་ཙམ་ན། །དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་ཡོངས་རྒྱུག་ན། །ལ་ལ་རྒན་དང་ལ་ལ་གཞོན། །ལ་ལ་དར་ལ་བབ་པའི་མི། །རིམ་གྱིས་རབ་ཏུ་འགྲོ་འགྱུར་ཏེ། །འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལྟུང་བ་བཞིན། །དཔེར་ན་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་རྣམས། །ལྟུང་བས་རྟག་ཏུ་འཇིགས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི་མི། །རྟག་ཏུ་འཆི་བས་འཇིགས་པར་འགྱུར། །དཔེར་ན་རྫ་མའི་མཁན་པོ་ཡིས། །འཇིམ་པ་ལས་ནི་སྣོད་བྱས་པ། །ཐམས་ཅད་ཐ་མར་འཇིག་པ་ལྟར། །

In the language of India: Udānavarga. In the language of Tibet: Ched du brjod pa'i tshoms (Groups of Inspired Utterances). [Bampo 1]. Homage to the Omniscient One! May it be auspicious! / What the Victor spoke as inspired utterances, / I shall explain fully. / Cast off sleep and torpor, / and listen with a joyful mind! / The omniscient protector, / the compassionate sage, / the Bhagavān in his final body, / spoke these words: / Alas, conditioned phenomena are impermanent; / they are of a nature to arise and disintegrate. / Having arisen, they perish; / calming them is bliss. / When blazing in such a manner, / what joy can there be, what pleasure? / For those who dwell entered into darkness, / why do you not seek a lamp? / Bones resembling the color of doves, / whatever are cast away here, / scattered thoroughly in all directions— / seeing them, what joy can there be in this? / From the very night / when a person first enters the womb, / they proceed without halting, / and having gone, there is no turning back. / Many people seen in the morning / are not seen in the evening. / Many people seen in the evening / are not seen in the morning. / When many men and women, / and even those in their prime, must die, / how can one say this person is young, / and have confidence they will live? / Some die in the womb, / likewise some at the place of birth; / likewise some when crawling, / likewise some when running about. / Some are old and some are young, / some are people in their prime; / gradually they pass away, / like ripe fruit falling. / Just as ripe fruit / is constantly in danger of falling, / so mortals who are born / constantly fear death. / Just as the vessels made by a potter / out of clay / all end in destruction,

བསགས་པ་ཀུན་གྱི་མཐའ་ཟད་ཅིང༌། །
བསླང་བའི་མཐའ་ནི་འགྱེལ་བར་འགྱུར། །
ཕྲད་པའི་མཐའ་ན་བྲལ་བ་སྟེ། །
གསོན་པའི་མཐའ་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། །

1.2

མི་རྣམས་སྲོག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཐགས་ནི་བརྐྱང་བ་ལ། །སྤུན་ནི་གང་དང་གང་བཅུག་པའི། །སྤུན་གྱིས་རྟིང་ལ་གཏུགས་པ་ལྟར། །མི་རྣམས་སྲོག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་ངེས་པར་བསད་པ་དག །གོམ་པ་གང་དང་གང་བོར་བས། །གསད་སའི་དྲུང་དུ་བསྙེན་པ་ལྟར། །མི་རྣམས་སྲོག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཆུ་ཀླུང་དྲག་ཏུ་འབབ་པའི་རྒྱུན། །ལྡོག་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་བཞིན་མི་ཡི་ཚེ་འགྲོ་བ། །སླར་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་མེད། །དཀའ་བ་ཉིད་དང་ཐུང་བ་དང་། །དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལྡན་པ་དག །མྱུར་བ་ཁོ་ནར་འཇིག་འགྱུར་ཏེ། །ཆུ་ལ་དབྱུག་གུས་བྲིས་པ་བཞིན། །དཔེར་ན་ཕྱུགས་རྗི་དབྱུག་ཐོགས་ཀྱིས། །ཕྱུགས་རྣམས་གནས་སུ་ཕྱིན་བྱེད་ལྟར། །དེ་བཞིན་ནད་དང་རྒ་བ་ཡིས། །མི་རྣམས་འཆི་བདག་དྲུང་དུ་སྐྱེལ། །ཆུ་བྲན་གྱི་ནི་ཆུ་ལྟ་བུར། །ཉིན་དང་མཚན་མོ་འདས་པ་ཡིས། །མི་རྣམས་ཚེ་ཡང་ཟད་འགྱུར་ཞིང་། །སྲོག་ཀྱང་ཉེ་བར་འཇིག་པར་འགྱུར། །མེལ་ཙེ་བྱེད་ལ་མཚན་མོ་རིང་། །ལམ་གྱིས་དུ་བ་ལ་རྒྱང་གྲགས་རིང་། །དམ་ཆོས་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པའི། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་འཁོར་བ་རིང་། །བདག་ལ་བུ་ཡོད་དེ་བཞིན་དུ། །ནོར་ཡོད་ཅེས་པས་བྱིས་པ་བརླག །ཕྱི་རོལ་ནང་ན་བདག་མེད་ན། །སུ་ཡི་བུ་ཡིན་ཅི་ཞིག་ནོར། །སྐྱེས་པ་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་རིགས། །བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དང་། །ལོངས་སྤྱོད་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡང་། །འཆི་བདག་དབང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །བསགས་པ་ཀུན་གྱི་མཐའ་ཟད་ཅིང་། །བསླང་བའི་མཐའ་ནི་འགྱེལ་བར་འགྱུར། །ཕྲད་པའི་མཐའ་ནི་འབྲལ་བ་སྟེ། །གསོན་པའི་མཐའ་ནི་འཆི་བ་ཡིན། །གསོན་མཐའ་འཆི་བ་ཡིན་པས་ན། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཆི་འགྱུར་ཞིང་། །དགེ་སྡིག་འབྲས་བུར་ཉེར་འགྲོ་བའི། །ཇི་བཞིན་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་། །སྡིག་པའི་ལས་ཀྱིས་དམྱལ་བ་དང་། །བསོད་ནམས་བྱས་པས་བདེ་འགྲོ་སྟེ། །གཞན་དག་གིས་ནི་ལམ་བསྒོམས་པས། །ཟག་མེད་མྱ་ངན་འདས་པར་འགྱུར། །

so too is the life of mortals. / Just as on an outstretched loom, / with whichever threads of weft are inserted, / one nears the end by means of the weft, / so too is the life of mortals. / Just as those condemned to execution, / with every step they take, / draw nearer to the execution ground, / so too is the life of mortals. / Just as the rushing current of a river / cannot be turned back, / so human lifespan passes / and never returns again. / Hard to attain and brief, / and endowed with suffering— / it quickly disintegrates, / like a line drawn on water with a stick. / Just as a cowherd with a staff / drives cattle to their pen, / so sickness and old age / deliver mortals into the presence of Māra. / Like the waters of a small stream, / with days and nights passing, / the lifespan of mortals is exhausted, / and their vital breath is brought to an end. / The night is long for one who is watchful; / a league is long for one fatigued by the road; / saṃsāra is long for fools / who do not understand the sublime Dharma. / Thinking 'I have sons' and likewise / 'I have wealth', the fool is ruined. / If non-self is neither outside nor within, / whose sons are they? What wealth is there? / Many hundreds and thousands / of families of men and women, / even those with wealth abundantly gathered, / fall under the power of Māra. / The end of all accumulation is exhaustion; / the end of what is raised is to fall; / the end of meeting is parting; / the end of living is death. / Since the end of life is death, / all sentient beings will die, / and following after karma just as it is, / they reap the fruits of virtue and evil. / Through evil deeds [one goes to] hell, / through merit performed, to higher rebirth, / while others, through cultivating the path, / attain untainted nirvāṇa.

All that is gathered will disperse.
What has risen will ultimately fall.
The end of meeting is separation.
Whoever lives will ultimately die.

1.3

གང་ཡང་སངས་རྒྱས་རང་སངས་རྒྱས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱང་། །སྐུ་ལུས་འདི་ནི་སྤོང་མཛད་ན། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །གང་དུ་གནས་ཀྱང་འཆི་བས་མི་ཚུགས་པའི། །ས་ཕྱོགས་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །བར་སྣང་ལ་མེད་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ན་མེད། །རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་གསེབ་ཏུ་ཞུགས་ནའང་མིན། །བྱུང་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཇི་སྙེད་པ། །ཀུན་གྱིས་ལུས་འདི་བཏང་ནས་འགྲོ་བ་དང་། །དེ་ཀུན་འཇིག་པར་མཁས་པས་རྟོགས་གྱིས་ཏེ། །ཆོས་ལ་གནས་གྱིས་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད། །རྒ་བ་མཐོང་ཞིང་ནད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་དང་། །སེམས་དང་བྲལ་བའི་ཤི་བ་མཐོང་ནས་ནི། །བརྟན་པས་བཙོན་ར་འདྲ་བའི་ཁྱིམ་སྤངས་ཀྱི། །འཇིག་རྟེན་ཕལ་པས་འདོད་སྤང་ནུས་རེ་སྐན། །རྒྱལ་པོའི་ཤིང་རྟ་ཤིན་ཏུ་བཀྲ་བའང་འཇིག །དེ་བཞིན་ལུས་ཀྱང་ཉེ་བར་རྒ་བར་འགྱུར། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འདི་དམ་པ་སྟེ། །མི་མཆོག་གཞན་རྟོགས་བྱེད་ཅིང་རྒ་མི་འགྱུར། །རྒ་བ་ཁྱོད་ནི་བླུན་ཞིང་ངང་ན། །ཁྱོད་ནི་མི་རིགས་བྱེད་པ་སྟེ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་འདི་ཡང་། །ཁྱོད་ཀྱིས་མངོན་པར་བཅོམ་པར་གྱུར། །གང་ཞིག་ལོ་ནི་བརྒྱར་འཚོ་བ། །དེ་ཡང་འཆི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁྲིད། །འདི་དག་རྒ་བར་འགྱུར་བའམ། །ཡང་ནན་བའམ་འཆི་བས་འཇོམས། །རྟག་ཏུ་ལྡོག་པ་མེད་པར་འགྲོ་འགྱུར་ཞིང་། །ཉིན་དང་མཚན་དུ་རབ་ཏུ་འཇིག་པ་དང་། །སྐྱེ་དང་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ། །ཆུ་ཚན་ནང་དུ་གདུངས་པའི་ཉ་དང་འདྲ། །ཚེ་འདི་ཉིན་དང་མཚན་མོ་དང་། །འགྲོ་བ་དང་ནི་འདུག་པ་ན། །ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་བཞིན་དུ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཆུ་ཆུང་ནང་གི་ཉ་ལྟ་བུར། །གང་ཞིག་ཉིན་མཚན་འདའ་བ་ཡིས། །ཚེ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཐུང་འགྱུར་ན། །དེ་ལ་དགའ་བར་བྱར་ཅི་ཡོད། །གསོན་མཐའ་འཆི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ལུས་འདི་ཡོངས་སུ་རྒ་བ་དང་། །ནད་ཀྱི་ཚང་འདི་མྱུར་འཇིག་ཅིང་། །སྣག་གི་ཚོགས་ཀྱང་འཇིག་པར་

When even buddhas, pratyekabuddhas, / and the śrāvakas of the buddhas / discard this physical body, / what need to mention ordinary people? / There is no place on earth / where one can stay untouched by death: / neither in the sky nor in the ocean, / nor entering into the midst of mountains. / As many as have arisen or will arise, / all must depart having abandoned this body; / knowing that everything disintegrates, the wise / should abide in Dharma and practice brahmacarya. / Seeing old age, suffering from disease, / and having seen the dead devoid of mind, / the steadfast one renounces the home resembling a prison; / can ordinary worldly people really abandon desire? / Even the king's most splendid chariot disintegrates, / and likewise the body approaches old age. / This Dharma of virtuous persons is sublime; / it makes noble individuals realize, and does not age. / Old age, you are foolish and wretched; / you perform improper deeds, / for even this pleasing form / has been utterly destroyed by you. / Whoever lives for a hundred years / is also led away by Māra himself. / These either become decrepit with age, / or are stricken with illness, or overcome by death. / Constantly passing without turning back, / thoroughly ruined day and night, / beset by the suffering of birth and death, / they are like fish tormented in hot water. / This life, by day and by night, / whether walking or sitting, / like the current of a great river, / passes on without returning. / Like fish in shallow water, / as day and night pass by, / this life becomes extremely short; / what joy can there be in that? / Because the end of life is death, / this body fully ages; / this nest of disease quickly perishes, / and the mass of corruption also falls

1.4

འགྱུར། །ཀྱེ་མ་ལུས་འདི་མི་ཐོགས་པར། །སྟོང་ཞིང་རྣམ་ཤེས་དང་བྲལ་ནས། །དུར་ཁྲོད་བོར་བའི་མགལ་དུམ་ལྟར། །ས་ཡི་སྟེང་དུ་འགྱེལ་བར་འགྱུར། །རྒྱུན་དུ་ནད་ཀྱིས་མངོན་གདུང་ཞིང་། །རྟག་ཏུ་མི་གཙང་འཛག་པ་དང་། །རྒ་དང་འཆི་བས་འཚེར་འགྲིབ་པའི། །ལུས་འདི་དོར་བ་ཅིར་མི་རུང་། །མྱུར་དུ་འཇིག་ཅིང་ན་བ་དང་། །རྣག་དང་ལྡན་པའི་ལུས་འདི་ཡིས། །གྲུབ་དང་བདེ་བ་བླ་ཏྭ་མེད་པ། །ཞི་མཆོག་དོན་དུ་གཉེར་བར་གྱིས། །དགུན་ཀ་དང་ནི་དཔྱིད་ཀ་དང་། །དབྱར་ཀ་འདི་དག་བྱའོ་ཞེས། །བྱིས་པ་རྣམ་པར་སེམས་བྱེད་པས། །བར་ཆད་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ཏོ། །བུ་དང་ནོར་ཕྱུགས་འབྱོར་པ་ལ། །མི་ཡིད་ནི་རྣམ་ཆགས་པ། །འཆི་བདག་གིས་ནི་བླངས་ནས་འགྲོ། །ཉལ་གྲོང་ཆུ་བོས་བདས་པ་བཞིན། །འཆི་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །བུ་རྣམས་སྐྱབས་སུ་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ཕ་ཡང་མ་ཡིན་གཉེན་འདུན་མིན། །ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་མེད། །འདི་ནི་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་དོན་འདི་བྱ། །དེ་དག་བྱས་ནས་བདག་གིས་འདི་བྱ་ཞེས། །དེ་ལྟར་མི་ནི་ཡོངས་སུ་ཤོམ་པ་ན། །རྒ་དང་ནད་བཅས་འཆི་བས་མངོན་དུ་བཅོམ། །དེ་ལྟས་རྟག་ཏུ་ཏིང་འཛིན་ལ་དགའ་མཉམ་པར་ཞོག །བརྩོན་པ་སྐྱེད་ལ་སྐྱེ་དང་རྒ་བའི་མཐའ་མ་ལྟོས། །བདུད་རྣམས་སྡེ་དང་བཅས་པ་མངོན་པར་ཟིལ་ནོན་ལ། །དགེ་སློང་དག་གོ་སྐྱེ་ཤིའི་ཕ་རོལ་འགྲོ་བར་གྱིས། །མི་རྟག་པའི་ཚོམས་ཏེ་དང་པོའོ།། །།ཀུན་རྟོག་ལས་ནི་འདོད་སྐྱེས་པས། །འདོད་པའི་རྩ་བར་ཤེས་གྱིས་ཏེ། །ཁྱོད་ནི་ཀུན་རྟོག་མ་བྱེད་དང་། །དེས་ན་ཁྱོད་ལ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །འདོད་པ་རྣམས་ལས་མྱ་ངན་སྐྱེས། །འདོད་པ་རྣམས་ལས་འཇིགས་པ་འབྱུང་། །འདོད་པ་དག་ནི་རྣམ་སྤངས་ན། །མྱ་ངན་མེད་ཅིང་འཇིགས་པ་མེད། །དགའ་བ་རྣམས་ལས་མྱ་ངན་སྐྱེས། །དགའ་བ་རྣམས་ལས་འཇིགས་པ་འབྱུང་། །དགའ་བ་དག་ནི་རྣམ་སྤངས་ན། །མྱ་ངན་མེད་ཅིང་འཇིགས་པ་མེད། །འདོད་དགའི་རྣམ་སྨིན་སྡུག་

apart. / Alas, before long this body, / empty and devoid of consciousness, / will fall upon the ground / like a discarded log in a charnel ground. / Constantly afflicted by sickness, / continually oozing impurities, / impaired and exhausted by old age and death— / why not abandon this body? / With this body rapidly perishing, sick, / and filled with pus, / strive for supreme peace, / the unexcelled attainment and bliss! / 'I will do this in the winter, / in the spring, and in the summer'— / thinking thus, the fool / does not see the obstacles. / With mind thoroughly attached / to children, wealth, and herds, / Māra seizes him and departs, / like a sleeping village swept away by a flood. / When the time of death arrives, / children are no protection, / nor father, nor relatives; / there is no protection for you. / 'This duty is done, that purpose is to be accomplished; / having done that, I shall do this'— / while a person prepares in such a manner, / death alongside old age and disease overtakes them. / Therefore, always take delight in samādhi and remain in equipoise! / Exert effort and look not to the ends of birth and old age! / Fully conquer the māras along with their hosts; / O monks, go to the other shore of birth and death! / Chapter on Impermanence, the First. / Desires arise from conceptual thought; / know thought to be the root of desire! / Do not engage in conceptual thought, / and desire will not arise in you. / From desires, grief is born; / from desires, fear arises. / If desires are utterly abandoned, / there is no grief and no fear. / From attachment, grief is born; / from attachment, fear arises. / If attachment is utterly abandoned, / there is no grief and no fear. / The karmic maturation of sensual desire and delight is painful

1.5

བསྔལ་ཏེ། །དང་པོ་མངར་ལ་འབྲས་བུ་ཚ། །མེ་སྒྲོན་ལག་ནས་མ་བོར་བ། །མཇུག་ཏུ་བྱིས་པ་སྲེག་བྱེད་བཞིན། །ནོར་བུའི་རྣ་ཆ་བུ་དང་བུ་མོ་ལ། །ཡོངས་སུ་ཆགས་སེམས་གང་ཡིན་ལ་ལྟོས་ན། །ལྕགས་ཤིང་གྲེས་མ་ལས་བྱས་ཆིང་མ་གང་། །དེ་དག་དམ་པོ་མིན་ཞེས་འཕགས་པ་གསུང་། །འདོད་པའི་ཆིང་མ་གང་ཡིན་དེ་ལྷོད་ཀྱང་། །རབ་ཏུ་དགྲོལ་བར་དཀའ་ཞེས་འཕགས་པ་གསུང་། །བརྟན་རྣམས་འདོད་པའི་བདེ་ལ་མི་ལྟ་བར། །དེ་དག་གཏུབས་ནས་མྱུར་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད། །འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་གང་དེ་འདོད་མིན་གྱི། །སྐྱེས་བུའི་ཀུན་རྟོག་འདོད་ཆགས་འདོད་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་དེ་བཞིན་གནས་ཀྱང་ནི། །འོན་ཀྱང་བརྟེན་རྣམས་འདི་ལ་འདུན་པ་འདུལ། །མི་རྣམས་ལ་ནི་རྟག་པའི་འདོད་པ་མེད། །འདོད་ཅན་གང་ལ་ཆགས་དེ་མི་རྟག་པས། །ཡང་སྲིད་མེད་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་རབ་སྤོངས་ལ། །འཆི་བའི་གནས་མི་འགྱུར་བར་བྱོས་ཤེས་གསུངས། །འདུན་པ་སྐྱེས་ཤིང་ཟད་པར་མི་བྱེད་དམ། །སེམས་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་དང་དྲན་པ་དང་། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་མ་ཆགས་གང་། །དེ་ནི་གོང་དུ་འཕོ་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། །མགར་བ་ཡིས་ནི་དངུལ་བཞིན་དུ། །བློ་གྲོས་ལྡན་པས་རིམ་པ་བཞིན། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ཅུང་ཟད་ཙམ། །རང་གི་དྲི་མ་བསལ་བར་བྱ། །ལྷམ་མཁན་གྱིས་ནི་ཀོ་བ་དག །ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་ལྷམ་བྱེད་ལྟར། །འདོད་པ་གང་དང་གང་སྤངས་པ། །དེ་དེ་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ལྡན། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་ཀུན་འདོད་ན། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤོངས། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སྤངས་པས། །མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཇི་སྲིད་འདོད་པའི་རྗེས་འབྲང་བ། །དེ་སྲིད་བར་དུ་ངོམས་མི་འགྱུར། །དེ་ལས་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །ལྡོག་བྱེད་དེ་དག་ཚིམ་པ་ཐོབ། །འདོད་པས་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་བས། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ངོམས་པ་སྐྱིད། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ངོམས་པའི་མི། །སྲིད་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འདོད་ལ་ཆགས་པའི་མི་གང་

[Sensual pleasures] are suffering; / they are sweet at first, but their fruit is bitter, / like a burning torch not dropped from the hand / that ends up burning the fool. / Compared with the mind that is utterly attached / to jewel earrings, sons, and daughters, / the fetters made of iron, wood, or babaja grass— / the noble ones say that these are not tight. / But the bond of desires, loose though it may be, / the noble ones say is exceedingly hard to untie. / The steadfast, not gazing at the pleasures of desire, / cut through them and swiftly depart. / The manifold things in the world are not desires; / it is man's conceptualized passion that is desire. / Though the manifold things in the world remain as they are, / the steadfast nonetheless tame their yearning for them. / For human beings, there are no permanent desires; / whatever the desirous are attached to is impermanent. / Therefore, utterly abandon them with the mind so that there is no rebirth; / make [your goal] the state free of death, it is taught. / When yearning arises, does one not extinguish it? / One whose mind is faultless, who is mindful, / and who is not attached to sensual desires, / is spoken of as one who ascends higher. / Just as a silversmith refines silver, / the wise person, step by step, / moment by moment, little by little, / should clear away their own impurities. / Just as a shoemaker softens leather / completely and then makes shoes, / whichever desires one has abandoned, / each brings about abundant happiness. / If one desires all happiness, / one should utterly abandon all desires. / Having utterly abandoned all desires, / one will attain supreme happiness. / As long as one pursues desires, / for that long one will not find satisfaction. / Those who, through wisdom, / turn away from them attain contentment. / Because one is not satisfied by desires, / satisfaction through wisdom is joyful. / A person satisfied through wisdom / will not fall under the power of existence. / Those people who are attached to desires—

1.6

ཡིན། །དེ་དག་ཀྱེ་མ་ཆོས་མིན་དགའ། །ཆུང་ཟད་གསོན་པོར་འདུག་པ་ན། །བར་ཆད་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བློ་ངན་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་བཅོམ་པས། །ཕ་རོལ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། །བསམ་བརླག་འདོད་ལ་སྲེད་པ་ཡིས། །བདག་དང་གཞན་ཡང་ཕུང་བར་བྱེད། ཀར་ཥ་པ་ཎའི་ཆར་བབ་ཀྱང་། །འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངོམས་མི་འགྱུར། །འདོད་པ་མནོག་ཆུང་ཉེས་མང་བར། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད། །ལྷ་ཡི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་། །ལྷག་པར་དགའ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས། །སྲེད་པ་ཟད་པས་དགྱེས་པར་འགྱུར། །གངས་ཅན་དང་ནི་མཉམ་པ་ཡི། །གསེར་གྱི་རི་བོ་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་། །ནོར་དེས་གཅིག་ཀྱང་མི་ཚིམ་པར། །རྟོགས་པར་གྱིས་ལ་ལེགས་པར་སྤྱོད། །གང་དག་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡི་རྒྱུ་ཤེས་པ། །དེ་དག་ནམ་ཡང་འདོད་ལ་དགའ་མི་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཟུག་རྔུའི་རྒྱུར་ཤེས་ནས། །དེ་དག་གདུལ་ཕྱིར་བསྟན་པ་སློབ་པར་བྱེད། །འདོད་པའི་ཚོམས་ཏེ་གཉིས་པའོ།། །།ལུས་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རབ་བཅོམ་པ། །འདོད་ཆགས་མི་བཟད་གཙང་བར་རྗེས་ལྟ་བས། །འདོད་ཆགས་ཕྱིར་ཞིང་རབ་ཏུ་འཕེལ་འགྱུར་ཏེ། །རང་གི་འཆིང་བ་དེ་ཡིས་དམ་པོར་བྱེད། །གང་དག་རྣམ་རྟོག་ཉེ་བར་ཞི་དགའ་ཞིང་། །མི་སྡུག་སྒོམ་པ་རྟག་ཏུ་དྲན་བྱེད་དེ། །དེ་ཡི་སྲེད་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ཡིས། །རང་གི་འཆིང་བ་དེ་དག་རུལ་བར་བྱེད། །འདོད་པ་མུན་ནག་འདྲ་བས་གཡོགས། །སྲེད་པའི་དགབ་པས་བཀབ་པ་དང་། །བག་མེད་འཆིང་བས་བཅིངས་པ་དག །ཚེ་དམར་ཆུད་པའི་ཉ་དང་འདྲ། །སྐྱེས་བུ་བག་མེད་རབ་ཏུ་སྤྱོད་བྱེད་པ། །འཁྲི་ཤིང་བཞིན་དུ་སྲེད་པ་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་། །རྒ་དང་འཆི་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་འགྱུར་ཏེ། །མ་དྲུང་ནུ་ཞོ་འདོད་པའི་བེའུ་དང་འདྲ། །མི་དག་དྲན་པར་བྱེད་དང་ཆགས་བྱེད་དང་། །ཡིད་བདེ་བ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དག །དེ་ཡིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁོར་བར་འཁྱམས། །ཚལ་ནང་འབྲས་བུ་འདོད་པའི་སྤྲེའུ་དང་མཚུངས། །མི་

Alas, they delight in what is not Dharma! / Remaining alive for only a little while, / they do not see obstacles ahead. / Destroyed by possessions, the poor-witted / do not seek the beyond; / having lost their wits, through craving for desires, / they ruin themselves and others as well. / Even if a rain of kārṣāpaṇa coins were to fall, / desires would still not bring satisfaction. / Sensual desires offer little gratification and much misery— / the wise have thoroughly understood this. / Even for the desires of the gods, / they will have no excessive longing; / the fully awakened buddhas and their śrāvakas / take delight in the exhaustion of craving. / Even if there were a golden mountain / equal in size to the snow peaks, / understand that not even one person would be satisfied by that wealth, / and practice well. / Those who know suffering and its cause / will never delight in desires. / Knowing them to be the cause of barbs in the world, / they train in the teaching to subdue them. / Chapter 2: Desire. / / Beings who are thoroughly overwhelmed by concepts, / whose passions are unbearable, who view things as clean, / increase their passion further and further, / and thereby make their own fetters tighter. / Those who delight in the pacification of concepts / and always remember to meditate on the repulsive, / by utterly abandoning craving, / cause those fetters of theirs to rot away. / Shrouded by what resembles darkness, / covered over by the veil of craving, / and bound by the bonds of heedlessness, / they are like fish caught in a wicker trap. / A person who practices heedlessness / has craving that grows like a creeping vine; / following after old age and death, / they are like a calf yearning for mother’s milk. / People who are mindful of, attached to, / and conceptualize mental pleasures— / by that, they wander again and again in saṃsāra, / like a monkey in a grove longing for fruit. / People

1.7

གང་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་འདོད་བྱེད་པ། །སྐྱེ་དང་རྒ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་འགྱུར་ཞིང་། །སྐྱེ་དགུ་སྲེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདུན་དུ་བདར། །རྒྱ་ནང་རི་བོང་ཡོངས་སུ་རྒྱུག་པ་བཞིན། །སྲེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདུད་པའི་སེམས་ཅན་དག །སྲིད་དང་སྲིད་མིན་དག་ལ་སེམས་ཆགས་ཤིང་། །ཀུན་སྦྱོར་རོ་ལ་དགའ་བའི་བྱིས་པ་རྣམས། །ཡང་དང་ཡང་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སྐྱེ་བོ་གྲུབ་དང་བདེ་རྣམས་དང་བྲལ་ཞིང་། །བདུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དག་དང་ལྡན་པ་དེ། །རྒ་དང་འཆི་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་འགྱུར་ཏེ། །མ་དྲུང་ནུ་ཞོ་འདོད་པའི་བེའུ་དང་འདྲ། །འདི་ན་སྲེད་པ་དེ་འདྲ་སྤོང་བྱེད་པ། །སྲིད་དང་སྲིད་མིན་དག་ལ་སྲེད་བྲལ་ཞིང་། །དགེ་སློང་སྲིད་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་བྱེད་པ། །ལྷག་མ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདའ། །གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་སྤང་དཀའ་བའི། །སྲེད་པའི་བུད་མེད་འདིས་བཀོལ་བ། །དེ་ཡི་མྱ་ངན་འཕེལ་འགྱུར་ཏེ། །རྩྭ་ལ་ཆར་པ་བབ་པ་བཞིན། །གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་སྤང་དཀའ་བའི། །སྲེད་པའི་བུད་མེད་འདི་སྤོང་བ། །དེ་ཡི་མྱ་ངན་ལྡོག་འགྱུར་ཏེ། །པད་མ་ལས་ནི་ཆུ་ཐིགས་བཞིན། །དེ་ཕྱིར་ཇི་སྙེད་འདིར་ལྷགས་པ། །ཁྱེད་ལ་སྨྲ་ཡིས་ཁྱེད་བདེ་ཤིག །ཨུ་ཤིར་ཕྱིར་ནི་རྩྭ་བཞིན་དུ། །སྲེད་པ་རྩྭར་བཅས་དྲུངས་ནས་ཕྱུང་། །སྐྱེས་བུ་སྲེད་པ་དང་འགྲོགས་ན། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་འཁྱམ་འགྱུར་བས། །སྲེད་པ་དྲུངས་ནས་ཕྱུང་ཤིག་དང་། །མྱ་ངན་མེད་ཅིང་འཇིགས་པ་མེད། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཉེར་ལེན་ཅིང་། །ཡང་དང་ཡང་དུ་མངལ་དུ་འཇུག །གནས་སྐབས་འགྱུར་དང་གཞན་འགྱུར་བས། །སེམས་ཅན་འོང་དང་འགྲོ་བར་བྱེད། །འདིར་ནི་སྤང་དཀའི་སྲེད་པ་དེ། །སྤོངས་ལ་ས་བོན་ཆོད་ཅིག་དང་། །དེ་ལ་སྲེད་པ་མེད་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་ནི་ཡང་དུ་འཁོར་མི་འགྱུར། །དལ་འབྱོར་ཆུད་ནི་མ་གཟན་པར། །གང་གིས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སུ། །དོན་གཉེར་བཅིངས་ནས་འཇོག་བྱེད་པ། །ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་དེ་ལས་རྒོལ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེས་ན་ཡང་། །དལ་འབྱོར་ཐལ་བས་འགྱོད་པར་འོང་། །གང་ཕྱིར་སྲིད་མཚོ་རྒྱུར་གྱུར་པ། །ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་འབྲས་ཀྱི་གཞི། །འཁྲི་

who always desire happiness / draw near to birth and old age; / living beings are driven forward by cravings, / just like a hare running frantically inside a net. / Beings who are tied by cravings / have minds attached to existence and non-existence; / fools who delight in the taste of fetters / will experience suffering again and again. / People who are devoid of accomplishments and joys, / and joined with the bond of Māra, / will follow after old age and death, / like a calf yearning for mother’s milk. / One who here abandons such craving, / who is free from craving for existence and non-existence, / a monk who overcomes existence, / passes entirely into nirvāṇa without remainder. / Whomever is enslaved by this woman of craving, / which is so difficult to abandon in the world, / their grief will increase, / just as rain falls on grass. / Whomever abandons this woman of craving, / which is so difficult to abandon in the world, / their grief turns away, / just like drops of water from a lotus. / Therefore, all of you gathered here, / I speak to you; may you be happy! / Just as [one digs] grass for the sake of uśīra root, / pull up craving by the roots along with its grass! / When a person keeps company with craving, / they wander for a very long time; / pull up craving by the roots, / and there will be no grief and no fear! / Repeatedly grasping, / repeatedly entering the womb, / through changing states and transformations, / sentient beings come and go. / Here, abandon that craving so hard to give up / and sever its seed; / then there will be no craving for it, / and one will not wander again. / Without wasting the opportunity of leisure and fortune, / by which striving is bound and placed / among gods and humans, / confront that craving for sensory objects. / Even if one is born in the hells, / one will regret the loss of leisure and fortune. / Because craving for sensory objects / is the cause of the ocean of existence and the basis of fruit, / like a creeping

1.8

ཤིང་དྲ་བས་ཁེབས་བྱེད་པ། །གདུང་བར་བྱེད་པ་མ་བཏུལ་ན། །སྡུག་བསྔལ་འདི་ནི་ཡང་དང་ཡང་། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ལྡོག་མི་འགྱུར། །དཔེར་ན་ལྗོན་ཤིང་རྩ་ནས་མ་བཏོན་ན། །བཅད་ཀྱང་ཕྱིར་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནར་ཟད། །དེ་བཞིན་སྲེད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་མ་བཏོན་ན། །ཡང་དང་ཡང་དུ་སྡུག་བསྔལ་འདི་མི་ལྡོག །དཔེར་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བྱས་པའི་མཚོན། །དེ་ཡིས་རྐུན་པོའི་མཐུ་ཡིས་བདག་གསོད་ལྟར། །དེ་བཞིན་ནང་གི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །སྲེད་པས་ལུས་ཅན་ཉེ་བར་གསོད་པར་བྱེད། །དེ་ལྟར་སྲེད་ལས་སྡུག་བསྔལ་དག །འབྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་གྱིས་ཏེ། །སྲེད་སྤོངས་ཉེ་བར་ལེན་མེད་དང་། །དྲན་ལྡན་དགེ་སློང་ཀུན་དུ་རྒྱུས། །སྲེད་པའི་ཚོམས་ཏེ་གསུམ་པའོ།། །།བག་ཡོད་འཆི་མེད་གནས་ཡིན་ཏེ། །བག་མེད་པ་ནི་འཆི་བའི་གནས། །བག་ཡོད་འཆི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །བག་མེད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་འཆི། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་དེ་རིག་པས། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་བག་དང་བཅས། །བག་ཡོད་པ་ལ་རབ་དགའ་བ། །འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དགའ་བ་ཡིན། །དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་བསྒོམས་པ་དང་། །རྟག་ཏུ་ཕ་རོལ་གནོན་བརྟན་པའི། །བརྟན་པས་གྲུབ་བདེ་བླ་མེད་པ། །མྱ་ངན་འདས་ལ་རེག་པ་ཡིན། །གང་ཚེ་མཁས་པས་བག་ཡོད་པས། །བག་མེད་བཅོམ་པ་དེ་ཡི་ཚེ། །ཤེས་རབ་ཁང་བཟངས་སྟེང་འཛེགས་ནས། །མྱ་ངན་མེད་པས་གདུང་བཅས་དང་། །བརྟན་རྣམས་རི་བོའི་སྤོ་དག་ལས། །ས་སྟེངས་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་བལྟ། །བརྩོན་འགྲུས་དང་ནི་བག་ཡོད་དང་། །ཡང་དག་སྡོམ་དང་དུལ་བ་ཡིས། །མཁས་པས་གླིང་དུ་བྱས་ནས་ནི། །ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་ཟློག །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་ཞིང་དྲན་དང་ལྡན་པ་དང་། །སྤྱོད་པ་གཙང་ཞིང་བརྟགས་ནས་བྱེད་པ་དང་། །ཡང་དག་སྡོམ་དང་ཆོས་ཀྱིས་འཚོ་བ་དང་། །བག་ཡོད་རྣམས་ཀྱི་གྲགས་པ་མངོན་པར་འཕེལ། །ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བག་བྱ་སྟེ། །ཐུབ་པའི་ཐུབ་གཞི་རྣམས་ལ་བསླབ། །ཉེར་ཞི་རྟག་ཏུ་དྲན་ལྡན་པའི། །སྐྱོང་བ་མྱ་ངན་མེད་པ་ཡིན། །དམན་པའི་

vine that covers with its net, / if one does not subdue what torments, / this suffering will occur again and again, / and will never turn away. / Just as a tree whose roots are not pulled out, / though cut down, will only grow back again, / likewise, unless the latent tendencies of craving are pulled out, / this suffering will not cease again and again. / For example, just as a weapon made by oneself / kills oneself through the power of a thief, / likewise, craving that arises from the inner mind / brings about the destruction of the embodied being. / Thus, knowing the disadvantages / that suffering arises from craving, / a monk who has abandoned craving, lacks grasping, / and possesses mindfulness, roams everywhere. / Chapter 3: Craving. / / Heedfulness is the place of the deathless; / heedlessness is the place of death. / The heedful do not die, / but the heedless are always dying. / Knowing this distinction, / the wise are heedful; / thoroughly delighting in heedfulness, / they rejoice in the domain of the noble ones. / Continuously meditating on that / and always steadfast in overpowering [the defilements], / the steadfast touch nirvāṇa, / the unsurpassed attainment and bliss. / When the wise person, through heedfulness, / overcomes heedlessness, at that time / climbing to the top of the palace of wisdom, / sorrowless, they look upon the sorrowful, / and the steadfast look from mountain peaks / down upon the fools on the ground. / Through diligence and heedfulness, / through restraint and self-control, / the wise person makes an island / and turns back the great river. / Possessing diligence and mindfulness, / clean in conduct and acting with consideration, / living with restraint and according to the Dharma, / the renown of the heedful flourishes. / Be mindful regarding the higher mind, / and train in the foundational disciplines of the sage; / the protector who is tranquil and always mindful / is sorrowless. / Pursuing low

1.9

ཆོས་ལ་མི་རྟེན་ཅིང་། །བག་མེད་པ་ལ་བསྟེན་མི་བྱ། །ལོག་པར་ལྟ་ལ་འདོད་མེད་དང་། །འཇིག་རྟེན་འཕེལ་བར་མི་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཡང་དག་ལྟ། །ཆེན་པོ་སུ་ལ་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཚེ་རབས་སྟོང་དུ་ཡང་། །ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བག་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བྱེད་པ། །སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་བསམ་བརླག་ཡིན། །ཚོང་དཔོན་ནོར་རྣམས་སྲུང་བ་ལྟར། །མཁས་པ་བག་དང་ལྡན་པར་བྱ། །བག་མེད་པ་ལ་མི་སྦྱོར་ཞིང་། །འདོད་ལ་དགའ་བ་མི་སོགས་དང་། །རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་སེམས་བྱེད་པ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཟག་པ་ཟད་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །དུས་འདིར་བག་མེད་མི་བྱ་སྟེ། །རི་དགས་མ་ཡིན་སེང་གེ་ལྟར། །བག་མེད་པ་དག་བསད་པར་འགྱུར། །བག་མེད་ཕ་རོལ་བུད་མེད་སྟེན་བྱེད་པའི། །མི་གང་ཡིད་ལ་གནས་སྐབས་འདི་བཞི་འབྱུང་། །བསོད་ནམས་མི་འཐོབ་བདེ་བར་མི་ཉལ་དང་། །གསུམ་པ་སྨད་འགྱུར་བཞི་པ་དམྱལ་བར་འགྱུར། །བསོད་ནམས་མ་ཐོབ་སྡིག་པའི་འགྲོ་བ་དང་། །འཇིགས་དང་བག་ཚ་ལྷན་ཅིག་བདེ་བ་ཆུང་། །རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ་ཆེན་པོས་གཅོད་འགྱུར་ཞིང་། །ལུས་ཞིག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་འཚེད། །གང་ཞིག་བདག་བདེ་ལྟ་འདོད་པ། །དེས་ནི་གོང་མ་བཞིན་དུ་བྱ། །བྱིས་པའི་ཤིང་རྟ་བཞིན་འགྱུར་བས། །བརྟན་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཞན་མི་བྱ། །དཔེར་ན་བྱིས་པའི་ཤིང་རྟ་དག །ལམ་ཆེན་བཟང་པོ་བོར་ནས་སུ། །ལམ་ངན་དག་ཏུ་འགྲོ་བྱེད་པས། །མིག་ཆག་སེམས་ཁོངས་ཆུད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཆོས་ནི་སྤངས་ནས་ཀྱང་། །ཆོས་མིན་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་པའི། །བྱིས་པ་འཆི་བདག་དབང་འགྲོ་ཞིང་། །མིག་ཆག་བཞིན་དུ་བཅོམ་པ་ཐོབ། །གང་ཞིག་བྱ་བ་རྣམ་སྤངས་ནས། །མི་བྱ་བ་དག་བྱེད་པ་དང་། །བག་མེད་པ་ཡིས་རློམ་བྱེད་པ། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་འཕེལ། །གང་གིས་ཟག་པ་འཕེལ་འགྱུར་བ། །དེ་ཡི་ཟག་མེད་རྒྱང་མ་ན། །གང་ཞིག་ལུས་གཏོགས་དྲན་པ་དག །རྟག་ཏུ་ལེགས་པར་བརྩམས་པ་དང་། །བྱ་བ་མ་ཡིན་མི་བྱེད་ཅིང་། །རྒྱུན་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། །དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་ལྡན་པ་དེའི། །

Do not rely on [non-]Dharma, / and do not cultivate heedlessness. / Do not cherish wrong views, / and do not foster worldly [concerns]. / Whoever possesses great / mundane right view / will not go to lower realms / even for a thousand lifetimes. / Those who apply themselves to heedlessness / are foolish, thoughtless people; / just as a merchant guards his wealth, / the wise person maintains vigilance. / Not engaging in heedlessness, / not hoarding delights in desires, / always being heedful in mind, / one will attain the exhaustion of taints. / Even if the exhaustion of taints is not attained, / do not be heedless at this time; / like beasts [that are not] lions, / the heedless will be slain. / The heedless man who consorts with another's wife / will experience these four states of mind: / he gains no merit, he does not sleep happily, / third, he is disgraced, and fourth, he goes to hell. / Gaining no merit, he heads toward evil destinies; / full of fear and dread, there is little pleasure. / The king inflicts severe punishment, / and when his body breaks up, he boils in the hells. / Whoever wishes to see their own happiness / should act like the noble ones of old. / Lest one become like a fool's cart, / the steadfast one must not slacken vigor. / Just as a fool's cart, / having left the fine great road, / travels on bad paths, / breaking its axle and coming to ruin, / so too, having abandoned the Dharma, / the fool who follows non-Dharma / falls under the sway of Māra, / and like the broken axle, meets destruction. / Those who abandon what should be done / and perform what should not be done, / puffed up with heedlessness— / their taints increase. / For those whose taints increase, / the untainted state is far away. / Those who constantly and properly practice / mindfulness related to the body, / do not do what is not to be done, / and constantly perform what should be done, / endowed with mindfulness and vigilance,

འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཡང་དག་ལྟ། །
ཆེན་པོ་སུ་ལ་ཡོད་གྱུར་པ། །
དེ་ནི་ཚེ་རབས་སྟོང་དུ་ཡང་། །
ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །

Any great one, whoever they might be,
Who holds the correct worldly view
Will not travel to the lower realms
For a thousand of their future lives.

1.10

ཟག་པ་རྣམས་ནི་ཟད་པར་འགྱུར། །གང་གི་ཟག་པ་ཟད་གྱུར་པ། །དེས་ནི་ཟག་མེད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཇི་ཙམ་མང་དུ་སྨྲ་བྱེད་པ། །དེ་དག་དམ་ཆོས་འཛིན་མ་ཡིན། །གང་དག་འདི་ན་ཐོས་ཉུང་ཡང་། །ལུས་ཀྱིས་ཆོས་དག་མངོན་སུམ་བྱས། །གང་དག་ཆོས་ལ་བག་བྱེད་པ། །དེ་དག་དམ་ཆོས་འཛིན་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རིགས་བཅས་མང་དུ་སྨྲས་ཀྱང་ནི། །བག་མེད་མི་དག་དེ་ལྟར་བྱེད་མི་འགྱུར། །དཔེར་ན་ཕྱུགས་རྫིས་གཞན་གྱི་ཕྱུགས་བགྲངས་ལྟར། །དེ་དག་དགེ་སྦྱོང་སྐལ་བ་ཐོབ་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རིགས་བཅས་ཉུང་ངུ་སྨྲ་བྱེད་ཀྱང་། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་སྤོང་བྱེད་པ། །དེ་དག་དགེ་སྦྱོང་སྐལ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན། །བག་ཡོད་བསྔགས་པ་རྗོད་བྱེད་ཅིང་། །རྟག་ཏུ་བག་མེད་ལ་སྨོད་པས། །བག་ཡོད་མཆོད་སྦྱིན་བརྒྱ་པ་ཡང་། །ལྷ་རྣམས་ནང་ན་གཙོ་བོར་གྱུར། །བྱ་བ་བྱས་རུང་མ་བྱས་རུང་། །མཁས་པ་བག་ཡོད་བསྔགས་པ་རྗོད། །བག་དང་ཆས་པའི་མཁས་པ་ཡིས། །དོན་གཉིས་རབ་ཏུ་ལེན་པར་བྱེད། །ཚེ་འདིའི་དོན་ནི་གང་ཡིན་དང་། །ཕྱི་མའི་དོན་ནི་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་བརྟན་པས་རྟོགས་པས་ན། །མཁས་པ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །དགེ་སློང་བག་ཡོད་ལ་དགའ་ཞིང་། །བག་མེད་པ་ལ་འཇིགས་ལྟ་བས། །བདག་ཉིད་ངན་འགྲོ་ལས་འདྲེལ་ཏེ། །འདམ་རྫབ་ལས་ནི་གླང་ཆེན་བཞིན། །དགེ་སློང་བག་ཡོད་ལ་དགའ་ཞིང་། །བག་མེད་པ་ལ་འཇིགས་ལྟ་བས། །སྡིག་པའི་ཆོས་རྣམས་སྤྲུག་པར་བྱེད། །རླུང་གིས་ལྗོན་ཤིང་ལོ་མ་བཞིན། །དགེ་སློང་བག་ཡོད་ལ་དགའ་ཞིང་། །བག་མེད་པ་ལ་འཇིགས་ལྟ་བས། །ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཕྲ་སྦོམ་དག །མེ་ཡིས་བསྲེགས་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ། །དགེ་སློང་བག་ཡོད་ལ་དགའ་ཞིང་། །བག་མེད་པ་ལ་འཇིགས་ལྟ་བས། །ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཀུན་ཟད་པ། །རིམ་གྱིས་ཉམས་སུ་རྨྱང་བར་འགྱུར། །དགེ་སློང་བག་ཡོད་ལ་དགའ་ཞིང་། །བག་མེད་པ་ལ་འཇིགས་ལྟ་བས། །འདུ་བྱེད་ཉེར་ཞི་ཞི་བ་ཡི། །ཞི་བའི་གོ་འཕང་སོ་སོར་རྟོགས། །དགེ་སློང་བག་ཡོད་ལ་དགའ་ཞིང་། །བག་

their taints will be exhausted. / For those whose taints are exhausted, / they will attain the untainted state. / However much they speak, / they do not hold to the sublime Dharma [merely by speech]. / Those here who have heard little, / yet directly realize the Dharma with the body, / those who are heedful of the Dharma— / they are the holders of the sublime Dharma. / Even if one recites many verses of scriptures, / if one is heedless, one does not act accordingly; / like a cowherd counting others' cattle, / such a person does not share the fortune of an ascetic. / Even if one recites few verses of scriptures, / if one practices the Dharma in accordance with the Dharma, / abandoning passion, hatred, and delusion, / they share the fortune of an ascetic. / Through praising heedfulness / and always disparaging heedlessness, / by heedfulness even the hundred-sacrifice one (Śakra) / became supreme among the devas. / Whether actions have been performed or not, / the wise person praises heedfulness. / Endowed with vigilance, the wise person / fully accomplishes both aims: / that which is the welfare of this life, / and that which is the welfare of the next. / Because the steadfast one realizes them, / he is proclaimed to be wise. / A monk who delights in heedfulness / and views heedlessness with dread, / rescues himself from lower realms / like an elephant from the mire. / A monk who delights in heedfulness / and views heedlessness with dread, / shakes off evil phenomena / like the wind shakes leaves from a tree. / A monk who delights in heedfulness / and views heedlessness with dread, / burns away fetters fine and coarse / like fire consuming [fuel]. / A monk who delights in heedfulness / and views heedlessness with dread, / will gradually experience / the complete exhaustion of all fetters. / A monk who delights in heedfulness / and views heedlessness with dread, / realizes the peaceful state / wherein conditioned phenomena are calmed. / A monk who delights in heedfulness / and views heedlessness with dread,

1.11

མེད་པ་ལ་འཇིགས་ལྟ་བ། །མྱ་ངན་འདས་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར། །ཡོངས་སུ་ཉམས་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་ཞིང་བག་ཡོད་དང་། །ཆོས་སྤྱད་ལེགས་པར་སྤྱོད་བྱེད་པ། །འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་དུ། །ཆོས་སྤྱད་པས་ནི་བདེ་བ་འཐོབ། །ཞི་ཕྱིར་བསླབ་པ་ལ་རྟེན་དང་། །རྩོལ་བ་དང་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སྐྱེད། །མི་དྲན་པ་དང་བག་མེད་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་དང་ཀུན་སྡོམ་མེད། །གཉིད་དང་སྙོམ་དང་གཡེང་བ་སྟེ། །འདི་དག་བསླབ་པའི་བར་ཆད་པས། །ཁྱེད་ཀྱིས་ཡན་ལག་དེ་རྟོགས་ལ། །དྲན་པ་ཆུད་ནི་མ་གཟན་ཅིག །དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟང་བ་དང་། །བག་ཡོད་པ་ལ་དགའ་བ་ཡིས། །ཀུན་རྟོག་ལེགས་པར་མཉམ་ཞོག་སྟེ། །རང་གི་སེམས་ནི་རྗེས་སུ་སྲུངས། །བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་དབྱུང་བར་བྱ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་འཇུག་པར་བྱ། །འདམ་བུའི་ཁྱིམ་ལ་གླང་ཆེན་བཞིན། །འཆི་བདག་སྡེ་ནི་གཞོམ་པར་བྱ། །གང་ཞིག་ཆོས་འདུལ་འདི་ཉིད་ལ། །བག་དང་ལྡན་པར་སྤྱོད་བྱེད་པ། །སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་རབ་སྤངས་ནས། །སྡུག་བསྔལ་ཐ་མར་བྱེད་པར་འགྱུར། །བག་ཡོད་པའི་ཚོམ་ས་ཏེ་བཞི་པའོ།། །།སྡུག་པ་རྣམས་ལས་མྱ་ངན་སྐྱེ། །སྡུག་པ་རྣམས་ལས་འཇིགས་པ་སྐྱེ། །སྡུག་པ་དག་ནི་རྣམ་སྤངས་ན། །མྱ་ངན་མེད་ཅིང་འཇིགས་པ་མེད། །སྡུག་གུ་མ་ལས་མྱ་ངན་སྐྱེ། །སྡུག་ལས་སྡུག་བསྔལ་སྡུག་ལས་འཇིགས། །སྡུག་གུ་མ་དག་གཞན་གྱུར་ན། །ཡི་མུག་འགྱུར་བ་ཐོབ་པར་བྱེད། །འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་། །མྱ་ངན་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་དག་སྡུག་པ་དག་ལས་རྟེན་ཏེ་འབྱུང་། །སྡུག་པ་སྤངས་ན་དེ་དག་ཡོད་མི་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འགའ་ནའང་སྡུག་མེད་པ། །གང་ཡིན་དེ་དག་བདེ་ཞིང་མྱ་ངན་མེད། །དེ་བས་གདུང་མེད་རྡུལ་བྲལ་དོན་གཉེར་བས། །ནམ་ཡང་སྡུག་པར་བྱེད་པ་མི་བྱའོ། །སྡུག་པ་མ་མཐོང་སྡུག་བསྔལ་ལ། །མི་སྡུག་མཐོང་ནའང་དེ་བཞིན་པས། །ནམ་ཡང་སྡུག་དང་ཕྲད་མི་བྱ། །མི་སྡུག་དང་ཡང་ཕྲད་མི་བྱ། །སྡུག་པ་དང་ནི་བྱེ་བྲལ་དང་། །མི་སྡུག་

because he is near to nirvāṇa, / cannot possibly fall away. / Possessing vigor and heedfulness, / practicing the Dharma, practicing well, / in this world and the next, / one attains happiness through practicing the Dharma. / Rely on the training for the sake of peace, / and generate effort and vigor! / Lack of mindfulness, heedlessness, / little vigor, lack of restraint, / sleep, sloth, and distraction— / these are obstacles to the training. / Therefore, understand these factors, / and do not let your mindfulness be ruined! / A monk with good moral discipline / and who delights in heedfulness, / should properly compose his thoughts / and guard his own mind. / Exert yourself and come forth! / Enter into the Buddha's teaching! / Like an elephant in a house of reeds, / crush the host of Māra! / Whoever within this very Vinaya of the Dharma / practices with vigilance, / abandoning the saṃsāra of rebirth, / will put an end to suffering. / The fourth chapter: Heedfulness. / From the beloved, grief is born; / from the beloved, fear is born. / When the beloved is thoroughly abandoned, / there is neither grief nor fear. / From fond affection, grief is born; / from the beloved comes suffering, from the beloved comes fear. / When fond affection changes, / one comes to feel despondency. / As many diverse sufferings as there are in the world, / and as much grief and lamentation, / they arise in dependence on the beloved; / if the beloved is abandoned, they will not exist. / Therefore, those who have no beloved anywhere in the world / are happy and free of grief. / Thus, seeking what is sorrowless and stainless, / one should never hold anything beloved. / Not seeing the beloved is suffering; / seeing the unloved is also so; / therefore, never meet with the beloved, / nor ever meet with the unloved. / Separation from the beloved / and meeting with the unloved

1.12

པ་དང་ཕྲད་པ་ཡིས། །གང་གིས་མི་དག་རྒས་བྱེད་པའི། །མྱ་ངན་མི་བཟད་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སྡུག་པ་ཤི་བར་གྱུར་པ་ན། །གཉེན་འདུན་མཛའ་བཤེས་མང་པོ་དག །ཡུན་རིང་དུས་སུ་མྱ་ངན་དང་། །སྡུག་དང་བྲལ་བས་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར། །གང་ལ་སྡུག་དང་སྡུག་མིན་མེད། །དེ་ལ་མདུད་པ་ཡོད་མིན་པས། །དེ་ལྟས་སྡུག་ཉིད་སྡིག་ཅན་ལ། །སྡུག་པར་བྱེད་པ་མི་བྱའོ། །སྡུག་ལ་བལྟས་ཏེ་དོན་བཏང་ནས། །བདེ་སྦྱོར་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་། །བདག་ཉིད་མི་བདེའི་སྦྱོར་ལྡན་དག །བདེ་སྦྱོར་དོན་ལྡན་རྣམས་ལ་སྨོན། །གཟུགས་སྡུག་བདེ་བས་བསྡམས་པ་དག །ལྷ་མི་སོ་སོའི་རིས་དག་ཏུ། །སྡིག་པ་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་ཉམས་ནས། །རྒ་དང་འཆི་བའི་དབང་དུ་འགྲོ། །གང་ཞིག་ཉིན་དང་མཚན་རྣམས་སུ། །བག་ཡོད་གཟུགས་སྡུག་སྤོང་བྱེད་པ། །དེས་ནི་སྤང་དཀའ་བདུད་ཟས་དང་། །སྡིག་པའི་རྩ་བའང་དྲུངས་ནས་ཕྱུང་། །ལེགས་མིན་ལེགས་པའི་ཚུལ་དང་ནི། །སྡུག་མིན་སྡུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དང་། །སྡུག་བསྔལ་བདེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སུ། །བག་མེད་རྣམས་ནི་མངོན་དུ་འཇོམས། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་དགའ་བྱེད་ན། །ཉེས་པར་བྱེད་པས་བདེ་བ་དག །བདེ་བླག་ཁོ་ནར་མི་འཐོབ་པས། །འདི་ནི་སྡུག་ལ་གཞུག་མི་བྱ། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་དགའ་བྱེད་ན། །ལེགས་པར་བྱེད་པས་བདེ་བ་དག །བདེ་བླག་ཁོ་ནར་ཐོབ་འགྱུར་བས། །འདི་ནི་སྡིག་ལ་གཞུག་མི་བྱ། །དཔེར་ན་དགོན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དག །བརྟན་པའི་འོབས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ལྟར། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་དགའ་བྱེད་ན། །འདི་ནི་བསྲུང་བས་ལེགས་པར་བསྲུང་། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་དགའ་བྱེད་ན། །ཐུན་གསུམ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ། །མཁས་པས་མེལ་ཙེ་བྱ་བ་ཡིས། །འདི་ནི་སྦ་བས་ལེགས་པར་སྦ། །དཔེར་ན་དགོན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དག །ཏྲ་ཕྱི་ནང་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ལྟར། །དལ་འབྱོར་ཆུད་ནི་མི་ཟོས་པ། །དེ་ལྟར་བདག་ནི་བསྲུང་བར་བྱ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་ན་ཡང་། །དལ་འབྱོར་ཐལ་བས་འགྱོད་པར་འོང་། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་དུ་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་བརྟགས་ཀྱང་། །བདག་ལས་ཆེས་སྡུག་འགའ་ཡང་མ་མཐོང་བ། །དེ་ལྟར་སོ་སོར་

cause unbearable grief to arise, / by which people grow old. / When a loved one dies, / many relatives and dear friends, / for a long time in grief, / suffer from separation from the beloved. / For him who has neither beloved nor unloved, / no fetters exist; / therefore, toward that evil beloved, / do not make it dear. / Giving up the true purpose by looking to the beloved, / not engaging in practices that bring happiness, / those bound to what is unpleasant / envy those devoted to the goal of true happiness. / Bound by the pleasure of attractive forms, / among the classes of devas and humans, / doing evil and falling away, / they fall under the sway of aging and death. / Whoever day and night / is heedful and abandons attractive forms, / digs up the hard-to-abandon bait of Māra / and the very root of evil. / In the guise of what is good, the unwholesome, / in the guise of what is dear, the unloved, / and in the guise of happiness, suffering / directly destroys the heedless. / If one loves oneself, / since happiness is not easily obtained / through doing wrong, / one should not apply oneself to evil deeds. / If one loves oneself, / since happiness is easily obtained / through doing well, / one should not engage in evil deeds. / Just as a border town / is surrounded by strong moats, / if one loves oneself, / one should guard oneself well with protection. / If one loves oneself, / during any of the three watches [of the night], / the wise person should keep vigil, / properly concealing and guarding this [self]. / Just as a border town / is guarded inside and outside, / so that opportunity is not wasted, / in that way one should guard oneself. / Even when born in the hells, / one will regret that opportunity has passed. / Even if one searches in all directions with the mind, / one sees nothing more beloved than oneself. / Thus, each and every...

1.13

གཞན་ལའང་རང་སྡུག་པས། །དེ་ཕྱིར་བ་དག་དགས་གཞན་ལ་གནོད་མི་བྱ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྲོག་འདི་སྡུག །ཐམས་ཅད་ཆད་པས་འཇིགས་པ་ན། །རང་གི་ཉམས་ལས་དཔག་གྱིས་ཏེ། །བརྡེག་པར་མི་བྱ་གསད་མི་བྱ། །རྒྱང་ཐག་བཅད་པར་སྤྱུགས་པའི་མི། །རིང་ནས་ཉེ་ཞོ་མེད་འོངས་ན། །གཉེན་བཤེས་མཛའ་བོ་ལྷགས་ནས་སུ། །ཨ་ལ་ལ་ཞེས་མངོན་པར་དགའ། །དེ་བཞིན་བསོད་ནམས་བྱས་པའི་མི། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ། །ཕྱིན་ཚེ་ཉིན་བཞིན་བསོད་ནམས་དག །འོངས་ནས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད། །དེ་བས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི། །ཆེད་དུ་བསོད་ནམས་བསགས་པར་གྱིས། །བསོད་ནམས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར། །གང་ཞིག་ལེགས་སྤྱད་སྤྱོད་བྱེད་པའི། །དགེ་ལ་ལྷ་རྣམས་སྟོད་པར་བྱེད། །འདི་ནའང་སྨད་པར་མི་འགྱུར་ལ། །མཐོ་རིས་སུ་ཡང་དགའ་བ་འཐོབ། །ཆོས་གནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་བདེན་པར་སྨྲ། །རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ། །སྐྱེ་བོ་གཞན་རྣམས་དགའ་བར་བྱེད། །རང་གི་དོན་ནི་བྱེད་པ་ལ། །འདི་ལྟར་གཞན་རྣམས་དགའ་འགྱུར་ཞིང་། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བསྔགས་པ་དང་། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཡང་བདེ་འགྲོར་འགྱུར། །གཏམས་ན་གནང་བའི་ཚིག་སྨྲ་དང་། །མི་རིགས་སྤྱོད་ལས་ཟློག་པ་ལ། །དམ་པ་རྣམས་ནི་དགའ་བར་བྱེད། །དམ་པ་མ་ཡིན་དགའ་མི་འགྱུར། །དེ་བས་མཆོག་དང་མཆོག་མིན་པ། །ཤི་འཕོས་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ན། །དམ་པ་མ་ཡིན་དམྱལ་བར་འགྲོ། །དམ་པ་མཐོ་རིས་འགྲོ་བར་འགྱུར། །སྡུག་པའི་ཚོམས་ཏེ་ལྔ་པའོ།། །།བསྔགས་པར་འགྱུར་དང་ནོར་འཐོབ་དང་། །ཕ་རོལ་བདེ་འགྲོར་དགའ་འགྱུར་བའི། །བདེ་བ་གསུམ་པོ་དོན་གཉེར་བའི། །མཁས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བར་བྱ། །འཕགས་དང་མཐོང་བ་ཕུན་ཚོགས་དང་། །འཇིག་རྟེན་ཞི་བ་རྟེན་འགྱུར་བའི། །གནས་གཞན་འདི་དག་མཐོང་བ་ཡི། །མཁས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བར་བྱ། །ལུས་ལ་ཡོངས་སུ་

Others also hold themselves dear; / Therefore, one who loves oneself should not harm others. / To all, life is dear; / All tremble at punishment. / Comparing others to oneself, / Do not strike, do not kill! / When a person exiled far away / Returns safely from afar, / Relatives, friends, and companions gather / And rejoice, saying, 'Welcome!' / Likewise, when a person who has made merit / Goes from this world to the next, / The merits, like kin, / Greet them and bring joy. / Therefore, for the sake of the world beyond, / Accumulate merit! / Merit, in the world beyond, / Becomes the support for embodied beings. / When someone performs good conduct, / The gods praise the virtuous one; / Here too, they will not be disparaged, / And in heaven too, they will attain joy. / Abiding in Dharma, perfected in moral discipline, / Possessing modesty, speaking truth, / Attending to one's own duties: / Other people delight in such a person. / Because one attends to one's own welfare, / Others rejoice in this way; / One is praised in the present life, / And in the beyond one will reach higher rebirth. / When spoken to, speaking words of assent, / And turning away from improper conduct: / Virtuous persons rejoice in this; / The non-virtuous do not rejoice. / Therefore, the excellent and non-excellent, / When they pass away and depart: / The non-virtuous go to hell; / The virtuous go to heaven. / Chapter 5: The Dear. / Praise, the attainment of wealth, / And the joy of higher rebirth in the beyond— / Seeking these three forms of happiness, / The wise person should safeguard moral discipline. / The noble, excellent vision, / And that which becomes a foundation for peace in the world: / Seeing these other qualities, / The wise person should safeguard moral discipline. / Without distress

1.14

གདུང་མེད་པར། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་བདེ་བ་འཐོབ། །མཚན་མོ་བདེ་བར་ཉལ་བ་དང་། །སད་པ་ན་ཡང་དགའ་བར་འགྱུར། །སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་དག །མཁས་པས་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །འདི་དང་ཕ་རོལ་དག་ཏུ་ཡང་། །རྟག་ཏུ་བདེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །རྒན་པའི་བར་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དགེ། །དད་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ན་ལེགས། །མི་ཡི་རིན་ཆེན་ཤེས་རབ་སྟེ། །བསོད་ནམས་ཆོམ་པོས་དབྲོག་པར་དཀའ། །དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཤིང་། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་བསྡམས་པ་དང་། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་ནི་རིག་པ་དང་། །མི་ཉལ་བ་ལ་འབད་པ་སྟེ། །དེ་ལྟར་གནས་པར་བརྩོན་པ་དང་། །ཉིན་མཚན་སྙོམ་ལས་མི་བྱེད་པ། །མྱ་ངན་འདས་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར། །ཡོངས་སུ་ཉམས་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ། །མི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ནས། །སེམས་དང་ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་ལ། །བརྩོན་ཞིང་ངེས་གནས་དགེ་སློང་གིས། །སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །ཏིང་འཛིན་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང་། །ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་བསླབ་པ་དང་། །ཤེས་བཞིན་སོ་སོར་དྲན་པར་བྱ། །དེས་ནི་ཀུན་སྦྱོར་ཟད་བྱས་ནས། །ཡིད་བྲལ་ལྷག་མ་མེད་འགྱུར་ཏེ། །ལུས་ཞིག་ཤེས་རབ་ལྡན་པ་ཡིས། །བགྲང་དུ་མེད་པའི་མྱ་ངན་འདས། །གང་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་དང་། །ཤེས་རབ་འདི་གསུམ་ལེགས་བསྒོམས་ཏེ། །ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་། །གདུང་མེད་ཡང་སྲིད་ཟད་གྱུར་དང་། །ཆགས་པའི་འཆིང་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། །ལུས་སྤངས་ཤེས་རབ་ལྡན་པ་དང་། །བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དང་། །ཉི་མ་བཞིན་དུ་ལམ་མེ་འབར། །དགེ་སློང་ཕྱི་དང་ནང་ཉིད་ལ། །བག་མེད་རློམ་པར་བྱེད་པ་ཡི། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་རྣམས། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྤྲིན་གྱིས་ཁེབས་ལས་ཆར་འབབ་ཅིང་། །ནམ་ཐང་བ་ལས་ཆར་མི་འབབ། །དེ་བས་ཁེབས་པ་སོལ་ཅིག་དང་། །འདི་ལྟར་ཆར་པ་འབབ་མི་འགྱུར། །དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་མཐོང་བ་དང་། །དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ཡི། །མྱ་ངན་འདས་པར་འགྲོ་

In the body, / Through moral discipline one attains happiness; / One sleeps happily at night, / And upon waking, one is joyful. / Generosity and moral discipline— / Through the merit made by the wise person, / In this world and in the next as well, / They will always attain happiness. / Moral discipline is virtuous until old age; / It is good to firmly abide in faith. / Wisdom is the jewel of humanity; / Merit is difficult for thieves to steal. / A monk who abides in moral discipline, / Has guarded senses, / Knows moderation in food, / And strives against sleep: / Exerting himself to dwell thus, / Untiring day and night, / Because he is near to nirvāṇa, / It is impossible that he will fall away. / When a person abides in moral discipline, / Cultivates mind and wisdom, / Is diligent, resolute, and steadfast, that monk / Will attain the exhaustion of suffering. / Therefore, always guard / Moral discipline and samādhi, / Train in vipassanā, / And remember with alertness. / Having exhausted the fetters, / Free from mind, without remainder, / When the body disintegrates, the wise one / Attains incalculable nirvāṇa. / Whoever well cultivates these three— / Moral discipline, samādhi, and wisdom— / Utterly stainless, reaching the end, / Free from affliction, rebirth exhausted, / Fully liberated from the bond of attachment, / Abandoning the body, endowed with wisdom, / Transcending the realm of Māra, / Radiates brightly like the sun. / A monk who, externally and internally, / Is heedless and conceited: / His moral discipline, samādhi, and wisdom / Will not reach completion. / Rain falls from what is covered by clouds; / It does not rain when the sky is clear. / Therefore, remove what covers, / And so the rain will not fall! / Seeing thus constantly, / The monk who guards moral discipline: / His path to nirvāṇa / Will very quickly be purified.

1.15

བའི་ལམ། །མྱུར་བ་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་འདག །མེ་ཏོག་དྲི་ནི་རྫི་ཕྱོགས་མིན་མི་འགྲོ། །རྩ་བ་རྒྱ་སྤོས་ཙན་དན་རྣམས་ཀྱང་མིན། །དམ་པའི་དྲི་ནི་རྫི་ཕྱོགས་མི་འགྲོ་སྟེ། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་དུ་མི་མཆོག་དྲི་ཡིས་ཁྱབ། །རྒྱ་སྤོས་དང་ནི་ཙན་དན་དང་། །ཨུད པ་ལ་དང་མ་ལི་ཀ། །སྤོས་ཀྱི་རིགས་ནི་འདི་དག་པས། །ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་བསུང་ཕུལ་དུ་ཕྱིན། །རྒྱ་སྤོས་ཙན་དན་གང་ཡིན་པའི། །དྲི་བསུང་འདི་ནི་ཆུང་ངུ་མ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པའི་དྲི་བསུང་གང་། །དེས་ནི་འདི་དང་མཐོ་རིས་ཁྱབ། །དེ་ལྟར་བག་ཡོད་གནས་བྱ་ཞིང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ། །ཡང་དག་ཤེས་པས་རྣམ་གྲོལ་ན། །བདུད་ཀྱི་ལམ་ནི་རྙེད་མི་འགྱུར། །འདི་ནི་བདེ་བར་འགྲོ་ལམ་སྟེ། །རྣམ་པར་དག་བྱེད་ལམ་འདི་ལ། །རབ་ཏུ་ཞུགས་ཏེ་བསྒོམས་ནས་ཀྱང་། །བདུད་ཀྱི་འཆིང་བ་སྤང་བར་གྱིས། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོམས་ཏེ་དྲུག་པའོ།། །།ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་སྤངས་ཤིང་། །ལུས་ཀྱི་ལེགས་སྤྱད་སྤྱད་པའི་ཕྱིར། །ལུས་ཀྱི་ཉེས་ཆེན་ལས་བསྲུངས་ན། །ལུས་ནི་བསྡམ་པ་བྱས་པར་འགྱུར། །ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱད་སྤངས་ཤིང་། །ངག་གི་ལེགས་སྤྱད་སྤྱད་པའི་ཕྱིར། །ངག་གི་ཉེས་ཆེན་ལས་བསྲུངས་ན། །ངག་ནི་བསྡམ་པ་བྱས་པར་འགྱུར། །ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་སྤངས་ཤིང་། །ཡིད་ཀྱི་ལེགས་སྤྱད་སྤྱད་པའི་ཕྱིར། །ཡིད་ཀྱི་ཉེས་ཆེན་ལས་བསྲུངས་ན། །ཡིད་ནི་བསྡམ་པ་བྱས་པར་འགྱུར། །ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་སྤང་ཞིང་། །ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤང་། །ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་སྤང་ཞིང་། །སྐྱོན་གཞན་ལྡན་པ་གང་ཡིན་སྤང་། །ལུས་ཀྱི་དགེ་བྱ་རྣམས་བྱ་ཞིང་། །ངག་གི་དགེ་བ་ཕལ་ཆེན་བྱ། །ཡིད་ཀྱི་དགེ་བ་རྣམས་བྱ་ཞིང་། །ཚད་མེད་བཞི་དང་ལྡན་པར་བྱ། །ལུས་ཀྱི་དགེ་བ་རྣམས་བྱ་ཞིང་། །ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་བྱས་ན་ནི། །འདི་དང་ཕ་རོལ་དག་ཏུ་ཡང་། །རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རྟག་ཏུ་ལུས་ནི་བསྡམས་པའི་ཕྱིར། །ཐུབ་པ་འཚེ་བ་མེད་པ་ཡིན། །དེ་ནི་འཆི་མེད་གནས་འགྲོ་ཞིང་། །གང་དུ་སོང་ནའང་མྱ་ངན་མེད། །རྟག་ཏུ་ངག་ནི་བསྡམས་པའི་ཕྱིར། །ཐུབ་པ་

The fragrance of flowers goes not against the wind, / Nor does that of roots, tagara, or sandalwood; / But the fragrance of virtuous persons goes against the wind: / The fragrance of the supreme person pervades all directions. / Tagara and sandalwood, / Utpala and jasmine: / Among these kinds of fragrance, / The scent of moral discipline is supreme. / Whatever fragrance tagara and sandalwood have, / That scent is trifling; / The fragrance of one who has moral discipline— / That pervades this world and heaven. / Abiding thus heedfully, / Purify moral discipline! / Fully liberated by authentic knowledge, / Māra will not find one's path. / This is the path to bliss; / Entering upon this purifying path, / And having cultivated it, / Cast off the bonds of Māra! / Chapter 6: Moral Discipline. / By giving up physical misconduct / And practicing physical good conduct, / If one guards against great bodily misdeeds, / The body will become restrained. / By giving up verbal misconduct / And practicing verbal good conduct, / If one guards against great verbal misdeeds, / Speech will become restrained. / By giving up mental misconduct / And practicing mental good conduct, / If one guards against great mental misdeeds, / The mind will become restrained. / Abandon bodily misconduct, / Abandon verbal misconduct, / Abandon mental misconduct, / And abandon whatever other faults there may be. / Perform bodily virtues, / Perform ample verbal virtues, / Perform mental virtues, / And possess the four immeasurables. / If one performs bodily virtues / Along with speech and mind, / In this life and the next, / One will always attain happiness. / Because the body is constantly restrained, / The sage does not harm; / He goes to the deathless abode, / And wherever he goes, there is no grief. / Because speech is constantly restrained, / The sage