Pramāṇa · Search · About · API

Samaraiccakaha 2

Samarāiccakahā 2

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

Contents

2.1

guṇasēṇa-aggisammā jaṁ bhaṇiyamihāsi taṁ gayamiyāṇi
sīhā-ṇandā ya tahā jaṁ bhaṇiyaṁ taṁ nisāmēha

2.2

atthi ihēva jambuddīvē dīvē aravidēhē khettē aparimiyaguṇanihāṇaṁ tiyasapuravarāṇugāri ujāṇārāmabhūsiyaṁ samatthamēiṇitilayabhūyaṁ jayaüraṁ nāma nayaraṁ ti.jattha surūvō ujjalanēvatthō kalāviyavakhaṇō lajjāluō mahilāyaṇō, natya ya paradāraparibhōyammi kilīvō, paracchiddāvalōyaṇammi andhō, parāvavāyabhāsaṇammi mūō, paradavvāvaharaṇammi saṁkuciyahatthō, parōvayārakaraṇēkatallicchō purisavaggō.tattha yaṁ nisiyanikkaḍiyāsiniddaliyadariyariuhatthimasthaücchaliyabahalaruhirārattamuttāhalakusumapayaracciyasamarabhūbhibhāō rāyā nāmēṇa purisadattō tti.dēvī ya sē sayalantēurappahāṇā sirikantā nāma.sō imāē saha nirupamē bhōē bhugjim.iō ya sō candāṇa ṇavimāṇāhibaī dēvō ahāuyaṁ pāliūṇa taō cuō sirikantāē gambhē ucavannī tti.divō ya ṇāē suviṇayammi tīē cēva rayaṇīē nikhamasihisihājālasarisakēsarasaḍābhārabhāsurō vimalaphaliha-maṇisilā-nihasa-haṁsa-hāradhavalō āpiṅgalavaṭṭasupasantalōyaṇō miyaṅkalēhāsarisaniggayadāḍhō pihulamaṇaharavacchatthalō aïtaṇuyamajhabhāō suvaṭṭiyakaṭṭhiṇakaḍiyaḍō āvaliyadīhalaphūlō supaïṭṭhiōrusaṁṭhāṇō ki bahuṇā, sabbasundarāhirāmō sīhakisōragō vayaṇēṇamuyaraṁ pavisamāṇō tti.pāsiūṇa ya taṁ suhaviuddhāra jahāvihiṇā siṭṭhō daïyassa.tēṇa bhaṇiyaṁ — aṇēyasāmantapaṇivaïyacalaṇajuyalō mahārāyasahassa nivāsaṭṭhāṇaṁ puttō tē bhavissaï.tō sā taṁ paḍisuṇēūṇa jahāsuhaṁ ciṭṭhaï.pattē ya uciyakālē mahāpurisagambhāṇubhāvēṇa jāō sē dōhalō.jahā-dēmi sabasattāṇamabhayadāṇaṁ, dīṇāṇāhakivaṇāṇaṁ ca issariyasaṁpayaṁ, jaïjaṇāṇaṁ ca uvaṭṭhambhadāṇaṁ sabbāyayaṇāṇaṁ ca karēmi pūyaṁ ti.nivēiō ya imō tīē bhattārassa.amahiyajāyaharisēṇaṁ saṁpāḍiō ya tēṇaṁ.tassa saṁpāyaṇēṇa jāō mahāpamōō jaṇavayāṇaṁ.avi ya —

2.3

savva cciya dhannāṇaṁ hōi avatthā parokkhārāē
bālasasissa va udaō jaṇassa bhuvaṇaṁ payāsēi

2.4.1

tō jahāsa hēṇa dhammanirayāē parokkhārasaṁpāyaṇēṇaṁ suladdhajammāē aïkantā nava māsā addhahamarāindiyā.tō pasatthē tihikaraṇa-muhutta-jōē sukumālapāṇi-pāyaṁ sayalajaṇamaṇōrahēhiṁ dēvī sirikantā dārayaṁ pasaya tti.nivēiō ranō suhakariyābhihāṇāē dāsiyāē puttajammō.parituṭṭhō rāyā, dinnaṁ ca tīē pāriōsiyaṁ.kārāviyaṁ ca bandhaṇamōyaṇāiyaṁ karaṇijja, pavattō ya nayarē mahāṇandō, sōhāviyā nayarimaggā, pasamāviō rayō kuṅkumajalēṇaṁ, vippaïṇṇāī ruṇṭantamahuyarasaṇāhāī vicittakusumāī, kayāō haṭṭabhavaṇasōhāō, pahabhavaṇēsu samāhayāī maṅgalatūrāī saharisaṁ ca nacciyaṁ rāyajaṇanāgarēhi ti.ēvaṁ ca païdiṇaṁ mahāmahantamāṇandasokkhamaṇuhavantāṇaṁ aïkantō paḍhamamāsō.païṭāviyaṁ ca sē nāmaṁ bālassa suviṇayadasaṇanimittēṇaṁ sīhō tti.sō ya visihaṁ puṇṇaphalamaṇuhavantō abhagga (ja)māṇapasaraṁ paṇaīṇaṁ maṇōrahēhiṁ payāṇa puṇṇēṇanāma.api ca jovvaṇamaṇubamasōhaṁ kalākalādaparivaḍiyacchāyaṁ.jaṇamaṇanayaṇāṇandaṁ candō vva kamēṇa saṁpattō.

2.4.2

annayā ya saṁpattajovvaṇassa kusumacāvassa vi hiyayāṇukūlō taruṇajaṇahiyayāṇandayārī āgō vasantasamaō.jattha savisēsaṁ kusumamayakōdaṇḍamaṇḍalīsaṁdhiyasilīmuhō raī daṁsiūṇa jagahiyayāī vidhi payattō mayaṇō.agantaraṁ ca tassa cēva jayajayasadō vya kōilāhiṁ kō kōlāhalō, virahaggiḍajhantapahiyasaṁghāyadhūmapaḍalaṁ va viyambhiyaṁ sahayārēsu bhamarajālaṁ, gayāiyāmasāṇajalaṇēhi viva palittaṁ disāmaṇḍalaṁ kiṁsuyakusumēhiṁ ti.taō ēvaṁvihē vasantasamaē sō sīhakumārō aṇēyataruṇa jaṇa vēdiō mahāvibhūīē kēlinimittaṁ gaō pamuiyaparahuyāsahajaśiyatarūṇījaṇacittavinbhamullōlaṁ surahimalayapavaṇapaṇacāviyakusumabharabhajjamāṇalayāviḍa vijālaṁ mayamuiyamuhalamahuyarakulōvagīyamāgaggasōhaṁ bāsaharaṁ piva vasantalacchīē kīlāsudaraṁ nāma ujjāṇa, pavattō ya kīliuṁ vicittakīlāhiṁ ti.divā ya tēṇa tattha ujjāṇē nāidūradēsasaṁṭhiyā kusumaparimalamuyandhavēṇimahuyarāvalī vidyamalayāyambahatthapallavā uvvellantakōmalataṇubāhulayā rambhākhambhamagaharōrujuyalā lakamalārattakōmalacalaṇajuyalā ujāṇadēvaya va uulacchipariyariyā niyamāulagassa cēva mahāsāmantassa lacchikantābhihāṇasya dhr̥yā sahiyaṇasahiyā vasantakīlamaṇuhavantī kusumāvalī nāma kannagā.taōtaṁ daṭṭaṇamaṇantabhavanmattharāgadōsēṇa sāhilāsaṁ pulōiyā.diṭṭhō ya ēsō vi tīra taō vibhāgāō tassa bhamēṇa cēva turiyaturiyamōsarantī ē kusumāvalīē.cintiyamimī ē-kahaṁ kīlāsundarujāṇa hasa ramayāē bhayavaṁ mayaraddhaō vi etthēva kīlāsuhamaṇuhavaï ti.etthantarammi bhaṇiyā piyaṁkarābhihāṇāē cēḍīē.sāmiṇi!

2.4.3

alaṁ alamōlakōṇa, ēsō khu rāiṇō purisadattassa puttō tuha cēva piucchāgambhasaṁbhavō sīhō nāma kumārī tti.paḍhabhāgamaṇakayapariggaraṁ ca sāmiṇiṁ ēvamōsakamāgi pecchiya mā adakkhiṇṇaṁ ti saṁbhāvissaï.tā ciṭṭhiyaü ihaṁ, kīraü imassa mahāṇubhāvassa rāyakanōciō uvayārō taō harisavasapulaïyaṅgīē savinbhamaṁ sāhilāsaṁ ca avalōiūṇa kumāraṁ bhaṇiyaṁ imīē. halā! piyaṁkariē! tuma cēva'ttha kusalā, tā nivēēhi, ki maē ēyassa kāyabvaṁ ti.tīē bhaṇiyaṁ — sāmiṇi! paḍhamāgayāō amhē, tā alaṁkarāvīyaü āsaṇapariggahēṇaṁ imaṁ paēsaṁ ēsō, kīraü sē sajjaṇajaṇāṇa sambandhapāyavavīyabhūyaṁ sāgayaṁ, dijjaü sē sahatthēṇa kālōciyaṁ vasantakusumābharaṇasaṇāhaṁ tambōla ti.kusumāvalīē bhaṇiya-halā! na sakkuṇōmi aïsajjhasēṇa imaṁ ēyassa kāuṁ; tā tumaṁ cēva ettha kālōciyaṁ karēhi tti.etthantarammi ya pattō tamuddēsaṁ kumārō.taō sajjiūṇāsaṇaṁ bhaṇiō piyaṁkarīē — sāgathaṁ raïvirahiyassa kusumacāvassa, iha uvavisa u mahāṇubhāvō.taō sō sapariōsaṁ īsi vihasiūṇa āsi ya ahaṁ ettiyaṁ kālaṁ raïdirahiō, na uṇa saṁparya ti bhaṇiūṇamuvaviṭhṭhō.uvaṇīyaṁ ca piyaṁkariyāē māhavī kusumamālāsaṇāhaṁ kaladhōyamayataliyāē tambōlaṁ, gahiyaṁ ca tēṇa.etthantarammi ya āgaō kusumāvalījaṇaṇīē āhavaṇanimittaṁ pēsiō saṁbharāyaṇō nāma kannantēuramahalalagō.diṭṭhā ya tēṇa sāṇurāyaṁ apecchantamaddhacchipecchiēhiṁ kumāramavalōentī kusumāvalī.cintiyaṁ ca ṇēṇa.samāgaō mayaṇō raīē, jaï vihī aṇuvattissaï.taō pañcāsanamāgantūṇa kumāramahiṇandiya bhaṇiyaṁ saṁbharāyaṇēṇaṁ.vacchē! kusumāvali!

2.4.4

dēvī muttāvalī āṇavēi aïciraṁ kīliyaṁ, mā sarīrakhēdō tē bhavissaï, tā lahuṁ āgantavva ti.taō sā jaṁ ammā āṇavēi tti bhaṇiūṇa sasaṁbhamaṁ kumāramavalōentī niggayā ujjāṇāō, pattā ya kumāraṁ cēva cintayantī niyayagēhaṁ.taō dēviṁ paṇamiūṇamārūḍhā dantavalahiyaṁ. taō kumāraṁ cēva aṇusarantī vimukkadīhanīsāsā samuvaviṭhṭhā pallaṅkasayaṇijjē; visajjiō ya tīē saṁmāṇiuṁ sahīsatthō. aha sēviuṁ payattā sejja aṇavarayamukkanīsāsā.mayaṇasarasalliyamaṇā niyakajjaniyattavāvārā.

2.5

nālihaï cittayammaṁ na ya ’ṅgarāyaṁ karēi karaṇijja
nāhilasaï āhāraṁ ahiṇandaï nēya niyabhavaṇaṁ

2.6

cirapariciyaṁ pi pāḍhēi nēya muya-sāriyāṇa saṁghāyaṁ
kīlāvēi maṇaharē caḍulē na ya bhavaṇakalahaṁsē

2.7

viharaï na hammiyatalē majjaï na ya gēhadīhiyāē u
sārēi nēya vīṇaṁ pattacchejja pi na karēi

2.8

na ya kanduēṇa kīlaï bahu mannaï nēya bhūsaṇakalāvaṁ
hariṇi ba jūhabhaṭṭhā aṇusaramāṇī tayaṁ cēva

2.9

khaṇaruddhanayaṇapasarā avasā khaṇadhariyadīhanīsāsā
khaṇaruddhadēhaceṭṭā khaṇapiravāya (milāṇa) muhakamalā

2.10

etthantarammi tīsē dhāvīē niyasuyā samāṇattā
nāmēṇa mayaṇalēhā bīyaṁ hiyayaṁ va jā tīē

2.11.1

jahā-kīlāsundarujāṇagamaṇakīlāē daḍhaṁ parissantā kusumāvalī, lahuṁ ca tīē aja visajjiyāō sahīō, tā gihiūṇa paviralajalasittaṁ tāliyaṣṭaṁ bandhēūṇa kaïvayakappūravīḍagāṇi ubasappāhi ēyaṁ ti.samāēsāṇantaraṁ ca saṁpāiyajaṇaṇivayaṇā rasantamaṇinēurā pattā kusumāvalīsamīvaṁ saharisā mayaṇalēhā.diṭṭhā ya tīē varasayaṇīyamajhagayā gurucintābharanīsahaṁ aṅgaṁ vahantī kusumāvali tti.taō aṇālavaṇamuṇiyasunnabhāvāē vinattā mayaṇalē hāē.sāmiṇi! kimēvamubbiggā viya lakkhīyasi, kinna saṁpannā tē gurudēvayāṇaṁ pūyā? kinna sammāṇiyāō sahīō? kina kayā atthijaṇapaḍivattī? kina gahiō kalākalāvō? kina parituṭṭō tē guruyaṇō? kinna viṇīō tē parivārō? kināṇurattō sahīsatthō? kina saṁjāyaï tē samīhiyaṁ ti? āṇavēu sāmiṇī, jaï akahaṇīyaṁ na hōi.taō kusumāvalīē sasaṁbhama sahatthēga alaē saṁjamē ūga bhaṇiyaṁ.atthi piyasahīē vi nāma ahaṇīya.tā muṇa kusumāvacayaparissamēṇa mē jarakalā viya saṁvuttā, tajaṇiō ya paripīḍēi maṁ pariyāvāṇalō, tannimittā ya viyambhaï aṅgēsu araī, na uṇa kiṁci annaṁ ujvēyakāraṇaṁ lakkhēmi tti.mayaṇalēhāē bhaṇiyaṁ — jaï ēvaṁ, tā geṇha kappūravīḍagāṇi, parivīēmi tē kīlākhēyanīsahaṁ aṅgaṁ.kusumāvalīē bhaṇiya-kiṁ mē ēyāvatyaṁ gayāē kappūravīḍaēhiṁ, alaṁ ca parivīiēṇa.ēhi gacchāmō bālaka.yalīharayaṁ. tattha sajjīkarēhi mē atthuraṇaṁ, jēṇa tahiṁ gayāē avēi ēsō pariyāvāṇalō tti.taō mayaṇalēhāē bhaṇiyaṁ.jaṁ sāmiṇī āṇavēi. gayāō ya sabhavaṇujjāṇatilayabhūyaṁ bālakayalīharayaṁ.sajjīkayaṁ ca sē mayaṇalēhāē sundaramatthuraṇaṁ.nivannā ya tattha kusumāvalī.

2.11.2

samappiyāṇi sē kappūravīḍayāṇi.vīsambhakatālāvaṇiyapariōsaṁ ca tāliyaṇṭēṇa vīiumāraddhā mayaṇalēhā.kusumāvalī puṇa ayaṇḍadinnasannahuṁkārā nihuyamukkanīsāsa taṁ cēva hiyayasallabhūyaṁ puṇō puṇō aṇusarantī ciṭṭaï.taō mayaṇalēhāē cintiyaṁ-kiṁ puṇa imīē imassa annahāviyārabhāvassa kāraṇaṁ ti.pucchiyā ya tīē.sāmiṇi! pattē imammi taruṇajaṇāvinbhamullōlasāgarē vasantasamaē ki tumaē ajja kīlāsundaraṁ gacchantīē gayāē vā tattha acchariyaṁ diṭṭhaṁ ti.taō mayaṇāvatthāsahāvaō cēva vāmattaṇēṇaṁ mayaṇassa aṇabhippēyaṁ pi bhaṇiyaṁ kusumāvalīē-sahi!

2.11.3

diṭṭhō maē kīlāsundarujjāṇammi raïvirahiō viva kusumāuhō, rōhiṇī viōiō viva mayalanchaṇō, paricattamaïrō viva kāmapālō, sacīviuttō viva purandarō, taviyatavaṇijasarisavaṇṇō nahamaūhamañjariyacalaṇagulivibhāō, sūnigūḍhasirāsaṁdhāṇō aṇubaddhapiṇḍiyābhāō, maṇaharamaūrajaṅghō, antōnigūḍhajāṇusaṁdhāṇō, mayaravayaṇāgārajāṇumatthaō, aïsundarasusaṁgayōrujuyalō, viulakaḍiyaḍābhōō maṇaharataṇumajjhabhāō, pīṇavisthiṇṇavacchatthalō, unnayasiharaṁparivaṭṭhulabāhujuyalō, aṇuvvaṇakopparavibhāō, pīṇapakōhadēsō, ājāṇulambiyapasatthalēhātribhūsiyakarayalō, āyambanaliṇakararuhō, susamāuttāharapuḍō, samamusaṁgayadhavaladasaṇō, ārattatibhāgadīhavisālalōyaṇō, uttuṅganāsiyāvaṁsō, viulaniḍālabaṭṭō, susamāuttakaṇṇapāsō, kasiṇasusiṇiddhakuḍilakuntalabhārō, candaṇakayaṅgarāō, vimaladugullaniyaṁsaṇō, mahallamunāhalamāvihūsiyasirōharō, vimalacūḍārayaṇapasāhiyaüttimaṅgō, kiṁ bahuṇā jōpaēṇa-rūvaṁ piva rūvassa, lāvaṇṇaṁ piva lāvaṇṇassa, sundaraṁ piva sundērassa, jōvaṇaṁ piva jovvaṇassa, maṇōrahō viya maṇōrahāṇaṁ mahārāyassa puttō sīhakumārō ti.taō muṇiyaannahāviyārabhāvanibandhaṇāē cintiyaṁ mayaṇalēhāē.ṭhāṇē khu sāmiṇīēvīō bhayō aṇurāō.ahavā na kamalāyaraṁ vajjiya lacchī annattha ahiramaha.tassa vi ya bhagavaō aṇaṅgassa viya raī na ēyaṁ vajjiya annā uciya tti.cintiūṇa jaṁpiyamimīē.sāmiṇi! sundarō khu sō kumārō niyaguṇēhiṁ.jahā uṇa ajja subuddhī maē dēvīpēsaṇagayāē rāiṇā saha mantayantō suō, jaï taṁ tahā bhavissaï, tō raïsaṇāhō viya pañcavāṇō sayalamundarō bhavissaï tti.kusumāvalīē bhaṇiyaṁ'kiṁ suō?

2.11.4

ti.tīē bhaṇiyaṁ — ēvaṁ suō.ajjasubuddhiṇā bhaṇiyaṁ — dēva! mahārāyapurisadattassa sīhakumārassa kaē kusumāvaliṁ maggamāṇassa garuō aṇuvandhō.dadaṁ ca tēṇa ettha vuttantē ahaṁ bhaṇiō mhi tahā tumaē kāyavvaṁ, jahā ēsā kusumāvalī sarisaguṇēṇaṁ kumārasīhēṇaṁ saṁjujaï tti.annaṁ ca, dēva! na taṁ vajjiya kusumāvalīē annō uciō tti.etthantarammi lajjā-harisanibbharāē kiṁpi abhaṇaṇīyaṁ avatthantaraṁ pāviūṇa aliyakōvakalaṅkasaṁpāyaṇēṇa candasarisavayaṇāē bhaṇiyaṁ kusumāvalīē.halā! asaṁbaddhapalāviṇi! kimēyamēvaṁ palavasi? mayaṇalēhāē bhaṇiyaṁ — sāmiṇi! kiṁ vā ettha asaṁbaddhaṁ ti.kiṁ aṇuciyā māṇasasaranivāsiṇō rāyahaṁsī varahaṁsassa.taō dēvēṇa bhaṇiyaṁ — bhō subuddhi! pahavaï mahārāō mama pāṇāṇaṁ pi.taō subuddhiṇā bhaṇiyaṁ — dēva! juttamēyaṁ ti.ēvaṁ ca jāva vīsatthamantiēṇaṁ ciṭṭhanti, tāva āgayā ujjāṇavālī pallaviyā nāma cēḍī.vinattā ya tīē kusumāvalī.sāmiṇi!

2.11.5

dēvī āṇavēi.gaccha tumaṁ dantavalahiyaṁ, jaō āṇattaṁ dēvēṇa ajja savisēsasōhāsaṁpāyaṇābhirāmaṁ sajjēyadhvaṁ bhavaṇujjāṇaṁ, etya kila mahārāyaputtēṇa sīhakumārēṇa āgantavvaṁ ti.taō ēyamāyaṇṇiya jaṁ dēvī āṇavēi tti saharisaṁ gayā dantavalahiyaṁ.iō ya sajjiyaṁ bhavaṇujāṇaṁ.tō ya sāyaraṁ uvaṇimantiūṇa kusumāvalīdaṁsasuyayāē abhippēyāgamaṇō cēva āṇīō sīhakumārō.kaō sē bhōyaṇasaṁpāyaṇāiō uvayārō.pacchā paviṭhṭhō bhavaṇujāṇaṁ.diṭṭhō ya tēṇa gihasāriyārāvamuhalō dakkhālayāmaṇḍavō navavarō viva ārattapallavanivasaṇōvasōhiō asōyanivahō, caḍulakalahaṁsacāliyakaïmalō ya bhavaṇadīhiyānaliṇivaṇasaṇḍō, maïhuyaraparahuyārāvamuhalō ya sahayāranikurambō, kusumamahupāṇamuiyabhamirabhamarālipariyariō ya māhavīlayāmaṇḍavō, nāgavallīnivahasamāliṅgiō ya pūgaphalīpayarō suyandhaparimalāvāsiyadisāmaṇḍalō ya kuṅkumagocchaniyarō, mahuramāruyandōlirō ya lōyaṇasuhaō kayalīharaō tti. ṭhiō ya māhavīlayāmaṇḍavammi.

2.12

etthantaraṁmi ya mayaṇalēhāē bhaṇiyā kusumāvalī.sāmiṇi! mahāṇubhāvāṇaṁ suyaṇabhāvāō puccaniyattiō cēva sambandhō hōi. sō cēva uciyasaṁbhāsaṇa-phulla-tambōlappayāṇāiṇā payāsijjaï tti.tā pēsēhi sē sarīrapaüttipucchaṇāpubvayaṁ ēyabhima kālē asaṁbhāvaṇijabhāvaṁ sahatyārōviyapiyagumañjarīkaṇṇāvayaṁsa kōmalanāgavallīdalasaṇāhaṁ ca tambōlaṁ ahiṇavuppannāṇi ya kakōlayaphalāī niyakalākōsallapisuṇagaṁ ca kiṁci tahāruvaṁ acchērayabhūyaṁ ti.taō kusumāvalīē bhaṇiyaṁ — jaṁ piyasahi! tē paḍihāyaï, taṁ sayaṁ cēva aṇuciṭṭhaü piyasahī.tō mayaṇalēhāē vaṇiyāsamuggaya cittavaṭṭiyaṁ ca uvaṇēūṇa bhaṇiyā kusumāvalī.sāmiṇi! cittāṇurāī khu sō jaṇō; tā ālihaü ettha sāmiṇō samāṇavarahaṁsayaviuttaṁ tadasaṇūsuyaṁ ca rāyahaṁsiyaṁ ti.taō muṇiyamayaṇalēhābhippāyāē īsi vihasiūṇa ālihiyā tīē jahōvaïṭṭhā rāyahaṁsiyā.mayaṇalēhāē vi ya avatthāsyagaṁ sē lihiyaṁ imaṁ uvari duvaīkhaṇḍaṁ.jahā—

2.13

ahiṇavanēhanimbharukkaṇṭhiyanirupacchāyavayaṇiyā
sarasamuṇālavalayaṁgāsammi vi saï mandāhilāsiyā

2.14

dāhiṇapavaṇavihuyakamalāyaraē vi adinadiṭṭhiyā
piyasaṁgamakaē na uttammaï kaha vararāyahaṁsiyā

2.15

taō ghettūṇa ēvaṁ cittavaṭṭiyaṁ pudhavaṇiyaṁ ca pāhuḍaṁ gayā māhavīlayāmaṇḍavaṁ mayaṇalēhā.kusumāvalīpiyasahi ti pariyaṇāō muṇiūṇa sāyaramabhiṇandiyā kumārēṇaṁ.taō sasaṁbhamaṁ tassa calaṇajuyalaṁ paṇamiūṇa bhaṇiyaṁ mayaṇalēhāē-mahārāyaputta! cittāṇurāī tuma ti taō cittāṇurāiṇīē ahaṁ taha paüttinimittaṁ pēsiyā rāyadhūyāē kusumāvalī ē, tahā sahatyārōviyāṇurāēṇa ya ēsā ahiṇavuppannā piyaṅgamañjarī niyanāgāllīsamuppannadalamahagyaṁ ca tambōlaṁ ahiṇavuppannāṇi ya kakōlayaphalāī ēyāī ca kila iṣṭavisiṭāṇaṁ dijanti, tā tumaṁ cēva joggō tti kaliūṇa pēsiyāiṁ sāmiṇīē, ēsā vi cittagayā rāyahaṁsiyā pāvaü tē daṁsaṇasuhelli ti, bhaṇiumuraṇīyāiṁ ca ta ē.taō kumārēṇa saharisaya giṇhiūṇa kayā kaṇṇē piyaṅgumañjarī āvīlaṁ mottūṇa, samāṇiyaṁ ca tambōlaṁ, abbhahiyajāmaharisēṇa palōiyā rāyahaṁsiyā, vāiyaṁ ca sē apratyāsyagaṁ uvari lihiyaṁ duvaīkhaṇḍaṁ.taō tambōlasamāṇaṇapajāulavēyaṇayāē mayaṇaviyāraō ya parikhalantavisayamahurakkharaṁ maṇiyaṁ ca ṇēṇa-ahō! sē cittakōsallaṁ.aha kiṁ puṇa daṁsaṇāō cēva muṇijjamāṇā vi avasthā imēṇa puṇaruttōvannāsamettēṇa duvaīkhaṇḍēṇa sūiyā.mayaṇalēhāē bhaṇiyaṁ — mahārāyaütta! na ēsā sāmiṇīē sūiyā, kiṁtu ēyamālihiyaṁ pecchi ūga maē kayaṁ imaṁ dubaīkhaṇḍaṁti.kumārēṇa bhaṇiyaṁ — -jujjaï paḍhamalihiyaṁ daṭṭhūṇa sahiyāṇaṁ atyāṇuvāyakaraṇaṁ ti.maggiyā ṇēṇa pattachē jakattarī.kappiō ya nāgavallīdalē rāyahaṁsiyāvatthāṇurūvō vararāyahaṁsaō, phuḍakkharā ya ēsā hiyayasaṁvāyaṇanimittaṁ gaha tti jahā—

2.16

mariūṇa na saṁpattī piyāē kaliūṇa ēsa varahaṁsō
dhārēi kaha vi pāṇē aṇukūlanimittanōēṇa

2.17

taō niyasirōharāō ōsāriūṇa dinnā imīē tisamuhasārabhūyā pāriōsiyaṁ muttāvalī, samappiyaṁ ca nāgavallīdalaṁ.īsi vihasiūṇa bhaṇiyā ya ēsā, vattavvā tumaē kusumāvalī.jahā-atthi amhāṇaṁ dadaṁ cittāṇurāō, muṇiyaṁ tumaē ima, vinnāyaṁ ca amhēhi pi tē cittakōsallaṁ; tā puṇō ēvaṁ cēva cittāṇurāiṇō jaṇassa niyacittakōsallāisaraṇaṁ āṇandaṁ karijjāsi tti.taō ja mahārāyaüttō āṇavēī tti bhaṇiūṇa paṇāmapubvayaṁ niggayā mayaṇalēhā, pattā ya kusumāvalīsamīvaṁ.āikkhiō tīē jahāvattō vuttantō, samappiyaṁ nāgavallīdalaṁ, diṭṭhō ya kusumāvalīē varahaṁsaō, bāiyā ya gāhā, parituhā hiyaēṇaṁ.

2.18

ēvaṁ ca païdiṇaṁ mayaṇasaragōyarāvaḍiya naṇamaṇāṇandayārēhi vijāharī-cakavāya-mahuyarapamuhacittapāyaṣēpaṇēhiṁ pavaḍḍamāṇāṇurāyāṇaṁ jāva vōlenti thēvadiyahā, tāva rāiṇō purisadattassa patthaṇāmahagya dinnā lacchikantanaravaïṇā kumārasī hassa kusumāvali tti. nivēiyaṁ ca ēvaṁ piyaṁkariyāē kusumāvalīē.jahā—

2.19

dinnā sīhakumārassa suyaṇu siṭṭhē ya vahalapulayāē
aṅgēsu pariōsō mayaṇō bva viyambhiō tissā

2.20

etthantaraṁmi ya athinivahasamīhiyabhahiyadinnadaviṇajāyaṁ vajantamaṅgalatūravāpūriyadisāmaṇḍalaṁ nacantavēsavilayāyaṇuppaṁkabaddha sōha sayalajaṇamaṇāṇandayārayaṁ dōhiṁ ca narindēhiṁ kayaṁ vaddhāvaṇayaṁ ti.

2.21

kāūṇa ya tēhi taō vārijamuhō gaṇāviō diyahō
ghōsāviyaṁ puṇō vi ya jahicchiyādāṇamaccatthaṁ

2.22

pattami ya taṁmi diṇē tattō kusumāvalī pasatthaṁmi
bandhujubaīhi sahiyā pamakkhaṇakaē muhurtami

2.23

āsandiyāē maṇaharadhavaladugullotyayāē rammāē
ṭhaviyā puvābhimuhō ragāvalicaüurantaṁmi

2.24

maṇipaṭṭayammi nimiyā calaṇā saṁkantarāyasōhillē
tapphaṁsamuhāsāyaṇarasapallaviē vva vimalammi

2.25

vaïcchīuttēṇa ya nahamaūhapaḍibannasalilasaṅkēṇa
pakkhāliumaṇavajjaṁ nimmaviyaṁ tīē nahayammaṁ

2.26

rattaṁmuyaparihāṇā ahiyaṁ viyasantavayaṇasayavattā
āsannaravisamāgamapuvadisivahu va ārattā

2.27

dubbaṅkura-dahi-akkhayabāvaḍahatyāhiṁ rattavasaṇāhiṁ
jubaīhi avivāhi vihiṇā ya pamakkhiyā tāhi

2.28

puppha-phalōdayabhariēhi kaṇayakalasēhi pahāviyā navaraṁ
ūmiṇiyā supasatthaṁ savvaṅgaṁ puṇṇavattēṇaṁ

2.29

dinnā ya akkhayā sē gurūhi pariōsabahalapulaēhiṁ
sabyōsahigandhaḍḍē dhaṇakēsē uttimaṅgammi

2.30

tattō vi ya sasivayaṇā navara pasāhijiuṁ samāḍhattā
jāvayarasēṇa paḍhamaṁ maṇaharacalaṇā kayā tīsē

2.31

niyakantisacchahēṇa ya kuṅkamarāēṇa jaḍiyāō sē
pīṇē thaṇa kalasajuē abhilihiyā pattalēhāō

2.32

kālēyamīsacandaṇarasēṇa nimmajjiyaṁ ca muhakamalaṁ
daïō va sāṇurāō kaō ya sē samayaṇō aharō

2.33

navasarayakālaviyasiyakuvalayadalakantirāyasōhillaṁ
kayamujalaṁ pi kajjalayaraściyaṁ lōyaṇāṇa juyaṁ

2.34

mahumāsalacchiyā iva ummillā sē muhāmma varatilaō
uvariraïyālayāvalialiulabalaēhi pariyariō

2.35

aha kalasahāyaḍriyasabhavaṇavāvirayarāyahaṁsāī
calaṇēsu piṇāī maṇaharamaṇinē urāī sē

2.36

nahasasimaūhasaṁvaliyarayaṇasaṁjaṇiyaviuṇasa hāhi
paḍibannāō maṇiviḍhiyāhi taha aṅgulīō tti

2.37

baddhaṁ ca daïyahiyayaṁ va tīē viyaḍē niyambavimbammi
suraū savavaratūraṁ nimmalamaṇimēhalādāmaṁ

2.38

bāhulayāmlēsuṁ raïyāō jaṇamaṇēkaṇāō u
bāhusariyāu tīsē mayaraddhayavāgurāō vva

2.39

baddhō ya thaṇaharōvari maṇaharavarapaümarāyadalaghaḍi ō
pabarō pabaṁgabandhō niyambasaṁsattō taha ya

2.40

muttāhārō thaṇabaddhasaṁgasaṁjāyakāmarāō ba
kaṇṭhamavalambiūṇaṁ nīvi sē phusiumāḍhattō

2.41

kaṇṭhammi vimalamaṇaharamottiyadusurullayaṁ piṇaddhaṁ sē
kuṅkumakayarāēmu ya savaṇēsuṁ rayaṇacakkalayāō

2.42

ujjōiyaṁ ca dhaṇiyaṁ tissā vayaṇaṁ miyaṅkalēhāē
dhavalakuḍilāē pavaraṁ pōsalacchīē va suhāē

2.43

ghaṇakasiṇakuḍilamaṇaharasirōruhugdhāyakaliyasōhillē
vimalaṁ cūḍārayaṇaṁ nimiyaṁ sē uttimaṅgammi

2.44

paḍhamaṁ dīsihii imā mottūṇa mamaṁ ti rayaṇachāyāē
paḍivanamaccharāē ba otyayaṁ tīē savvaṅgaṁ

2.45

ēvaṁ ca jāva kusumāvalī pasāhijaï, tāva pasāhaṇaniuṇavāravilayāhiṁ pasāhiyammi sīhakumārē nivēiyaṁ rāiṇō purisadattassa gahiyasaṁkucchāēhiṁ muṇiya jōisasatthasārēhiṁ jōisiēhiṁ āsanaṁ pasatyaṁ hatthaggahaṇamuhurta ti.taō ya sīhakumārō naravaïsamāṇattapariyaṇapavattiō vajantamaṅgalatūravādūriyasayaladisāmaṇḍalō pavaṇapaṇacantadhayabaḍugghāyasundarahavarārūḍharāyalīyapariyariō maṇaharanahō kkhārakusalāvarōhasundarīvendrēṇa'ñcantaruddharāyamaggō dhavalapasāhiyakarivarārūḍhō miyaṅkasēṇāmarasēgakumārapariyariō mahusarayasaṁgaō vva kusumāuhō sāhilāsamavalōijamāṇō pāsāyamālātalagayāhiṁ purasundarīhiṁ pattō salīla vivāhamaṇḍavaṁ ti.dhariō ya tassa dārē visēsujalanēvacchēṇaṁ gahiyagyasakārēṇaṁ ammayājaṇēṇaṁ maggiyō āyārimayaṁ ti.tō harisavasupphullalōyaṇō jāiyambhahiyaṁ dāūṇa ōiṇṇō karivarāō.bhaggā ya sē rayaṇakañcīsaṇāhēṇaṁ sōpaṇṇamusalēṇaṁ bhiuḍi tti.taō maṇḍavatalammi jaṇanivahaṁ nirumbhiya nīō samāgamamundarīhiṁ varō.

2.46

ciṭṭhaï ya jattha siyavara dugullapacchāiyāṇaṇā bahuyā.sarayambhacandamaṇḍalasaṁchāiyakōmuinisi vva. kārāviō salīla avirubbhantāi kōuyāī ca.tā jāiō muhacchaviphēḍāvaṇiyaṁ ca sahiyāhi.

2.47

taō īsi vihasiūṇa mamaṁ cēva ēvaṁ sakaja ti bhaṇiya dinamāyārimayaṁ.phēḍiyā muhacchavī.divā ya tēṇa asōyapallavakayāvayaṁsā īsiviyasantavayaṇakamalā sajjhasaharisanibbharā maṇōharassavi maṇahāriṇaṁ kiṁpi tahāvihaṁ divvaṁ vilāsavinbhamamaṇuhavanti kusumāvali ti.

2.48

pāṇiggahaṇaṁ ca taō pāraddhaṁ gīyamaṅgalugghāyaṁ
bandhavahiyayāṇandaṁ annonnabaddharāyāṇaṁ

2.49

hatthā paḍhamaṁ ciya kālavittharaṁ visahiuṁ acāentā
tīē varassa ya ghaḍiyā nimmalanahayandakiraṇēhi

2.50

vettaṇa tēṇa paḍhamaṁ maüē hiyayammi sāṇurāyammi
gahiyā taō karammi ya paviyambhiyasēyasalilammiḥ

2.51

ghettaṇa ya tēṇa karē maṇaharakacchantarāu āṇīyā
paparamahacāurantaṁ tiyasavahū suravimāṇaṁ va

2.52

kaṇayama ujjalavarapaümarāyapajjattadaṇḍiyāraïyaṁ
raïyadugullaviyāṇayaparilambiyamōtiōūlaṁ

2.53

ōūlalaggamaragayamaūhahariyāyamāṇasiyacamaraṁ
siyacamaradaṇḍacāmīyarappahāpiñjarahāyaṁ

2.54

adāyagayavirāyantarammavarapakkhasundarīvayaṇaṁ
varapakkhasundarīkkhaṇajaṇiyabahupakkhapariōsaṁ

2.55

pariōsapayaḍarōmañcabandisaṁghāyakaliya pērantaṁ
pērantavirahayāmalavicittamaṇitārayānivaha

2.56

tārayanivahapasāhiyatōraṇamuhanimiyasuddhasasilēhaṁ
sasilēhāvijjōiyavittharasiyamaṇḍavanahaṁ tu

2.57

avalaggō ya saharisaṁ maṇibhūsaṇakiraṇabhāsurasarīrō
udayagiri piva sō cāurantayaṁ diyasanāhō bva

2.58

kusumāvalīē rāyantavimalasiyavaradugullavasaṇāē
paviyasiyavayaṇakamalāē divasalacchīē va samēō

2.59

vahuyāē tattha dhūmēṇa varamuhaṁ pecchasu tti va bhaṇantā
bāhatthēvā ōṇayamuhīē pārasu sē paḍiyā

2.60

etthantarammi ya pāraddhō jaṇāṇamuvayārō.dijanti mahamahentagandhāiṁ vilēvaṇāī, ruṇṭantamahuyarasaṇāhāī kusumadāmāī aïsurahigandhagandhiṇō paḍavāsā, kappūravīḍayapahāṇāī tambōlāiṁ, dugulla-dēvaṅgapaṭṭa-cīṇa-ddhacīṇāī pavaravatthāī, kēūra-hāra-kuṇḍalatuḍiyappamuhā āharaṇavisēsā, turaka-balhīya-kambōya-vajarāiāsakaliyāī ghōḍayavandrāī, bhada-mandavaṁsappamuhā ya gayavisēsā.

2.61

etthantarammi jalaṇē ghaya-mahu-lāyāhi aha huṇijantē
pāraddhaṁ ca bahu-varaṁ bhamiuṁ tō maṇḍalāiṁ tu

2.62

paḍhamammi vahūpiuṇā dinnaṁ hiṭṭhēṇa maṇḍalavarammi
bhārāṇa sayasahassaṁ aghaḍiyarūvaṁ suvaṇṇassa

2.63

bīyammi hāra-kuṇḍala-kaḍisuttayatuḍiyasāramāharaṇaṁ
taïyammi thāla-kacōlamāiyaṁ ruppabhaṇḍaṁ tu

2.64

dinnaṁ ca caütthammi vahūē pariōsapayaḍa pulaēṇaṁ
piuṇā muṭhṭha mahagdhaṁ cēlaṁ nāṇāpayāraṁ ti

2.65

purisadattēṇa vi ya ranā savihavāṇurūvō accantapasāyamahagghō kō jaṇāṇamuvayārō, dinnaṁ ca vimalamaṇi-rayaṇa-mutsāhalasaṇāhaṁ vahuyāē aṇagdhēyamāharaṇaṁ.

2.66.1

ēvaṁ vittē vivāhamahūsavē kālakamēṇa pavaḍḍamāṇāṇurāyaṁ sayalajaṇasalāhaṇijjaṁ visayasuhamaṇuhavantāṇaṁ aïkantā aṇēgē varisalakkhā. annayā ya āsaparivāhaṇanimittaṁ gaēṇa kumārasīhēṇa diṭṭhō nāgadēvujāṇē bahuphāmuē paēsē aṇēyasamaṇaparivāriō khamā-madana-javamutti-tava-saṁjama-sacca-sōyā-kiñcaṇa-bambhacēraguṇanihī paḍhamajōvaṇatyō rūvāiguṇajuttō saṁpuṇṇa duvālasaṅgī sasissāṇaṁ suttassa atthaṁ kahēmāṇō dhammaghōsō nāma āyariō tti.tō taṁ daṭṭhūṇa taṁ paï aīva bahumāṇō jāō.cintiyaṁ ca ṇēṇa.dhannō khu ēsō, jō saṁsāravirattabhāvō sayalasaṅgacāī paramaparōvayāraniraō ēvaṁ vaṭṭaï tti.tā gantūṇa ēyassa samīvaṁ pucchāmi ēyaṁ-kiṁ puṇa imassa maṇō. havalaliyasamayavattiṇō nivvēyakāraṇaṁ jahaṭṭhiyaṁ ca dukkhasaṁkulaṁ ca saṁsāraṁ ti.taō dūrāō cēva ōyariūṇa jaccavollāhakisōrāō gō tassa samīvaṁ.paṇamiō ya dhammaghōsō.ahiṇandiō ya bhagavayā dhammalāhēṇa.taō vandiūṇa sēsasāhuṇō bhattini bharamuvaviṭṭhō sahāyasundarē guruṇō pāyamūlē.nivvaḍiyasaṁvēgasāraṁ pucchiō ya ṇēṇa bhayavaṁ dhammaghōsō.bhaya! kiṁ tē sayalaguṇasaṁpayākulaharassa vi īisō nivvēō, jēṇa imaṁ ayālē cēva samaṇattaṇaṁ paḍivanōsi? tō bhayavayā bhaṇiyaṁ — bhō mahāsāvaya! natthi idāṇimagālō sāmaṇṇassa.kiṁ na pahavaï ayālē nijiyasurāsurō sayalamaṇōrahasēlavajjāsaṇī piyajaṇaviōēkaparamahēū vibuhajaṇasaṁvēgavaḍaṇō maccu tti.annaṁ ca-mahāsāvaya! sōhaṇabhāvāō caramakālē vi jaï sēvijjaï dhammō, sō ciya paḍhamaṁ kimajuttō? rāiṇā bhaṇiyaṁ — bhayavaṁ!

2.66.2

nō ajuttō, kiṁ tu nānimittō nivvēō tti nivvēyakāraṇaṁ pucchāmi.bhayavayā bhaṇiyaṁ — saṁsārō cēva nivvēyakāraṇaṁ, tahavi puṇō visēsaō ōhināṇiniyacariyakahaṇaṁ ti.rāiṇā bhaṇiya-bhayavaṁ! kērisaṁ ōhināṇinīyacariyakahaṇaṁ ti? bhayavayā bhaṇiyaṁ.suṇa atthi ihēva vijaē rāyaüraṁ nāma nayaraṁ.tanivāsī ahaṁ bhavasarūvō cēva tavirattamaṇō ciṭṭhāmi jāva, āgaō aṇayasamaṇasāmī thēvadiyahuppannōhināṇōvaladdhapuṇṇapāvō amaraguttō nāma āyariō tti! jāō ya lōē lōyavāō ahō ayaṁ mahātavassī khīṇāsabadārō samuppannaōhināṇanayaṇō jahaṭṭhiyadhammadēsaṇāladdhisaṁpannō tti.tō tanayarasāmī arimaraṇō nāma rāyā, annō ya nayarajaṇavaō niggaō tassa dēsaṇa ḍiyāē, saṁpattō sē pāyamūlaṁ.vandiō bhayavaṁ naravaïṇā nayara jaṇavaēṇa ya.ahiṇandiō ya dhammalāhēṇa bhayavayā naravaī nayarajagavaō ya.uvaviṭṭhō ya guruvayaṇabahumāṇamahāyō ahāphāsuē dharaṇibaḍhē rāyā nayarajaṇavaō ya. pucchiō ya bhayavaṁ ahāvihāraṁ rāiṇā.aṇusāsiō ya tēṇaṁ.rāiṇā bhaṇiyaṁ — bhaya! saṁpannaṁ tē bhūyabharissavattamāṇasthagāhagaṁ ōhi. nāṇaṁ.tā karēhi mē anuggahaṁ.āikkha niyayacariyaṁ, kayā kahaṁ vā bhayavayā saṁpattaṁ sāsayasivasōvapāyavēkabīyaṁ sammattaṁ, dēsavi raī vā, iha annabhavēmu vā sāmaṇṇaṁ tti.bhayacyā bhaṇiyaṁ.suṇaatthi ihēva vijaē campāvāsaṁ nāma nayaraṁ.tatthāīyasamayammi sudhaṇū nāma gāhāvaī hotyā, tassa dhariṇī dhaṇasirī nāma, tāṇa ya sōmābhihāṇā ahaṁ suyā āsi.saṁpattanovyaṇā ya dinā tannayaranivāsiṇō nandasatthavāhaputtassa ruddadēvassa.kaō ya ṇēṇa vivāhō.

2.66.3

jahāṇurūvaṁ visayamuhamaṇuhavāmō tti.jāva tattha ahāva.ppavihārēṇa viharamāṇā vivihatavakhaviya dēhā muyarayaṇapasāhiyā rūvi vva sāsaṇadēvayā samāgayā bālacandā nāma gaṇiṇi tti.diṭṭhā ya sā maē sasurakulāō māikulamahigacchantīē vihāraniggamapaēsē.taṁ ca mē da?ṇa samuppannō pamōō, viyasiyaṁ lōyaṇēhiṁ, paṇaṭṭhuṁ pāvēṇaṁ, usasiyamaṅgēhi, viyambhiyaṁ dhammacittēṇaṁ.taō maē nāidūraō cēva viṇayaraïyakarayalañjalīē sabahumāṇamabhivandiyā bhayavaī.tīē vi ya dinō sayalamuhasassa bīyabhūō dhammalābhō tti.jāyāō ya mē taṁ paï aīva bhattipīīō.pucchiō ya maē bhayaīē paḍissaō, sāhiō sāhuṇīhi.taō aha jahōciēṇa vihiṇā pajjuvāsiuṁ pavattā.sāhiō mē bhayavaīē kammavaṇadāvāṇalō dukkhasēlavajjāsaṇī sivasuhaphalakappapāyavō vīyarāgadēsiō dhammō.taō kammakkhaōvasabhāvaō pattaṁ sammattaṁ, bhāviō jiṇadēsiō dhammō, virattaṁ ca mē bhavacārayāō cittaṁ.tamō ya sō ruddadēvō kammadōsēṇa paōsaṁ kāumāraddhō.bhaṇiyaṁ ca tēṇa.paricaya ēyaṁ visayasuhavigyakāriṇaṁ dhammaṁ.taō maē bhaṇiyaṁ.alaṁ visayasuhēhiṁ.aïcaścalā jīvalōyaṭṭhiī, dāruṇō ya vivāō visayapamāyassa.tēṇa bhaṇiya-viyāriyā tuma, mā diṭṭha paricaïya adiḍhē raī karēhi.maē bhaṇiyaṁkimettha di8 nāma? pasugaṇasāhāraṇā imē visayā, pañcakkhōvalabbhamāṇasuhaphalō ya kahaṁ adiṭṭhō dhammō tti?

2.66.4

taō sō ēvamahilappamāṇō ahiyayaraṁ paōsamāvannō.pariccattō ya tēṇa maē saha saṁbhōgō.variyā ya nāgadēvābhihāṇassa satthavāhassa dhr̥yā nāgasiri nāma kannagā, na saṁpāiyā tāyava humāṇēṇaṁ nāgadēvasatyavāhēṇa.ruddadēvēṇa cintiyaṁ.na ēyāē jīvamāṇīē ahaṁ dāriyaṁ lahāmi, tā vāvāēmi ēyaṁ.taō māyācariēṇaṁ kahiṁci ghaḍagayamāsīvisaṁ kāūṇa saṁṭhaviō ēgadēsē ghaḍaō.aïkantē paōsasamaē saṁpattē ya kāmiṇijaṇasamāgamakālē bhaṇiyā haṁ tēṇa.uvaṇēhi mē imāō navaghaḍāō kumumamālaṁ ti.taō ahaṁ tassa māyācariyamaṇavabujjhamāṇā gayā ghaḍasamaüvaṁ.avaṇīyaṁ tassa duvāraḍekkaṇaṁ dharaṇimāuliṅgaṁ.taō hatthaṁ chōṇa gahiō bhuyaṅgō.ḍakkā ahaṁ tēṇa.taō taṁ sasaṁbhamaṁ ujjhiūṇa sajjhasabhayavēviraṅgī samallīṇā tassa samīyaṁ.ḍakā bhuyaṅgamēṇaṁ ti siha ruddadēvassa.niyaḍīpahāṇō ya āulīhaō rudadēvō.pāraddhō tēṇa niratyaō cēva kōlāhalō.etthantarammi ya sīiyaṁ mē aṅgēhi, viyaliyaṁ sandhīhiṁ, uvyattiyaṁ pirva hiyaēṇaṁ, bhamiyaṁ piva pāsāyantarēṇa, parivattiyaṁ piva puhavīē, avasā ahaṁ nivaḍiyā dharaṇivaḍhē.aō paramaṇācikkhaṇīyamavatthantaraṁ pāviūṇa pubbasammattāṇubhāvaō caïūṇa dēhaṁ sōhammē kappē līlāvayaṁsaē varavimāṇē paliōvamahiī dēvattāē uvavaśnō mhi.tattha ya pavaraccharāparigaō divvē bhōē uvabhuñjāmi jāva, ruddadēyō vi taṁ nāgadattasatyavāhadhūyaṁ pariṇīya tīē saddhiṁ jahāṇurūvē bhōē uvabhuciūṇa kāla.

2.66.5

māsē kālaṁ kāūṇa rayaṇappabhāē puḍhavīē khaṭṭakkhaḍābhihāṇē naraē paliōvamāū cēva nāragō uvavannō tti.taō ahaṁ ahāuyaṁ aṇupāliūṇa cuō samāṇō ihēva vijaē suṁsumārē raṇṇē suṁsumāragirimmi hatthittāē upavanō, saṁpattō ya kalabhagāvatthaṁ.etthantarammi ya iyarō vi narayāō uvvahiūṇa tammi cēva girivarē sugapakkhittāē ubavannō tti.aïkantō ya sisubhāvaṁ, diṭṭhōya ahaṁ tēṇa tammi cēva girivarē sahāvaramaṇīēsu nalavaṇēsu karēṇusaṁghāyaparigaō salīlaṁ paribhamantō tti.taō maṁ dardūṇa punvabhavabbhāsāō ukkaḍakammōdayāō ya samuppannō mamōpari vērapariṇāmō.cintiyaṁ ca tēṇaṁ-kahaṁ puṇa ēsa kuñjarō imāō bhōgasuhāō vaściyacō tti.uvāē gavēsiumāraddhō.annayā līlāraī nāma vijāharō, sō miyaṅkasēṇassa bijjāharassa bhaïṇiṁ candalēhābhihāṇiṁ avahariūṇa tabbhaēṇēvāgaō tamuddēsaṁ. bhaṇiō ya tēṇa sō sugō-ahaṁ etya girinigubjē ciṭṭhāmi āgamissaï ya ettha ēgō vijjāharō, tō na tumaē tassa ahaṁ sāhiyanvō gaō ya sō mamaṁ sāhiyabbō, taō tē kiṁci paḍirūvamukkhāraṁ karissāmi, ēvaṁ kaē muṭhṭha mē uvakayaṁ ti jaṁpiūṇamōiṇṇō viyaḍataḍābhōgasaṁṭhiya giriniguja.iyarō vi tammi cēvuddēsē nāraṅgapāyavasāhāgaē nīḍē ciṭṭhaï, jāva āgantūṇa gaō miyaṅkasēṇō.etthantarammi ya karēṇupariṁgaō ahaṁ āgaō tamuddēsaṁ.taō maṁ daṇaṁ cintiyaṁ sugēṇa-atthi iyāṇi avasarō mē samīhiyassa.taō niyaḍibahulēṇa sajāyāē sahābhimantiūṇa mama savaṇagōyarē bhaṇiyaṁ — sundari! suyaṁ maē bhayavaō siṭṭhamaharisissa samīvē, jahā ihaṁ suṁsumārapancaē savvakāmiyaṁ nāma paḍaṇamatthi;

2.66.6

jō jaṁ abhilasiū paḍaï, sō takkhaṇēṇa cēva taṁ pāvaï tti.tō maē pucchiyaṁ-bhaya! kahiṁ puṇa tamuddēsa? tēṇa sāhiyaṁ-jahā imassa sālataruvarassa vāmapāsēṇaṁ ti.tā alaṁ imiṇā tiriyabhāvēṇa, ēhi, vijāharapaṇihāṇaṁ kāūṇaṁ tahiṁ nivaḍāmō.paḍissuyaṁ ca mē imaṁ jāyāē.gayāiṁ tamuddēsaṁ, kō paṇihī, niyaḍiyāī girinigulē, sāhiyaṁ līlāraïṇō.samuppaïō ya saha candalēhāē gayaṇayalamalaṁkarentō līlāī.diṭṭhō ya amhēhi.satruppannā mē cintā-ahō sabyakāmiyapaḍaṇāṇubhāvō, jamēyaṁ mugamihuṇayaṁ kayavijjāharapaṇihāṇamiha nivaḍiūṇa takkhaṇā cēva vijjāharamihuṇayaṁ jāyaṁ.tā alaṁ amhāṇa pi imiṇā tiriyabhāvēṇa.

2.66.7

taō dēvapaṇihiṁ kāūṇa nivaḍāmō ettha amhē vitti.ēvaṁ ca saṁpahāriūga paṇihiṁ kāūṇa niyaḍiyā tattha amhē.etthantarammi ya uppaïyaṁ suyamihuṇayaṁ, na lakkhiyamamhē hiṁ.taō saṁcuṇiyaṅgōvaṅgō ahaṁ kilē samaṇuhaviūṇa aāmanijjarāē kamma khaviūṇa uvavannō kusumasēharābhihāṇē vaṁtarabhommanayarē dēsūṇapaliōvamāū catarō tti.tattha ya udārē bhōē bhuñjāmi jāva, iyarō vi suyattāē mariūṇa rayaṇappabhāē cēva puḍhavīē lōhiyāmuhābhihāṇē naraē samuppannō dēsūṇapaliōcamaṭṭiī nāragō ti.taō ahaṁ ahāuyamaṇupā liūṇa cuō samāṇō ettha cēva vidēhē annammi vijaē cakavālaürē nayarē appaḍihayacakarasa satyavāhassa sumaṅgalāē bhāriyāē kucchisi puttattāē uvavanō tti.jāō ya uciyasamaēṇa, païṭāviyaṁ ca mē nāmaṁ cakkadēvō, pattō ya bālabhāvaṁ.etthantarammi ya sō suyanāragō naragāō ubaṭṭiūṇa tattha cēva nayarē sōmasammassa nivapurōhiyassa nandivaddhaṇābhihāṇāē bhāriyāē kucchisi puttattāē uvavannō tti, jāō ya kālakkamēṇaṁ, païṭāviyaṁ ca sē nāmaṁ jannadēvō, pattō ya kumārabhāva.etthantarammi ya jāyā mama tēṇa saha pīī sabbhāvaō, tassa uṇa kaïyavēṇaṁ.taō pubbabhavabhatthakammadōsēṇaṁ ujjuyassa vi aṇujjuō mama saṁpayāmaccharī vaścaṇāchalēṇa chidāī gavēsiumāraddhō.alahamāṇēṇa ya paricintiyamaṇēṇa-na ēsō ēvaṁ chaliuṁ pāriyaï, tā etya uvāō.candaṇasatthavāhagēhaṁ musiūṇa ēyassa gēhē ritthaṁ muyāmi, pacchā ya kēṇaï uvāēṇaṁ nivēiūṇa rāiṇō saṁpayāō bhaṁsaïssaṁ ti.aṇuciṭṭhiyaṁ ca ṇēṇa jahāci ntiyaṁ.uvaṇēūṇa ya mē gēhē ritthaṁ bhaṇiyamaṇēṇa-vayaṁsa!

2.66.8

ēyaṁ payattēṇa saṁgōvāvēsu tti.maē vi ya akālāṇavaṇajāyasaṅkaga aṇicchamāṇēṇāvi ēyassa dakkhiṇṇabahulayāē saṁgōviyaṁ ti.pabattō ya nayarē jaṇarayō, jahā muṭṭhuṁ candaṇasatyavāhagēhaṁ ti.taō āsaḍiyaṁ mē hiyaēṇaṁ-nr̥ṇamēyaṁ ēvaṁ bhavissaï tti.gaō jannadēvasamīvaṁ, pucchiō ya sō maē-kahamēyaṁ vavatyiyaṁ ti.tēṇa bhaṇiyaṁ — mā annahā samatthēhi.tāya bhaēṇa maē ēyaṁ bhavaō samappiyaṁ, na puṇa annaha tti.taō avagayā mē saṅkā.patthantarammi ya jāṇāviyaṁ canda. ṇasatyavāhēṇa rāiṇō, jahā dēva! gēhaṁ mē muṭṭhuṁ ti.kimavahariya ti pucchiyaṁ rāigā.nivēiyaṁ candaṇēṇaṁ, lihāviyaṁ ca rāiṇā, bhaṇiyaṁ caṇēṇa-arē! āghōsēha ḍiṇḍi mēṇaṁ, jahā-muṭṭhuṁ candaṇasatthavāhagēhaṁ, abahariyamēyaṁ ristha nāyaṁ.tā jassa gēhē kēṇaï vavahārajōēṇa taṁ ritthaṁ ritthadēsō vā samāgaō, sō nivēēu rāiṇō caṇḍasāsaṇasma.aṇivēiōvalambhē ya rāyā sabadhaṇāva hārēṇa sarīradaṇḍēṇa ya nō khamissaï tti.taō payaṭṭamāghōsaṇaṁ.aïkkantē ya taïmmi gaēsu pañcasu diṇēsu jāṇāviyaṁ jannadēvēṇa rāiṇō.jahā-dēva! na juttaṁ cēva mittadōsapayāsaṇaṁ, kiṁ tu paralōyaïhalōyaviruddha sēviṇā ahiyāyaraṇēṇa attaṇō vi ya amittēṇa alaṁ mē mittēṇaṁ.na uvekkhiyavvaṁ jāṇantēṇaṁ rāyajaṇāhiyaṁ.aō īisa pi dēvassa nivēīyaï.rāiṇā bhaṇiyaṁ — bhaṇāu ajō.jannadēvēṇa bhaṇiya-dēva! suṇa. suyaṁ maē cakadēvāsannapariyaṇāō, jahā imaṁ candaṇasatyavāhagēhaṁ cakkadēvēṇa muṭṭhuṁ, saṁgōviyaṁ ritthaṁ niyayagēhē.ēvaṁ sōūṇa dēvō pamāṇaṁ ti.rāiṇā bhaṇiyaṁ — aja! asaṁbhāvaṇijamēyaṁ, kulappasuō kkhu sō, tā kahaṁ imaṁ añcantaviruddhaṁ karissaï.jannadēvēṇa bhaṇiyaṁ — dēva!

2.66.9

natthi annāṇalobhavasagāṇamasaṁbhāvaṇijja.kō ya dōsō kulassa, kiṁ na habanti surabhikusumēsu kimiō.tā nirūvāvēhi tāva kēṇaï payārēṇa tassa gēhaṁ ti.tō jutta mēya ti cintiūṇa samāṇattaṁ caṇḍasāsaṇēṇa karaṇaṁ.bhaṇiyā ya kāraṇiyānayaramahantagēhiṁ saha vettūṇa candaṇasatthavāha bhaṇḍāriyaṁ palōēha cakadēvassa gēhē taṁ paṇa8 ritthaṁ ti.taō kimēiṇā asaṁbhāvaṇijjēṇaṁ, ahavā āēsagāriṇō amhē tti mantiūṇa, mēlaviya nayaramahantagē ghettūṇa candaṇasatyavāhabhaṇḍāri jāmamettē vāsarē samāgayā mē gēhaṁ pahāṇanayarajaṇāhiṭṭhiyā kāraṇiya tti.pucchiō ya tēhiṁ aī-satyavāhaputta! na tē kiṁci kēṇaï ēvaṁjāiyaṁ ritthaṁ saṁvavahāravaḍiyāē uvaṇīyaṁ ti.tō maē asaṁjāyasaṅkēṇa bhaṇiyaṁ — nahi nahi tti.tēhiṁ bhaṇiyaṁ — na tara kuppiyavvaṁ rāyasāsaṇamiṇaṁ, jaṁ tē gēhamavalōiyavvaṁ ti.maē bhaṇiyaṁ — na etya avasarō kōbassa, payāparirakkhaṇanimittaṁ samārambhō dēvassa.taō paviṭṭhā mē gēhaṁ saha nayaravuḍḍēhi rāyapurisā.avalōiyaṁ ca tēhiṁ nāgāpayāraṁ daviṇajāyaṁ, diṭṭhaṁ ca payattahāviyaṁ candananāmaṅkiyaṁ hiraṇṇavāsaṇaṁ, nīṇiyaṁ bāhi, daṁsiyaṁ candaṇabhaṇḍāriyassa.abalōiūṇa sadukkhamiva bhaṇiyaṁ ca tēga-aṇuharaï tāva ēyaṁ, na uṇa nissaṁsayaṁ viyāṇāmi tti.kāraṇiēhi bhaṇiya-vāēhi tāva avahariyanivēyaṇāpattagaṁ, kiṁ tatya imaṁ īisaṁ abhilihiyaṁ na pa ti.vāiyaṁ pattagaṁ, diṭṭhamabhilihiyaṁ sajjhasī bhūyā nāyarakāraṇiyā.bhaṇiyaṁ ca tēhi — satthavāhaputta!

2.66.10

kuō tuha imaṁ.tō maē vi cintiyaṁ — kaha sambhāvaṭhāviyaṁ mittanāsaṁ payāsēmi.mā nāma tēṇāvi karhi ci ēsō ēvaṁ cēva samāsāiō bhavē.tā kahaṁ niyapāṇabahumāṇāō mittapāṇē paricayāmi tti cintiūṇa bhaṇiyaṁ maē— niyagaṁ cēva ēyaṁ ti.tēhi bhaṇiyaṁ — kahaṁ candaṇanāmaṅkiyaṁ? maē bhaṇiyaṁ — na yāṇāmō, kahiṁci vāsaṇaparāvattō bhavissaï.tēhiṁ bhaṇiya-kisaṁkhiyaṁ kiṁ vā hiraṇṇajāyametthaṁ ti? maē bhaṇiyaṁ — na muṭhṭha mumarāmi, sēī cēva jōēha.kāraṇiēhi bhaṇiyaṁ — vāēha pattagaṁ, kiṁdaviṇajuttaṁ kiṁsaṁkhiyaṁ vā taṁ candaṇasatyavāhavāsaṇaṁ ti.vāiyaṁ pattagaṁ jāva dīṇāradaviṇajuttaṁ dasasahassasaṁkhiyaṁ ca. taō chōḍāviyamaṇēhiṁ miliō pattagatthō.vimhiyā nāgarakāraṇiyā.paricintiyaṁ ca tēhiṁ.kahaṁ appaḍihayacakkasatthavāhaputē maē taṁ cēvāṇucintiūṇa taṁ cēva sihaṁ ti.tēhiṁ ciya dhiratthu dēvassa tti bhaṇiūṇa mantiyaṁ.anaṁpi tē na kiṁci parasantiya gēhē ciṭṭhaï? maē bhaṇiya-na kiṁci.taō tēhiṁ pattagaṁ vāiūṇa savisēsamavalōiyaṁ mē gēhaṁ, diṭṭhaṁ ca jahāvāiyaṁ niravasēsa mēva ritthaṁ etthantarammi ya kuviyā mamōvari ārakkhigā.nīō tēhiṁ naravaïsamīvaṁ.sāhiō buttantō caṇḍasāsaṇassa.bhaṇiō mhi rāiṇā. satyavāhaputta! vināubhayalōyamaggō tuma, tā na tui ēyamērisamasāhucariyamasaṁbhāvaṇijja saṁbhāvēmi tti.tā kahēhi tātra, paramatyō tti?

2.66.11

taō maē taṁ cēva cintiūṇa bāhajalabhariyalōyaṇēṇaṁ na kiṁpijī pēyaṁ naravaïpuraō tti.taō rāiṇā samuppannāsaṁkēṇāvi tāyabahumāṇō asarisaṁ vayaṇamabhāsiūṇa kayatthaṇaṁ cākāūṇa nidhisaō samāṇattō mhi, nīgiōya rāyapurisēhiṁ nayarāō, mukkō ya nayaradēvayāvaṇasamīvē.paḍiniyattā rāyapurisā.samuppanā ya mē cintā-kimēdahamettaparibhavabhāyaṇēṇaṁ aja vi jīviēṇaṁ. tā ēyamni nayaradēvayāvaṇasamāsannē naggōhapāyavē ukkalambēmi appāṇaṁ ti.cintiūṇa payaṭṭō nagōhasamīyaṁ.etthantarammi ya kahiṁci ābhōiūṇa imaṁ vaïyaramōhiṇā samuppannā mamōvari nayaradēvayāē aṇukampā.āvēsiūṇa rāyajaṇaṇi sāhiyaṁ jahaṭṭhiyamēva ēvaṁ tīē rāiyō.bhaṇiō ya rāyaḥ-imāē maïlaṇāē amugammi nayara jāṇāsannē naggōhapāyavē umbandhaṇēṇa attāṇayaṁ paricaïuṁ vavasiō cakkadēvō.tā lahuṁ nivārēhi, taṁ sammāṇiūṇa ya pavēsēhi nayaraṁ ti.taō kōhanēhāulayāē saṁkiṇaṁ rasamaṇuhavantō rāyā arē geṇhaha durāyāraṁ jannadēvaṁ ti āisiūṇa pahāṇavārūyārūḍhō samaṁ ahāsannihiyapariyaṇēṇaṁ turiyaturiyaṁ nigaō nayarāō, pattō ya nayarujāṇaṁ. diṭṭhō ya ahaṁ rāiṇā naggōhapāyavasāhāgaō uttarīyanibaddhapāsammi ḍhōiyāē sirōharāē attāṇayaṁ pavāhiukāmō tti.taō sō dūraō cēva saṁbhamāisayaniyaḍiyasāraṁ bhō cakkadēva! mā sāhasaṁ mā sāhasaṁ ti bhaṇamāṇō sigṣayaratajjiyāē vārūyāē samallīṇō pāyavasamīvaṁ.sayamēva avaṇīō pāsaō, geṇhiūṇa ya karammi ṭhāviō ahaṁ tēṇa vārūyāpaṭṭiyāē.bhaṇiō ya sabahumāṇaṁ-bhō satthavāhaputta! juttaṁ nāma bhavaō maē vi pucchi yassa sambhāvāsāhaṇaṁ?.taō maē cintiyaṁ-hanta kimēyaṁ ti, payāsiyaṁ bhavissaï kēṇaï mittagujjhaṁ.

2.67

etthantarammi ya bhaṇiyaṁ rāiṇā-bhō sasthavāhaputta! sāhiō mama ēsa vaïyarō ambaṁ pavisiūṇa bhayavaīē nayaradēvayāē, jahā nidōsō tumaṁ, dōsayārī ya ettha durāyārō jannadēvō.tā khamiyatvaṁ tumaē, jamaē amuṇiyaparamatyēṇaṁ kayatthiōsi tti.taō maē hanta saṁpattō vasaṇaṁ jannadēvō tti cintiūṇa bhaṇiō rāyā-dēva! rāyadhammō'yaṁ, payāparirakkhaṇasamujjayassa natthi dōsō dēvassa.jannadēvamūlamuddhiṁ pi gavēsēu dēvō, na tammi mahāṇubhāvē aṇāyaraṇaṁ saṁbhāvīyaï.rāiṇā bhaṇiyaṁ — gaviṭṭhā mūlasuddhī, sāhiyaṁ bhayavaīē— savvamiṇaṁ tēṇa pāvēṇa vavasiyaṁ ti.sāhiya dēvayākahiyaṁ rāiṇā.ṭhiyaṁ ca mē cittē tuha dōsapayāsaṇēṇaṁ ti bhaṇiūṇa sāhiō jannadēvakahiyavuttantō. tō maē cintiyaṁ — hanta kimēyaṁ asaṁbhāvaṇija.etthantarammi ya āṇi yō rāyapurisē hi bandhē ūṇa jannadēvō, nivēiō rāigō. bhaṇiyaṁ ca tēṇa-arē ēyassa jibbhaṁ chindiūṇa uppāḍēha lōyaṇāī.visaṇṇō jannadēvō.taō maē calaṇēsu nivaḍiūṇa vinnattō rāyā-dēva! mama ēsa avarāhō khamīyaü, muccaü jannadēvō.rāiṇā bhaṇiyaṁ — satyavāhaputta! na juttamēyaṁ, durāyārō khu ēsō, tā anaṁ vinnavēhi tti.maē bhaṇiyaṁ — dēva! alamannēṇaṁ ti, jaï mamōvari bahumāṇō dēvassa, tā imaṁ cēva saṁpāḍēu dēvō.rāiṇā bhaṇiyaṁ — alavaṇīyavayaṇō tuma ti, tuma cēva jāṇāsi! tō maē dēvapasāō tti bhaṇiūṇa nivaḍiō(a) calaṇēsu mōyāviō jamnadēvō, pēsiō ya ahaṁ rāiṇā niyayabhavaṇaṁ taō sammāṇiūṇa mahayā vibhūīē gaō sabhavaṇaṁ ti.jāō ya lōyavāō, ahō! jannadēvassa jahannattaṁ.samuppannō ya mē nivvēō.peccha, īisō pariṇāmō tti.ahō! asārayā saṁsārassa, vicittayā kammapariṇaīē, dullakkhāṇi pāṇicittāṇi.tā na yāṇāmō kimettha juttaṁ ti.

2.68

etthantarammi ya samāgaō tattha mugihiyanāmō aggibhūī nāma gaṇaharō.ṭhiō ya nayarujjāṇē.diṭṭhō maē bāhiriyāgaēṇaṁ. jāō ya mē taṁ paï bahumāṇō, paṇamiō ya sō maē, dhammalābhiyō ya tēṇaṁ ubaviṭṭhō tassa pāyamūlē.pucchiō bhayavaṁ savvadukkhaviuḍaṇasamatthaṁ dhammaṁ.sāhiō bhagavayā khamāigō sāhudhammō.taṁ ca suṇamāṇassa samuppannā dēsaviraïpariṇaī pavaṭṭamāṇasaṁvēgassa jāō bhavavirāgō.cintiyaṁ ca maē-alaṁ saṁsārapavaḍaṇāmettaphalēṇaṁ imiṇā parikilēsēṇaṁ, pavajjāmō pavvajja ti etthantarammi ya galiō kammasaṁghāō, payaliyā bandhapaṭṭiī, vihāviyaṁ attapiriēṇaṁ, samuppannā sabaviraïpariṇaï ti.kahāvasāṇē ya vinnattō maē bhayavaṁ gurū.aṇuggihīō ahaṁ bhayavayā, virattaṁ ca mē cittaṁ bhavapaścāō, tā āisaü bhayavaṁ kiṁ maē kāyavvaṁ ti.

2.69

taō tēṇa suya(yā)sayanāṇiṇāmama bhāvaṁ viyāgiūṇa bhaṇiyaṁ — jujjaï bhavaō mahāpurisasēviyaṁ samagattaṇaṁ kāuṁti.taōmaē tassa samīvammi cēva pavanaṁ samaṇattaṇaṁ, parivāliyaṁ ca vihiṇā.tō ahāuyaṁ pāliūṇa kālamāsē kālaṁ kiccā dēhaṁ caïūṇa navasāgarōvamāū vēmāṇiyattāē uvavannō mhi bambhalōē, iyarō vi ya jannadēvō tisāgarōvamaṭṭhiī sakarappabhāē nāragō ti.taō ahamahāuyaṁ pāliūṇa dēvalōgāō cuō samāṇō ihēva vidēhē gandhilāvaī vijaē rayaṇapurē nayarē rayaṇasāgarasta satthavāhassa sirimaīē bhāriyāē kucchisi puttattāē upavanō ti.iyarō vi ya taō naragāō uccaṣṭiūṇa āhēḍagamuṇaō bhakkhi mariūṇa tisāgarōvamāū tatthēva uvavajiūṇa tō ya ucaṭṭō nāṇātiriēmu āhiṇḍiūṇa tatthēva rayaṇapurē tāyagharadāsīē nammayābhihāṇāē suyattāē uvavannōti.uciyasamayammi jāyā ya amhē, pattā ya bālabhāvaṁ.païṭāviyāī nāmāī, majjhaṁ candasārō, iyarassa aṇāhagō tti.pattā ya jovvaṇaṁ.kō maē dārasaṁgahō.ēvaṁ ca visayāsattā ciṭṭhāmō.puvvabhakabhāsaō ya na imassa mamōvari vaścaṇāpariṇāmō avēi.annayā ya āgaōtattha māsakappavihārī bhayavaṁ vijayavaddhaṇāyariō.pavanō ya maē imassa pāyamūlē sāvagadhammō.annayā ya taṁ puraṁ dīhadaṇḍajattāgaē naravaïmmi, gāmantaragaēsu amhēsu vijhakēunāmēṇa savarasēṇāvaïṇā hayavihayaṁ kāūṇa avaṇīō kōi lōō.suyaṁ ca amhē hiṁ.samāgayā taṁ puraṁ. diṭṭhaṁ ca masāṇāgāramaṇugarintaṁ, gavēsāviyaṁ māṇusaṁ jāva sabamēva dharaï, navaraṁ candakantā mē bhāriyā avahaḍa tti.taō samuppannā araī, jāyā ya cintā-hā! kahaṁ sā tavassiṇō mamādiviōgā pāṇē dhārissaï ti.etthantarammi ya bhaṇiō dēvasammābhihāṇēṇaṁ vuḍḍamāhaṇēṇaṁ-satthavāhaputta! mā saṁtappa.puṇō vi ēyammi cē disaē siritthalābhihāṇāō sanivēsāō ēvaṁ cēva savarēhi avaṇīō jaṇō āsi.sō niravasēsō akhaṇḍiyacarittasabassō mahayā daviṇajāēṇa mukkō tti.taō ahaṁ ēyamāyaṇṇiūṇa aïkantēsu kaïvayadiṇēsu sabhūmimuvagaēsu sabarēsu aṇahagaduiō ghētūṇa savvasāraṁ daviṇajāyaṁ susaṇiddhasaṁbhiyaṁ ca pāhēyaṁ payaṭṭō candakantāvimokkhaṇanimittaṁ ti.

2.70

iyō ya tīē mama viōgavihurāē cārittakhaṇḍaṇāsaṅkiṇīē ya karhici suṇgagāmāsannakūvayaḍāvāsiyāē sabaravāhiṇīē nisācaramasamayammi, pavattē ya payāṇagakōlāhalē pērantarakkhaṇāvāvaḍēsu savarasaṁghāēsu jīviyaniravekkhāē tammi cēva jiṇṇakūvammi pavāhiō appā.paḍiyā ya jalamajjhē, na mayā ya jalappabhāvēgaṁ.tō taggaya cēva paḍikūvagamahiṭṭhiūṇa ciṭṭhiumāraddhā.kicchapāṇā ya jīviyasēsēṇaṁ cēva jāva pāṇē dhārēi, tāva pattā amhē tamuddēsaṁ.aṇahagassa vi ya punvabhavanimittaō tayatyasaṁdarisaṇaō ya samuppannō mamōvari vañcaṇāpariṇāmō.cintiyaṁ ca ṇēṇaṁ— kahamēsō vaściyanyō tti.taō sō aṇēyaviyappasamāuliyahiyō ahaṁ ca muddhasahāvō tti ēvaṁ vaccāmō.pāhē yadaviṇajāyāṇi ya pattēyaṁ hatthagōyarāṇi havanti.annayā ya mama hatthē pāhēyaṁ tassa daviṇajāyaṁ ti. ēvamaṇugacchamāṇā pattā tamuddēsaṁ, jattha sā candakantā ciṭṭhaï.diṭṭhō ya sō kūvō.etthantarammi ya atyamiō sahassarassī, luliyā sajhā.taō cintiyamaṇahagēṇaṁ-hatthagayaṁ mē daviṇajāyaṁ, vijaṇaṁ ca kantāraṁ, samāsanō ya pāyālagambhīrō kūvō, pavattō ya avarāhavivarasamacchāyagō andhayārō.tā ēyammi ēyaṁ pakkhiviūṇa niyattāmō imassa thāṇassa tti cintiūṇa bhaṇiyaṁ ca tēṇa-satyavāhaputta! dhaṇiyaṁ pivāsābhibhūō mhi.tā nihālē hi ēyaṁ jiṇṇakūvaṁ kimettha udagaṁ atthi, natyi tti? taō maē gahiyapāhēyapoṭṭalēṇaṁ cēva nihāliō kūvī.etthantarammi ya suvisatthahiyayassa lōyassa viya maccū āgaō mama samīyamaṇahagō.sahasā pakkhittō tammi ahamaṇahagēṇa, paḍiō ya udagamajjhē.niyattō ya sō taō vibhāgāō.ahamavi ya sasaṁbhantō laggō paḍikūvagēkadēsē.parāmuṭṭhā ya bhayavihalaṅghalā candakantā thīsahāvaō bhayakāyarā.bhaṇiyaṁ ca tīē namō arihaṁtāṇaṁ ti.taō maē pañcabhinnāō sadō.ūsasiyaṁ mē hiyaēṇaṁ.bhaṇiyā ya sā abhayamabhayaṁ jiṇasāsaṇarayāṇaṁ ti.tīē vi ya pañcabhinnāō mē sahō.rōviuṁ payattā, samāsāsiyā sā maē, pucchiyā ya vuttantaṁ.sāhiō ya tīē, maē vi ya niyagō tti.bhaṇiyaṁ ca tīē-hā! duṭṭhu kayaṁ aṇahagēṇa.mara bhaṇiyaṁsundari! na du? kayaṁ, paramośyārī khu sō mahāṇubhāvō, jaṁ tumaṁ saṁjōiya tti.appanihāṇa ya aïkannā rayaṇī, uggaō aṁsumālī.

2.71.1

taō maē dinnaṁ candakantāē pāhēyaṁ.bhaṇiyaṁ ca tīē— kahamahaṁ tumaē agahiyammi geṇhāmi tti.taō maē nēhakāyaraṁ sē hiyayaṁ kaliūṇamakālē cēva gahiyaṁ pāhēyaṁ, bhuttaṁ ca amhēhiṁ.taō cintiyaṁ maē-kēṇa puṇa uvāēṇa amhē imāō bhavasamudāō viva kūvasasaṁbhrāntō lagnō pratikūpakaïkadēśē.parāmr̥ṣṭā ca bhayavihvalāṅgī candrakāntā, strīsvabhāvatō bhayakātarā.maṇiāṁ ca tayā namō'rhadbhya gāō u tarissāmō tti.ēvaṁ ca cintayantāṇaṁ kaïvayadiṇēsu khīṇaṁ pāhēyaṁ, paṇaṭā jīviyāsā.jāyā ya mē cintā-kahaṁ pāviūṇa jiṇamayaṁ akāūṇa paca jamakayatthō marissāmi tti.etthantarammi phuriyaṁ sē vāmalōyaṇēṇaṁ, mamāvi dāhiṇēṇaṁ.jaṁpiyaṁ ca tīēajjaputta! vāmaṁ mē lōyaṇaṁ phuriya'ti.taō sāhiō sē maē hiyayasaṁkappō iyaracakkhuphuraṇaṁ ca.samāsāsiyā ya ēsā.sundari!

2.71.2

imēhiṁ nimittavisē sēhiṁ avassa amhāṇaṁ na cirakālāṇusārī ēsa kilēsō, tā na tumaē saṁtappiyavvaṁ ti.paḍissuyamimīē.ēvaṁ ca jāva ahōrattaṁ nivasāmō, tāva samāgaō sabararāyahāṇīō rayaṇapuranivāsiṇō nandivaddhaṇābhihāṇassa satyavāhassa santiō rayaṇapuragāmī cēva satthō tti.uyaganimittaṁ ca samāgayā purisā gahiūṇa lambaṇā.divāī amhē imēhiṁ.nivēiyaṁ satyavāhassa.kayamaciyāpaōēṇaṁ samuttārāviyāī tēṇaṁ,pañcabhinnāyāṇi ya.pucchiyāī vuttanta, sāhiō vittharēṇaṁ,vimhiō ēsō,taō patthiyāī rayaṇaüraṁ jāva aïkkantēsu pañcasu payāṇa ēmu parivahantē satthē rāyapattaṇīō nāidūradēsabhāē diṭṭhō kaṅkālamettasēsō yāmapāsāvaḍiyadaviṇajāō kēsariṇā dīhanidāvasamuvaṇīō aṇaḍagō tti.daviṇōbalambhēṇa pañcabhinnāō amhē hiṁ.taō taṁ tahāviha vivāgaṁ pecchiūṇa samuppanō mē vivēgō, khōvasamamuvagayaṁ cārittamōhaṇīyaṁ.saṁjāō sayalajīvalōyadullahō caraṇapariṇāmō.taō ahaṁ tahāvihapabaḍamāṇapariṇāmō cēva āgō sanayaraṁ.pavanō ya jahāvihīē vijayabaddhaṇāyariyasamīvē pavvajja.ahāuyamaṇuvāliūṇa vihiṇā ya mottūṇa dēī, ukvannō sōlasasāgarōvamāū vēmāṇiyattāē mahāsukkakappammi, iarō vi ya aṇahagō sīhavāvāiyasarīrō sattasāgarōvamahiī vālugappahāē nāragō tti.taō ahamahāuyaṁ pāliūṇa dēvalōgāō cuō samāṇō ihēba jambuddīvē dīvē bhārahē vāsē rahavīraürē nayarē nandivaddhagasta gāhāvaïssa surasundarīē bhāriyāē kucchisi puttattāē uvavannō mhi.iyarō vi taō naragāō uvvaṭṭiūṇa vijhagiripacaē agasattaśavāyaṇaparō sīhattāē uvavannō.taō sīhattāē uvavajiūṇa puṇō vimariūṇa sattasāgarōvamāū tatthēva uvavanjiya tō ya ucaṭṭō nāṇātiriēmu āhiṇḍiya tasyēva nayarē saümasatyavāhassa nandimaīē bhāriyāē puttattāē upacannō ti.uciyasamayammi jāyā amhē, pacā bālabhāvaṁ.païṭāviyāī nāmāī-majjhaṁ aṇaṅgadēvō, iyarassa dhagadēvō tti.ābālabhāvō jāyā piī mama sambhāvaō, iyaraspta kaïyavēṇaṁ.kumārabhāvammi ya pattō maē dēvasēgagurusamī vē sāṇṇubhāsiō dhammō.pattā ya jōvaṇaṁ.santē viya puvvapurisajjiē daviṇajāē abhimāṇaō kimaṇēṇa punyapurisajjiēṇaṁ ti dayasaṁgahanimittaṁ gayā rayaṇadīvaṁ.nihattāī rayaṇāī, kayā saṁjuttī, payaṭṭā niyadēsamāgantuṁ.etthantarammi ya puyakayakammadō sēṇa cintiyaṁ dhaṇadēvēṇa-kahaṁ puṇō vaściyavvō ēsa agaṅgadēvō.viyapiyā ya tēṇaṁ aṇēgē micchāviyappā.ṭhāviō siddhantō.abābāiō ēsa na tīraē vaściu ti, tā yāvārami ēyaṁ.paricintiō ubāō bhōyaṇē sē visaṁ dēmi tti.annayā ya satthimaīsannivēsamaṇupattāṇaṁ bhothaṇanimittaṁ gaō dhaṇadēvō iṭṭamaggaṁ.kārāviyaṁ ca tēṇa bhōyaṇaṁ, phakkhittaṁ ca ēgammi laḍḍugē visa.cintiyaṁ ca tēṇaṁ — ēyaṁ sē dāhāmi ti.āgacchantassa aṇēgaviyappāvahariyacittassa saṁjāō vivajī.bhōyaṇavēlāē gahiō tēṇa visalaḍḍugō, dinō mamaṁ ca iyarō tti.pabhuttā anhē jāva thēvavēlāē cēva thāriō dhaṇadēvō.taō kimēyaṁ ti āulīhūō ahaṁbīō bhavō jāva kiṁkāyabvamūḍhō thēvakālaṁ ciṭṭhāmi, tāpa acnuggayāē visassa vicittayāē kammapariṇāmassa ubaraō dhaṇadēvō.jāyā mē cintāhā kēṇa uṇa ēvaṁ vavasiyaṁ ti.taō amuṇayavr̥ttantō mahāsōyābhibhūyamāṇasō āgaō sanayaraṁ.miṭṭhō vuttantō tassa māṇusāṇaṁ.

2.71.3

viiṇṇaṁ ca tēsiṁ amahiyayaraṁ rayaṇajāyaṁ.sēsarayaṇa nāyaṁ pi ya jahāṇurūvaṁ kusalapakkhē nijiūga tannivvaēṇa cēṣa tayappabhiimannā yavisayasaṅgō pavannō dēvasēṇāyariyasamīvē pacanaṁ ni.parivāliūṇa ahāuyaṁ vihiṇā ya mōnūṇa dēhaṁ pāṇayammi kappē upabannō ēgaṇavīsasāgarōvamāū dēvō tti, iyarō vi visamaraṇāṇantaraṁ paṅkappabhāē puḍhabīē navasāmavamāū nāragō ti.ta' ahamahāuyaṁ aṇuvāliūṇa cuō samāṇō ihēba jambuddīvē dīvē ēravaē khētē hathiṇāurē nayarē harinandissa gāhāvaïssa lacchimaīē bhāriyāē kucchisi puttattāē uvavannō.iyarō di tō naragāō uccaṭṭiya uragattaṇaṁ pāviūṇamaṇēgasattavāvāyaṇaparō dāvāṇaladaḍadēhō mariūṇa tīē cēya paṅkappabhāē puḍhavīē kiṁcūṇadasasāgarōramāū nāragō hōūṇa taō ubaṭṭō, tiriēmu āhiṇḍiya tammi cēva hathigāurē indanāmassa buḍḍaseṭṭhissa nandimaīē bhāriyāē kucchisi putta tāē ucavannō tti.uciyasamayammi jāyā amhē.païṭāviyāī nāmāī-majjhaṁ dhīradēvō, iyarassa dōṇagō tti.pattā ya kumārabhāvaṁ, samappiyā ya lē hāyariyassa.jāyā ya amhāgaṁ puavaṇiyā cēva piī.taō gahiyakalā. kalāvēṇaṁ maē paḍivannō māṇabhaṅgagurusamī vē jiṇadēsiō dhammō, mamokkhāravaścaṇakusalēṇa davvaō dōṇaēṇāvi.taō ya mē dhammāṇurāēṇa tappabhiī taṁ paï samupamā thirayarā piī.samappiyaṁ sē pabhūyaṁ daviṇajāyaṁ.bhaṇiō ya ēsō— vakaharaha aṇindiēṇa maggēṇa!

2.71.4

taō sō vavahariumāraddhō.vidvattaṁ ca tēga pabhūyaṁ daviṇajāya.etthantarammi puvakayakammavāsaṇādōsēga jāō sē mamōpari ahiṁgō vañcagāpariṇāmō.cintiyaṁ ca tēṇaṁ-ajjiyaṁ pabhūyaṁ daviṇajāya, bhāgiō ya vīradēvō ēyasta, tā kēga uga uvāēṇa vañciyakō lakṣmīmatyā bhāryāyāḥ kukṣaü putrāyōpapannaḥ.iārō'pi tatō narakāduvr̥ttya uragatvaṁ prāpyānēkasattvavvāpādanaparō dāvānaladagdhadēhō mr̥tvā ēsō, na ya muṇaï jahaṭṭiyaṁ ṇē kōi vavahāraṁ.tā kiṁ abalambāmi? ahavā ēyammi paripanthagē na mē aliyavayaṇaṁ nivvahaï.tā vāvāēmi ēyaṁ.taō jamahaṁ :maṇissāmi, taṁ cēva agghissaï tti saṁpahāriūṇa pāraddhō tēṇa samuvayārō.kārāviō mahantō pāsāō, ukaribhūmibhāē ya tassa aṇiyamiyakhīlajālō ṇijjūhagō.cintiyaṁ ca tēṇaṁ.vīradēvaṁ pāsāyapavēsanimittaṁ nimantiūṇa daṁsēmi sē nijjūhagaṁ.taō sō rammadaṁsaṇīyayāē nijjūhagassa sahasā ārōhaïssaï.tō ya tanivaḍaṇēṇa nivaḍiō samāṇō na bhavissaï tti.ēvaṁ ca kaē samāṇē lōyavāō vi parihariō hōi.saṁpāiyaṁ tēṇa jahāsamīhiya.bhututtarakālaṁmi ya ārūḍhā duvē vi amhē saparivārā pāsāyaṁ.etthantaraṁmi ya paṇaṭṭhā sē maī.mama dēsaṇanimittaṁ kēvalō cēvārūḍhō nijjūhagaṁ.jāva ya nārōhāmi ahayaṁ, tāva nivaḍiō.hāhāravaṁ karēmāṇō samōḍaṇṇō ahayaṁ jāva dihrō pañcattamuvagaō dōṇagō tti.samuppannō mē nivvēō.cintiyaṁ maē. dhiratyu jīvalōyassa, ēvamavasāṇaṁ saṁsāraceṭṭiyaṁ.tō ahaṁ tassa mayakiccaṁ kāūṇa tannivēēṇa cēva paḍivannō māṇabhaṅgagurusamīvē samaṇaliṅgaṁ.parivāliūṇa ahāuyaṁ uvavannō hechimōvarimagēvejjaē kiṁcūṇapaṇuvīsasāgarōvamāū dēvō;

2.71.5

iyarō vi dōṇī tahāviharuddajjhāṇōvagaō dhūmappabhāē puḍhavīē duvālasasāgarōvamāū nāragō tti.tō ahaṁ surāuyamaṇubhujiūṇa cuō samāṇō ihēba jambuddīvē dīvē ettha cēva vijaē campāvāsē nayarē māṇibhaddassa seṭṭhissa dhāriṇīē bhāriyāē kucchisi puttattāē uvavannō, jāō ya uciyasamaēṇaṁ.païṭāviyaṁ mē nāmaṁ puṇṇabhadō tti.paḍhamaṁ ca kila maē ghōsamuccārayantēṇa amara tti saṁlattaṁ.aō duiyaṁ pi mē nāma amaraguttō tti.sākkhagihuppattīē ya ā bālabhāvāō vēva papannō maē jiṇadēsiō dhammō.etthantaraṁmi ya iyarō vi taō naragāō ughaṭṭiūṇa sayaṁbhūramaṇē samuddē mahāmacchō bhaviya añcantapāvadiṭṭhī maō samāṇō tīē cēva dhūmappabhāē duvālasasāgarōvamāū cēva nāragō hōūṇa ucaṭṭō samāṇō nāṇātiriēsu āhiṇḍiya taṁmi cēva nayarē nandāvattassa seṭṭhissa sirinandāē bhāriyāē kucchisi dhūyattāē uvavannō jāyā ya uciyasamaēṇaṁ.païṭāviyaṁ ca sē nāma nandayanti tti.pattā ya jōvaṇaṁ, viigṇā ya majjhaṁ.nibattiyaṁ pāṇiggahaṇaṁ.samuppannō ya mē taṁ paï siṇēhō, tīē vi ya tahēba.ēvaṁ ca visayasuhamaṇuhavantāṇaṁ gaō kōi kālō.puvyakayakammadōsēṇa ya sē mamōvari vaścaṇāpariṇāmō nāvēi, jēṇa samappiyasabagharasārā vi māyāē vavaharaï.sāhiyaṁ ca mē pariyaṇēṇaṁ, na uga pattiyāmi tti.annayā ya sāhiyaṁ mē tīē.jahā paṇaṭṭhaṁ savvasāraṁ kuṇḍalajuyalaṁ.taṁ puṇa sayaṁ cēva avahariūṇa samāulībhūyā.bhagiyā ya taō maē.

2.71.6

sundari, thēvamēyaṁ ti, kimēhahamettēṇaṁ saṁrambhēṇa.annaṁ tē kuṇḍala juyalaṁ kārāvēmi.kārāviyaṁ kuṇḍalajuyalaṁ.aïkantēsu kaïvayadiṇēsu abbhaṅgagavēlāē samappiyaṁ sē nāmaṅkiyamuddārayaṇaṁ, saṁgōviyaṁ ca tīē niyayābharaṇakaraṇḍaē.vattē ya ṇhāṇabhōyaṇasamaē kāūṇamagarāyaṁ parigeṇhiūṇa tambōlaṁ asaṁjāyāsaṁkēṇa cēva taō karaṇḍa gāō saī cēva gahiyaṁ maē muddārayaṇaṁ.diṭṭhaṁ ca puvvanaṭṭhaṁ savvasāraṁ kuṇḍalajuyalaṁ.jāyā ya mē cintā kimayaṁ puṇō laddhaṁ ti.etthantaraṁmi sasajjhasā viya āgayā nandayantī.diṭṭhaṁ ca tīē majjha hatthaṁmi muddārayaṇaṁ.viliyā sā.lakkhiō sē bhāvō.taō ahaṁ sigdhamēva niggaō gēhāō.cintiyaṁ ca tīē-dilu imēṇa kuṇḍalajuyalaṁ tā kimettha kāyavvaṁ.jāyaṁ mē lahuttaṁ, paṇaṭṭhō ēsō vi.tā jāva sayaṇavaggē vi mē lāghavaṁ na uppajjaï, tāva vāvāēmi ēyaṁ ti.ēsō ya ettha uvāō, sajjaghāyaṇaṁ sē kammaṇajōgaṁ paüñjāmi.kō tīē kēvalāē cēva aṇēyamaraṇāvahadavvasaṁjōēṇaṁ jōgō.saṁṭhavantī ya tamēgadēsē ḍakā bhuyaṅgamēṇaṁ.sāhiyaṁ ca mē purōhiēṇaṁ rudadēvēṇaṁ.gō ahaṁ sasambhantō gihaṁ.diṭṭhā ya kasiṇamaṇḍalavisavāviyasarīrā jīviyametta mēsā nandayantī.taṁ ca tahāvihaṁ daṭṭaṇa samuppannā mē cintā.dhiratthu māindajālasarisassa jīvalōyassa.bāhajalabhariyalōyaṇēṇaṁ ca sagaggayakkharaṁ bhaṇiyā maē.sundari, kiṁ tē bāhaï?

First 93 of 175 passages. Read on