Taittiriyakathaka (Taittirīyakāṭhaka)
तैत्तिरीयकाठक
Prapāṭhakas 10-12 of the third Aṣṭaka of Taittirīya Brāhmaṇa.
- Language
- Sanskrit
- Date
- 1000–400 BCE
- Extent
- 189 passages, 5,793 words
- Text
- partly digitised
- Source
- archiveorg · Taittiriya Brahmana With The Commentary Of Bhattabhaskaramisra; ed. A. Mahadeva Sastri; Bibliotheca Sanskrita… · Scan of a printed edition hosted by the Internet Archive (archive.org); the ancient text is in the public…
Contents
Text
1.1
hariḥ om || saṃjñāna̍ṃ vi̱jñāna̍ṃ pra̱jñāna̍ṃ jā̱nada̍bhijā̱nat | sa̱ṃkalpa̍mānaṃ pra̱kalpa̍mānamupa̱kalpa̍mānmupa̍kḷptaṃ kḷptam | śreyo̱ vasī̍ya āya̱thsambhū̍taṃ
bhūtam | ²ci̱traḥ ke̱tuḥ pra̱bhānā̱bhāntsa̱m̐bhān | jyoti̍ṣmā̱m̐steja̍svānā̱tapa̱m̐stapa̍nna̱bhitapa̍n | ro̱ca̱no
roca̍mānaśśo̱bhana̍śśobha̍mānaḥ ka̱lyā̱ṇaḥ | ³darśo
iti prathame kāṭhake dvitīyo'nuvākaḥ.
dṛ̱ṣṭā darśa̍tā vi̱śvarū̍pā su̱darśa̍nā | ā̱pyāya̍mānā̱ pyāya̍mānā̱ pyāyāṃ sū̱nṛterā̍ | ā̱pūrya̍māṇā pūrya̍māṇā pū̱raya̍ṃntī pū̱rṇā pau̍rṇamā̱sī | dā̱tā pra̍dā̱tā''na̱ndo moda̍ḥ pra̱moda̍ḥ
1.2
ā̱ve̱śaya̍nniveśaya̍ntsaṃveśa̍ntsa śānta̱śśānta̍ḥ | ā̱bhava̍npra̱bhava̍ntsa̱ṃiti prathame kāṭhake caturtho'nuvākaḥ.
bhava̱ntsambha̍to bhū̱taḥ | ⁵prastu̍taṃ viṣṭu̍ta̱ḥ saṅstu̍taṃ ka̱lyā̱ṇaṃ vi̱śvarū̍pam | śu̱krama̱mṛta̍ te̱ja̱svi teja̍ssami̍ddham | a̱ru̱ṇaṃ bhā̍nu̱manmarī̍cimada̱bhita̍patta̱pasva̍t
⁶sa̱vi̱tā pra̍savi̱tā dī̱pto dī̱paya̱ndīvya̍mānaḥ | jvala̍ñjvali̱tā tapa̍ncitapa̍nthsaṃtapann | roca̱no roca̍mānaśśumbhūrśaśumbha̍māno vā̱maḥ | ⁷su̱tā su̍nva̱tī prasu̍tā sū̱yamā̍nā'bhiṣū̱yamā̍ṇā | pī̱tī pra̱pā sa̱ṃpā tṛptiṃsta̱rpaya̍ṃntī
1.3
krā̱ntā kā̱myā kā̱majā̍tā''yu̍ṣmatī kāmadughā̍ | ⁸a̱bhiśā̱stā'nu̍ma̱ntā''na̱ndo modaṃḥ pramo̱daḥ | ā̱sā̱daya̍nni̱ṣādaya̍nthsa̱sā̱daṃnsa̱ssam̐saṃnna̍ssa̱nnaḥ | ā̱bhūrvi̱bhūḥ pra̱bhūra̱śambhūrbhuva̍ḥ
⁹pa̱vitra̍ṃ pavayi̱ṣyanpū̱to medhya̍ḥ | yaśo̱ yaśa̍svānāiti prathame kāṭhake aṣṭamo'nuvākaḥ.
iti prathame kāṭhake navamo'nuvākaḥ.
yu̱ra̱mṛta̍: | jī̱vo jī̍vi̱ṣyantsva̱rgo lo̱kaḥ | ¹0sa̱ha̍svā̱ntsahī̍yā̱noja̍svā̱ntsahe̍mānaḥ | jaya̍nna̱bhija̍yaṃntsa̱udravi̍ṇo draviṇo̱dāḥ | ārdra̍pavi̱tro ha̍ri̱ke̱śo
moda̍: pra̱moda̍:
1.4
¹1aru̱ṇo'ru̍ṇarajāḥ puṇḍarī̍ko
viśva̱jida̱bhiji̍t | ā̱rdraḥ pinva̍mā̱no'nna̍vā̱nrasa̍ṃvā̱nirā̍vān | sarvau̍ṣadha̱ssambha̍ro ma̱hasvā̍n | ²e̱jatkā jo̍va̱tkāḥ | kṣulla̱kāra̍śśipivi̱ṣṭāḥ | sa̱ri̱iti prathame kāṭhake ekādaśo'nuvākaḥ.
srā̱rāssu̱śera̍vaḥ | a̱jirāso̍ gami̱ṣṇava̍ḥ | 13i̱dānī̍ṃ
ta̱dānī̍me̱tarhi̍ kṣi̱prama̍ji̱ram | ā̱śurni̍me̱ṣaḥ pha̱ṇo
drava̍nnati̱dravan̍ | tvara̍ṅgsstvara̍māṇa ā̱śurāśī̍yāñvaḥ | ¹⁴agniṣṭoma u̱kthyo̍'tirā̱tro dvi̍rā̱trastri̍rā̱traśca̍tūrā̱traḥ | ¹⁵agnirṛ̱tussūrye̍ ṛ̱tuścandramā̍ ṛ̱tuḥ
¹⁶pra̱jāpa̍tissaṃvathsa̱ro ma̱hānkaḥ
1.1-2
pra̱moda̱starpa̍yantī pra̱modo̱ juva̱strīṇi̍ ca
1.5
'bhūra̱gniṃ ca̍ pṛthi̱vīṃ ca̱ māṃ ca̍ | trīm̐śca̍ lokāntsa̍m̐vathsa̱raṃ ca̍ | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍
de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da | bhuvo̍ vā̱yuṃ cā̱ntari̍kṣaṃ
ca̱ māṃ ca̍ | trīm̐śca̍ lo̱kāntsa̍m̐vathsa̱raṃ ca̍ | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā
sī̍da | sva̍rādi̱tyaṃ ca̱ diva̍ṃ ca̱ māṃ ca̍ | trīm̐śca̍
lo̱kāntsa̍m̐vathsa̱raṃ ca̍ | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da | bhūrbhuva̱ssva̍śca̱ndrama̍saṃ ca̱ diśa̍śca̱ māṃ ca̍ | trīm̐śca̍ lo̱kāntsa̍m̐vathsa̱raṃ
ca̍ | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da
2.2
sa̱m̐va̱thsa̱raṃ ca̱ ṣaṭ̍
2.6
tvame̱va tvāṃ ve̍ttha̱ yo'si̍ so'si̍ | tvame̱va tvāma̍'agnimupatiṣṭhate - tvameveti || prathame dvipade triṣṭubhau, virājau vā | he agne ! tvameva tvāṃ yāthātmyena vettha jānāsi
caiṣī̍ḥ | ci̱taścāsi̱ saṃci̍taścāsyagne | e̱tāvā̱m̐ścāsi̱ bhūyā̍m̐ścāsyagne | yatte̍ agne̱ nyūna̱ṃ yadu̍ te̱'ti̍riktam | ā̱di̱tyāstadaṅgira̍saścinvantu | viśve̍ te
de̱vāściti̍māpū̱raya̍ntu | ci̱taścāsi̱ saṃci̍taścāsyagne
e̱tāvā̱m̐ścāsi̱ bhūyā̍m̐ścāsyagne | mā tè agne̱'cayena̱ mā'ti̍cyenāyu̱rāvṛ̍kṣi | ⁴sarve̍ṣā̱ṃ jyoti̍ṣāṃ
jyoti̱ryadga̱dvāvu̱deti̍ | tapa̍so̱ jāta̱mani̍bhṛṣṭa̱moja̍:
tatte̍ jyoti̱riṣṭa̍ke | tena̍ me tapa | tena̍ me jvala
tena̍ me dīdihi | yāva̍dde̱vāḥ | yāva̱dasā̍ti̱ sūrya̍:
yāva̍ddhutā̱pi brahma̍
2.3
āvṛ̍kṣi̱ nava̍ ca
2.7
'saṃva̱thsa̱ro̍si parivathsa̱ro̍si | i̱dāva̱thsa̱ro̍sīduvathsa̱ro̍si | idvathsa̱ro̍si vathsa̱ro̍si | tasya̍ te
va̱sa̱ntaśśira̍: | grī̱ṣmo da̍kṣi̱ṇaḥ pa̱kṣaḥ | va̱rṣāḥ
pu̱ccha̍m | śa̱radu̍tta̱raḥ pa̱kṣaḥ | he̱ma̱nto madhya̍m | pūrva̍pa̱kṣāścita̍yaḥ | a̱pa̱ra̱pa̱kṣāḥ purī̍ṣam
2.8
ahòrā̱trāṇīṣṭa̍kāḥ | ²ṛ̱ṣa̱bho̍si sva̱rgo lo̱kaḥ | yasyā̍
diśi̱ mahīya̍se | tato̍ no̱ maha̱ āva̍ha | ³vā̱yurbhū̱tvā
sarvā̱ diśa̱ āvā̍hi | sarvā̱ diśo̱'nu vivā̍ṃhi
sarvā̱ diśo̱'nu saṃvā̍ṃhi | ci̱tyā ci̱timāpṛ̍ṇa
aci̍tyā ci̱timāpṛ̍ṇa | ⁴cida̍si samu̱drayo̍niḥ
2.9
i̱ndurda̍kṣaṃ13śye̱na ṛ̱tāvā̍ | hira̍ṇyapakṣa13śaku̱no bhu̍ra̱ṇyuḥ | ma̱hāntsa̱dhasthe̍ dhru̱va āni̱ṣatta̍ḥ | ⁵nama̍ste
astu̱ mā mā̍ higṃsīḥ | e̱ti̱ preti̍ vī̱ti̱ sami̍tyu̱diti̍ | diva̍ṃ me yaccha | a̱ntari̍kṣaṃ me yaccha
pṛ̱thi̱vīṃ me̍ṃ yaccha | pṛ̱thi̱vīṃ me̍ṃ yaccha | a̱ntari̍kṣaṃ
me̍ yaccha | diva̍ṃ me yaccha | ^6ahnā̍ prasā̍raya | rā'hyā sañca̍ | rātryā̍ prasā̍raya | ahnā̱ sama̍ñca
kāma̍ṃ prasā̍raya | kāma̱m̱̐ sama̍ñca
2.4
purī̍ṣam̐ samudra̱yo̍niḥ pṛthi̱vīṃ me̍ ya̱cchā̱ntari̍kṣaṃ
me yaccha sa̱pta ca̍
2.10
'bhūrbhuva̱ssva̍ḥ | ojo̱ bala̍m | brahma̍ kṣa̱tram
yaśo̍ ma̱hat | sa̱tyaṃ tapo̱ nāma̍ | rū̱pama̱mṛta̍m | cakṣu̱śśrotra̍m | mana̱ āyu̍ḥ | viśva̱ṃ yaśo̱ maha̍ḥ | sa̱maṃ tapo̱ haro̱ bhāḥ | ²jā̱tave̍dā̱ yadi̍ vā pāva̱kosi̍
vai̱śvā̱na̱ro yadi̍ vā vaidyu̱tosi̍ | śaṃ pra̱jābhyo̱ yaja̍mānāya lo̱kam | ūrja̍ṃ pu̱ṣṭiṃ dada̍da̱bhyāva̍vṛtsva
2.5
bhāśca̱tvāri̍ ca
2.11
¹rājñī̍ vi̱rājñī̍ | sa̱mrājñī̍ sva̱rājñī̍ | a̱rciśśo̱ciḥ | tapo̱ haro̱ bhāḥ | a̱gnirindro̱ bṛha̱spati̍ḥ
viśve̍de̱vā bhuvaṃnasya go̱pāḥ | te mā̱ sarve̱ yaśa̍sā
iti viṃśo'nuvākaḥ.
saᳵ sṛ̍jantu
2.6-2
rā̱jñīndrau̍ mā sa̱pta
2.12
ñcādayo devatāḥ | ete sarve'pi bhuvanasya bhūtajātasya gopāḥ
gopāyitāraḥ, te sarve'pi māṃ yaśasā saṃsṛjantu saṃyojayantu
iti ekārviṃśo'nuvākaḥ.
svāhā̍ | śū̱ṣāya̱ svāhā̱ sūryā̍ya svāhā̍ | ca̱ndrama̍se̱
svāhā̱ jyoti̍ṣe̱ svāhā̍ | sa̱m̐sarpā̍ya̱ svāhā̍ ka̱lyāṇā̍ya̱ svāhā̍ | arjunāya̱ svāhā̍
2.7-2
ka̱lyāṇā̍ya̱ svāhairka ca
2.13
iti dvāviṃśo'nuvākaḥ.
tvaca̍m | atyo̍ na krīḍa̍nnasaradvṛṣā̱ hari̍: | ²upa̍yāmagṛ̍hītosi mṛtyave̍ tvā juṣṭa̍ṃ gṛhṇāmi | e̱ṣa te̱
yoni̍rmṛtyave̍ tvā | ³apa̍ mṛ̱tyumapa̍ kṣudha̍m | ape̍tai̱śapa̍thaṃ jahi | arthā no agne āva̍ha | rā̱yaspoṣa̍m̐
saha̱sriṇa̍m
2.14
⁴ye te̍ saha̱srama̱yuta̱ṃ pāśā̍:
mṛ̱tyo maryā̍ya̱ hanta̍ve | tān ya̱jñasya̍ māyayā̍
sarvā̱nava̍yajāmahe | ⁵bha̱kṣo̍'sya̱mṛta̍bha̱kṣaḥ | tasya̍ te
mṛ̱tyupa̍tasyā̱mṛta̍vataḥ | sva̱gākṛ̍tasya̱ madhu̍mataḥ
upa̍hūta̱syopa̍hūto bhakṣayāmi | ⁶ma̱ndrā'bhi̍bhūti̱ḥ keturya̱jñānā̱ṃ vāk | asā̱vehi̍
2.15
andho̍ jāgṛ̍viḥ prāṇa | asā̱vehi̍ | ba̱dhira̍ ā̍krandayitarapā⁵upahūtāyāmiḍāyāṃ grahaṃ bhakṣayati—bhakṣo'sīti yajuṣā
⁶prāṇanivahānātmani pratiṣṭhāpayati—mandrā'bhibhūtirityanuvākaśena | asāvehi̍ | aha̍sto'stvā̱ cakṣu̍ḥ | asāvehi̍
a̱pā̱dā̱śo mano̍ḥ | asāvehi̍ | kave̱ vipra̍citte̱ śrotra̍ | asāvehi̍
2.16
su̱hasta̱ssuvāsā̍ḥ | śūṣo̱
nāmā̍sya̱mṛto̱ martye̍ṣu | taṃ tvā̱'haṃ tathā̍ vedaṃ | asāvehiṃ | ^7a̱gnirme̍ vā̱ci śri̱taḥ | vāghṛda̍ye | hṛda̍ya̱ṃ mayi̍ | a̱hama̱mṛte̍ | a̱mṛta̱ṃ brahma̍ṇi | vā̱yurme̍ prā̱ṇe
śri̱taḥ
2.17
prā̱ṇo hṛda̍ye | hṛda̍ya̱ṃ mayi̍ | a̱hama̱mṛte̍ | a̱mṛta̱ṃ brahma̍ṇi | sūryo̍ me̱ cakṣu̍ṣi śri̱taḥ
cakṣu̱r hṛda̍ye | hṛda̍ya̱ṃ mayi̍ | a̱hama̱mṛte̍ | a̱mṛta̱ṃ
brahma̍ṇi | ca̱ndramā̍ me̱ mana̍si śri̱taḥ
2.18
mano̍
hṛda̍ye | hṛda̍ya̱ṃ mayi̍ | a̱hama̱mṛte̍ | a̱mṛta̱ṃ brahma̍ṇi
diśo̍ me̱ śrotre̍ śri̱tāḥ | śrotra̱ṃꣲ hṛda̍ye | hṛda̍ya̱ṃ mayi̍
a̱hama̱mṛte̍ | a̱mṛta̱ṃ brahma̍ṇi | āpo̍ me̱ reta̍si śri̱tāḥ
2.20
reto̱ hṛda̍ye | hṛda̍ya̱ṃ mayi̍ | a̱hama̱mṛte̍ | a̱mṛta̱ṃ brahma̍ṇi | pṛ̱thi̱vī me̱ śarī̍re śri̱tā
śarī̍ra̱ᳵ hṛda̍ye | hṛda̍ya̱ṃ mayi̍ | a̱hama̱mṛte̍ | a̱mṛta̱ṃ
brahma̍ṇi | oṣa̍dhivana̱spata̍yo me̱ loma̍su śri̱tāḥ
19 || lomā̍ni̱ hṛda̍ye | hṛda̍ya̱ṃ mayi̍ | a̱hama̱mṛte̍
a̱mṛta̱ṃ brahma̍ṇi | indro̍ me̱ bale̍ śri̱taḥ | bala̱ᳵ hṛda̍ye | hṛda̍ya̱ṃ mayi̍ | a̱hama̱mṛte̍ | a̱mṛta̱ṃ brahma̍ṇi
pa̱rjanyo̍ me mū̱rdhni śri̱taḥ
2.21
mū̱rdhā hṛda̍ye
hṛda̍ya̱ṃ mayi̍ | a̱hama̱mṛte̍ | a̱mṛta̱ṃ brahma̍ṇi | īśā̍no me ma̱nyau śri̱taḥ | ma̱nyur hṛda̍ye | hṛda̍ya̱ṃ
mayi̍ | a̱hama̱mṛte̍ | a̱mṛta̱ṃ brahma̍ṇi | ā̱tmā
ma̍ ā̱tmani̍ śri̱taḥ
2.22
ā̱tmā hṛda̍ye
hṛda̍ya̱ṃ mayi̍ | a̱hama̱mṛte̍ | a̱mṛta̱ṃ brahma̍ṇi | ^4puna̍rma
ā̱tmā puna̱rāyu̱rāgā̍t | puna̍: prā̱ṇaḥ puna̱rākū̍ta̱māgā̍t | vai̱śvā̱na̱ro ra̱śmibhi̍rvāvṛdhā̱naḥ | a̱ntasti̍ṣṭhatva̱mṛta̍sya go̱pāḥ
2.8-2
sa̱ha̱sriṇa̍ṃmi̱hi śrotrā̱sāve̍hiṃ prā̱ṇe śri̱to mana̍si śri̱to reta̍si śri̱tā loma̍su śri̱tā mū̱rdhni śri̱ta
ā̱tmani̍ śri̱to'ṣṭau ca̍
2.23
a̱gnirvā̱yussūrya̍śca̱ndramā̱ diśa̱ āpa̍: pṛthi̱vyoṣa̍dhivana̱spata̍ya̱ indra̍: pa̱rjanya̱ īśā̍na ā̱tmā puna̍rme
trayo̍daśa
iti prathame kāṭhake trayoviṃśo'nuvākaḥ.
¹pra̱jāpa̍tirde̱vāne̱sṛjata | te pā̱pmanā̱ saṃdi̍tā ajāyanta | tāvvya̍dyat | yadvyadya̍t | tasmā̍dvi̱dyut
tama̍vṛścat | yadavṛ̍ścat | tasmā̍dṛ̱ṣṭi̍ḥ | tasmā̍dya̱traite de̱vate̍ abhi̱'āpnu̍taḥ | vi ca̍ṃ hai̱vāsya̱ tatra̍ṃ pā̱pmāna̍ṃ
dyata̍ḥ
2.24
vṛśca̍taśca | ²saiṣā mīṃmā̱ᳵsā̱'gniho̱tra e̱va sa̍ṃpannā | atho̍ āhuḥ | sarve̍ṣu ya̱jñakra̱tuṣviti̍ | ho̱ṣyanna̱pa upa̍spṛśet | vi̱dyuda̍si̱ vidya̍ me
pā̱pmāna̱miti̍ | artha̍ hu̱tvopa̍spṛśet | vṛṣṭira̍si
vṛ̱ścaṃ me pā̱pmāna̱miti̍ | ya̱kṣyamā̍ṇo ve̱ṣṭvā vā̍ | vi
ca̍ṃ haivāsyai̱te de̱vate̍ pā̱pmāna̍ṃ dyataḥ
2.25
vṛ̱ścata̍ṃśca | ³atyam̐̍ho hāruṇiḥ | brahma̱cāri̍ṇe praśnānprocya̱ praji̍ghāya | pare̍hi | pla̱kṣaṃ dai̱yāmprā̍tiṃ pṛccha
vettha̍ sāvi̱trāṃ 3 na ve̍tthā 3 iti̍ | tamā̱gatya̍ papraccha | ā̱cā̱ryo mā̱ prāhai̍ṣīt | vettha̍ sāvi̱trāṃ 3 na
ve̍tthā 3 iti̍ | sa ho̍vāca̱ vedeti̍
2.26
sa kasminprati̍ṣṭhita̱ iti̍ | pa̱rora̍ja̱sīti̍ | kastadyatpa̱rora̍jā̱ iti̍ | e̱ṣa vāva sa pa̱rora̍jā̱ iti̍ hovāca | ya e̱ṣa tarpa̍ti | e̱ṣo'rvāgra̍jā̱ iti̍ | sa kasmiṃntve̱ṣa iti̍ | sa̱tya iti̍ | kiṃ tatsa̱tyami̍ti
tapu̱ iti̍
2.27
kasmi̱nnu tapu̱ iti̍ | bala̱ iti̍
kiṃ taddla̱miti̍ | prā̱ṇa iti̍ | ⁴mā sma̍ prā̱ṇamati̍
pṛ̱ccha itti̍ mā''cā̱ryo'bra̍vī̱diti̍ hovāca brahmacā̱rī | sa ho̍vāca plukṣo dairyāṃpātiḥ | yadvai bra̍hmacārinprā̱ṇama̱tya̍prakṣyaḥ | mūrdhā te̍ vya̍patiṣyat | a̱hamu̍
ta ā̱cā̱ryā̱cchreyā̍nbhaviṣyā̱mi | yo māṃ sā̍vi̱tre
sa̱mavā̍di̱ṣṭeti̍
2.28
tasmā̍tsāvi̱tre na saṃva̍deta
sa yo ha̱ vai sā̍ṃvi̱traṃ vi̱duṣā̍ sāvi̱tre sa̱ṃvada̍te | sahā̍smi̱ñchriya̍ṃ dadhāti | anu̍ ha vā a̍smā asau
tapa̍ñchriya̍ṃ manyate | anva̍smai̱ śrīstapo̍ manyate
anva̍smai̱ tapo̱ bala̍ṃ manyate | anva̍smai̱ bala̍ṃ prā̱ṇaṃ
ma̍nyate | ^5sa yadāha̍ | sa̱ṃjñāna̍ṃ vi̱jñāna̍ṃ dṛ̱rśā dṛṣṭeti̍ | e̱ṣa e̱va tat
2.29
atha̱ yadāha̍ | prastu̍ta̱ṃ
viṣṭu̍ta̱m̐ su̱tā su̍nva̱tīti̍ | e̱ṣa e̱va tat | e̱ṣa hye̍va
tānyahā̍ni | e̱ṣa rātra̍yaḥ | atha̱ yadāha̍ | ci̱traḥ
ke̱turdā̱tā pra̍dā̱tā sa̍vi̱tā pra̍savi̱tā'bhi̍śā̱stā'nu̍ma̱nteti̍ | e̱ṣa e̱va tat | e̱ṣa hye̍va te'hno̍ muhū̱rtāḥ
e̱ṣa rātrai̍ḥ
2.30
atha̱ yadāha̍ | pa̱vitra̍ṃ pavayi̱ṣyantsa̱ha̍svāntsa̱hī̍yānaru̱ṇo̍'ruṇara̍jā̱ iti̍ | e̱ṣa e̱va
tat | e̱ṣa hye̍va te̍'rdhamā̱sāḥ | e̱ṣa māsā̍ḥ | atha̱
yadāha̍ | a̱gni̱ṣṭoma u̱kthyo̍'gni̱r ṛtuḥ pra̱jāpa̍tissa̍ṃvathsa̱ra iti̍ | e̱ṣa e̱va tat | e̱ṣa hye̍va te ya̍jñakra̱tava̍ḥ | e̱ṣa ṛ̱tava̍ḥ
2.31
e̱ṣa sa̍ṃvathsa̱raḥ
atha̱ yadāha̍ | i̱dānī̍ṃ tadā̱nīmi̍ti̍ | e̱ṣa e̱va tat
e̱ṣa hye̍va te mu̍hū̱rtāno̍ṃ muhū̱rtāḥ | 'ja̱na̱ko ha vaide̍haḥ | a̱ho̱rā̱traissa̱māja̍gāma | tam̐ho̍cuḥ | yo vā
a̱smān veda̍ | vi̱jaha̍tpā̱pmāna̍meti
2.32
sarva̍māyu̍reti | a̱bhi sva̱rgaṃ lo̱kaṃ ja̍yati | nāsyā̱muṣmiṃllo̱ke'nna̍ kṣīyata̱ iti̍ | vi̱jaha̍dvai pā̱pmāna̍meti | sarva̱māyu̍reti | a̱bhi sva̱rgaṃ lo̱kaṃ ja̍yati | nāsyā̱muṣmi̍ṃllo̱ke'nna̍ṃ kṣīyate | ya e̱vaṃ veda̍
⁷ahī̍nā̱ hāśva̍tthyaḥ | sā̱vi̱traṃ vi̱dāṃca̍kāra
2.33
saha̍ ha̱m̐so hi̍ra̱ṇmayo̍ bhū̱tvā | sva̱rgaṃ lo̱kama̍iyāya
ā̱di̱tyasya̱ sāyu̍jyam | ha̱m̐so ha̱ vai hi̍ra̱ṇmayo̍
bhūtvā | svargaṃ lo̱kamaiti̍ | ā̱di̱tyasya̍ sāyujyam
ya e̱vaṃ veda̍ | ⁸de̱va̱bhāgo ha̍ śrauta̱rṣaḥ | sā̱vi̱traṃ
vi̱dāṃca̍kāra | tam̐ ha vāgaddṛśya̱mānā'bhyu̍vāca
2.34
sarvai̍ bata gauta̱mo ve̍da | yassā̍vi̱traṃ vedeti̍ | sa
ho̍vāca | kaiṣā vāgsīti̍ | a̱yama̱ham̐ sā̍vi̱traḥ
de̱vānā̍mutta̱mo lo̱kaḥ | guhya̍ṃ ma̱ho bi̱bhradi̍ti | e̱tāva̍ti ha gauta̱maḥ | ya̱jñopa̍vī̱taṃ kṛ̱tvā'dho nipa̍pāta | namo̱ nama̱ iti̍
2.35
sa ho̍vāca | mā
bhaiṣī̍rgautama | ji̱to vai teṃ lo̱ka iti̍ | tasmā̱dye
ke ca̍ sāvi̱traṃ vi̱duḥ | sarve̍ te ji̱talo̍kāḥ | ⁹sa
⁹sa yo ha vā ityādi || sāvitrasyāgnervācakamaṣṭākṣaraṃ padamayo ha̱ vai sā̍ṃvitrasyā̱ṣṭākṣa̍raṃ pa̱dagṃ śriyā'̱bhiṣi̍ktaṃ
veda̍ | śriyā haiva̍bhiṣi̱cyate | ghṛṇi̱riti̱ dve akṣa̍re
sūrya̱ iti̱ trīṇi̍ | ādi̱tya iti̱ trīṇi̍
2.36
e̱tadvai sā̍ṃvitrasyā̱ṣṭākṣa̍raṃ pa̱dagṃ śriyā'̱bhiṣi̍ktam
ya e̱vaṃ veda̍ | śriyā haiva̍bhiṣi̱cyate | tade̱tadṛcā'bhyu̍ktam | ṛ̱co a̱kṣare̍ para̱me vyo̍man | yasmi̍nde̱vā adhi̱ viśve̍ niṣe̱duḥ | yastanna veda̱ kimṛ̱cā
ka̍riṣyati | ya i̱ntadvi̱dusta i̱me samā̍sata̱ iti̍
na ha̱ vā e̱tasya̱rcā na yaju̍ṣā̱ na sāmnā̱'rtho̍'sti
yassā̍vi̱traṃ veda̍
2.37
¹⁰tade̱tatpa̍ri̱yaddaivañca̱kram
ā̱rdraṃ pinva̍māna̱m̐ sva̱rge lo̱ka e̍ti | vi̱jaha̱dviśvā̍
bhū̱tāni̍ saṃpa̱śya̍t | ā̱rdro ha̱ vai pinva̍mānassva̱rge
lo̱ka e̍ti | vi̱jaha̱nviśvā̍ bhū̱tāni̍ sa̱ṃpaśya̱n | ya
e̱vaṃ veda̍ | 11śū̱ṣo ha̱ vai vā̍rṣṇe̱yaḥ | ā̱di̱tyena̍ sa̱māja̍gāma | tagm̐ ho̍vāca | e̱him̐ sā̍vi̱traṃ vi̍ddhi
a̱yaṃ vai sva̱rgyo̍'gniḥ pā̍rayi̱ṣṇu̱ramṛ̍tāthsaṃbhū̱ta iti̍
e̱ṣa vāva sa sā̍vi̱traḥ | ya e̱ṣa tapa̍ti | 12e̱hi māṃ
vi̍ddhi | iti̍ hai̱vaina̍ṃ tadu̍vāca
2.9-2
yato̱ yato̱ vede̍ti̱ tapa̱ iti̍ sa̱mavā̍di̱ṣṭeti̱ tadrātrer̍ ṛ̱tava̍ṃ e̱ti ca̍kārovā̱cu nam i̱tyā̍di̱tya iti̱
trīṇi̍ sāvi̱traṃ veda̱ viddhi pañca̍ ca
2.38
pra̱jāpa̍tirde̱vāntsa̍saṃjñāna̱ṃ prastu̍taṃ tānyahā̍nye̱ṣa rātra̍yaścitraḥ ke̱tuste'hno̍ muhūrtā rātre̍: pa̱vitra̍ṃ tai'rdhamāsā a̍gniṣṭomo ya̍jñakrata̱vaṃ i̱dānī̍ṃ muhū̱rtānā̱ṃ janko'hrī̍nā de̱vabhā̱gaḥ kaiṣā vā̱ṅghā śū̱ṣo ha̱ vai ṣo̍ḍa̱śaḥ
¹i̱yaṃ vāva sa̱raghā̍ | tasyā̍ a̱gnireva sā̍ra̱ghaṃ madhu̍ | yā e̱tāḥ pūrvapakṣārapa̱kṣayo̱ rātra̍yaḥ | tā
ma̍dhukṛ̱taḥ | yānyahā̍ni | te ma̍dhuvṛ̱ṣāḥ | sa yo ha̱
vā e̱tā ma̍dhukṛ̱ta̍śca madhuvṛ̱ṣāṃśca̱ veda̍ | ku̱rvanti̍
hā̱syai̱tā a̱gnau madhu̍ | nāsyai̱ṣṭāpū̱rtaṃ dha̍yanti | atha̱
yo na veda̍
2.39
na hā̍syai̱tā a̱gnau madhu̍ kurvanti | dhaya̍ntyasyeṣṭāpū̱rtam | yo ha̱ vā a̍horā̱trāṇā̍ṃ
nāma̱dheyā̍ni̱ veda̍ | nāho̍rā̱treṣvārti̍mācchati | sa̱ṃjñāna̍ṃ vi̱jñāna̍ṃ da̱rśā dṛṣṭeti̍ | e̱tāva̍nuvā̱kau pū̍rvapa̱kṣasyā̍horā̱trāṇā̍ṃ nāma̱dheyā̍ni | pra̱stuta̍ṃ vi̱ṣṭuta̍m̐ su̱tā
su̍nva̱tīti̍ | e̱tāva̍nuvā̱kāva̍parapa̱kṣasyā̍horā̱trāṇā̍ṃ
nāma̱dheyā̍ni | nāho̍rā̱treṣvārti̍mācchati | ya e̱vaṃ
veda̍
2.40
yo ha̱ vai mu̍hū̱rtāno̍ṃ nāma̱dheyā̍ni̱ veda̍
na mu̍hū̱rteṣvārti̍mācchati | ci̱traḥ ke̱turdā̱tā pra̍dā̱tā
sa̍vi̱tā pra̍savi̱tā'bhi̱śāstā'nu̍ma̱nteti̍ | e̱te'nu̍vā̱kā mu̍hū̱rtāno̍ṃ nāma̱dheyā̍ni | na mu̍hū̱rteṣvārti̍mācchati | ya e̱vaṃ veda̍ | yo ha̱ vā a̍rdhamā̱sānā̍ṃ ca̱
māsā̍ṃnāṃ ca nāma̱dheyā̍ni̱ veda̍ | nārdha̍mā̱seṣu̱ na māseṣvārti̍mācchati | pa̱vitra̍ṃ pavayi̱ṣyantsa̱hasvā̍ntsahī̍yānaru̱ṇo̍'ru̱ṇara̍jā̱ iti̍ | e̱te'nu̍vā̱kā a̍rdhamā̱sānā̍ṃ ca̱ māsā̍ṃnāṃ ca nāma̱dheyā̍ni
2.41
nārdha̍māse̍ṣu̱ na māse̱ṣvārti̱mārccha̍ti | ya e̱vaṃ veda̍ | yo
ha̱ vai ya̱jñakratūnāṃ ca̱rtūnāṃ ca̍ saṃvathsa̱rasya̍ ca nāma̱dheyā̍ni̱ veda̍ | na ya̱jñakratu̍ṣu̱ nartuṣu̍ na saṃvathsa̱ra ārti̱mārccha̍ti | a̱gni̱ṣṭoma u̱kthyo̍'gni̱r kratu̍ḥ pra̱jāpa̍tissaṃvathsa̱ra iti̍ | e̱te'nu̱vākā ya̱jñakratūnāṃ ca̍rtūnāṃ ca̍ saṃvathsa̱rasya̍ ca nāma̱dheyā̍ni | na ya̱jñakratuṣu̱ nartuṣu̍ na saṃvathsa̱ra ārti̱mārccha̍ti | ya e̱vaṃ veda̍ | yo ha̱ vai mu̍hūrtānāṃ mu̍hūrtān veda̍ | na mu̍hūrtānāṃ mu̍hūrte̱ṣvārti̱mārccha̍ti
2.42
i̱dānī̍ṃ ta̱dānī̱miti̍ | e̱te vai mu̍hūrtānāṃ mu̍hūrtāḥ | na mu̍hūrtānāṃ muhūrte̱ṣvārti̱mārccha̍ti | ya e̱vaṃ veda̍ | ³atho̱ yathā̍ kṣetra̱jño bhū̱tvā'nu̍pra̱viśyānna̱matti̍ | e̱vame̱vaitānkṣe̍tra̱jño bhū̱tvā'nu̍pra̱viśyānna̱matti̍ | sa e̱teṣā̍me̱va saṃloktā̱ᳵ sāyu̍jyamaśnute | apa̍ punarmṛ̱tyuṃ ja̍yati | ya
e̱vaṃ veda̍
2.43
na vedaivaṃ vedā̍nuvā̱kā ardha̍mā̱sānā̍ṃ ca̱ māsā̍nāṃ ca nāma̍dheyā̍ni mu̱hūrte̍ṣvā̱rtimācche̍ti̱ nava̍ ca
i̱yama̍horā̱trāṇā̍ᳵ saṃjñā̱naṃ pūrva̍pa̱kṣasya̱ prastu̍tamapa̱rapa̱kṣasya̍ mu̱hūrtā̍nā̍ṃ ci̱traḥ ke̱tura̍rdhamā̱sānā̍ṃ pa̱vitra̍ṃ yajñakra̱tūnāma̱gniṣṭo̱mo ya̍jñakra̱tūnāmi̱dānī̍ṃ mu̱hūrtā̍nā̍ṃ mu̱hūrtā̍n ve̱dedānī̍ma̱tho dvāda̍śa
'kaści̱dva vā a̱smāllo̱kātpretya̍ | ā̱tmāna̍ṃ veda
a̱yama̱hama̱smīti̍ | kaści̱tsvaṃ lo̱kaṃ na prati̍ prajānāti̍ | a̱gnimu̍gdho haiva̱ dhūmatā̍ntaḥ | svaṃ lo̱kaṃ na
prati̍ pra̱jānā̍ti | 2atha̱ yo hai̱vaitama̱gniṃ sāvitraṃ veda̍ | sa e̱vāsmāllo̱kātpretya̍ | ā̱tmāna̍ṃ veda | a̱yama̱hama̱smīti̍
2.44
sa svaṃ lo̱kaṃ prati̍ pra̱jānāti̍ | e̱ṣa u̍ve̱vaina̍ṃ tatsā̍vi̱traḥ | sva̱rgaṃ lo̱kama̱bhirva̍hati | 3a̱ho̱rā̱trairvā i̱daṃ sayu̍gbhiḥ kriyate
i̱ti̱rā̱trāyā̍dīkṣita | i̱ti̱rā̱trāya̍ vra̱tamupā̍guriti̍
tāni̍hāne̍vaṃvi̱duṣa̍: | a̱muṣmi̍ṃnlo̱ke śe̍va̱dhiṃ dha̍yanti | dhī̱ta̱ḥ haiva̱ sa śe̍va̱dhimanu̱ parai̍ti | ⁴atha̱ yo
hai̱vaita̱ma̱gni̍ḥ sāṃvi̱traṃ veda̍
2.45
tasya̍ haivāho̍rā̱trāṇi̍ | a̱muṣmi̍nlo̱ke śe̍va̱dhiṃ na dha̍yanti | adhī̍ta̱ḥ haiva̱ sa śe̍va̱dhima̱nu pairaiti̍ | ⁵bha̱radvā̍jo ha̱
tribhi̱rāyu̍rbhirbrahmacarya̱muvā̍sa | tam̐ ha̱ jīrṇim̱̐ sthavi̍ra̱m̱̐ śayā̍nam | indra̍ upa̱vrajyo̍vāca | bhara̍dvāja
yattai̍ ca̱turtha̱māyu̍rda̱dyām | kime̍nena kuryā̱ iti̍ | bra̱hmacarya̍me̱vainaina care̱yamiti̍ hovāca
2.46
tam̐ ha̱
trīngi̍ri̱rū̱pānavi̍jñātāniva darśa̱yāṃca̍kāra | teṣā̱m̱̐ haikaika̍smānmu̱ṣṭinā''da̍de | sa ho̍vāca | bhara̍dvāje̱tyāma̍ntrya̍ | vedā̱ vā e̱te | ana̍ntā̱ vai vedā̍ḥ
e̱tadvā e̱taistribhi̍rāyu̍rbhi̱ranva̍vocathāḥ | atha̍ ta̱ ita̍ra̱dana̍nūktameva | ehī̱maṃ vi̍ddhi | a̱yaṃ vai sa̍rvavi̱dyeti̍
2.47
tasmai̍ haaita̱ma̱gniḥ sā̍ṃvi̱tramu̍vāca | taᳪ
sa vi̱ditvā̍ | a̱mṛto̍ bhū̱tvā | sva̱rgaṃ lo̱kama̍iyāya
ā̱di̱tyasya̱ sāyu̍jyam | ⁶a̱mṛto̍ ha̱vai bhū̱tvā
sva̱rgaṃ lo̱kamai̍ti | ā̱di̱tyasya̱ sāyu̍jyam | ya e̱vaṃ
veda̍ | e̱ṣo eva trayī̍ vi̱dyā
2.48
yāva̍ntaᳪ ha
vai tra̱yyā vi̱dyayā̍ lo̱kaṃ ja̍yati | tāva̍ntaṃ lo̱kaṃ
ja̍yati | ya e̱vaṃ veda̍ | ⁷a̱gnervā e̱tāni̍ nāma̱dheyā̍ni | a̱gnere̱va sāyu̍jya̱m̐ salo̱katā̍māpnoti | ya
e̱vaṃ veda̍ | vā̱yorvā e̱tāni̍ nāma̱dheyā̍ni | vā̱yore̱va
sāyu̍jya̱m̐ salo̱katā̍māpnoti | ya e̱vaṃ veda̍ | indra̍sya̱ vā e̱tāni̍ nāma̱dheyā̍ni
2.49
indra̍syai̱va
sāyu̍jya̱m̐ salo̱katā̍māpnoti | ya e̱vaṃ veda̍ | bṛha̱spate̱rvā e̱tāni̍ nāma̱dheyā̍ni | bṛha̱spate̍re̱va sāyu̍jya̱m̐ salo̱katā̍māpnoti | ya e̱vaṃ veda̍ | pra̱jāpa̍te̱rvā e̱tāni̍ nāma̱dheyā̍ni | pra̱jāpa̍tere̱va sāyu̍jya̱m̐ salo̱katā̍māpnoti | ya e̱vaṃ veda̍ | brahma̍ṇo
vā e̱tāni̍ nāma̱dheyā̍ni | brahma̍ṇa e̱va sāyu̍jya̱m̐
salo̱katā̍māpnoti | ya e̱vaṃ veda̍ | ⁸sa vā e̱ṣo'gnira̍pakṣapu̱ccho vā̱yure̱va | tasyā̱gnirmukha̍m | a̱sāvā̍di̱tyaśśira̍ḥ | sa yade̱te de̱vate̍ a̱ntare̍ṇa | tatsarva̍m̐ sīvyati | tasmā̍tsāvi̱traḥ
2.11-2
ayamaha̱masmīti̍ veda̍ hovāca sarvavi̱dyeti̍ vi̱dyendra̍sya̱ vā e̱tāni̍ nāma̱dheyā̍ni̱ brahma̍ṇa e̱va sāyu̍jyam̐ salo̱katā̍māpnoti sa̱pta ca̍
2.11-3
a̱gnervāyorindra̍sya̱ bṛha̱spate̍: pra̱jāpa̍te̱rbrahma̍ṇassa̱vai sa̱pta
sa̱ṃjñāna̱ṃ bhūstvame̱va sa̍ṃvathsa̱ro̍si̱ bhū rā̱ḍyasai̍ve
vi̱paści̍te̱ pra̱jāpa̍ti̱rdevā̱niya̍ṃ vāva sara̍ghā kaści̱haiko̍da̱śa
2.49-2
sa̱ṃjñāna̱m̐ rājñī̍ mū̱rdhā hṛda̍ya e̱ṣa
saṃvathsa̱ro nārdha̍mā̱seṣu̱ nava̍catvāri̱m̐śat
3.1
hari̍: om | samāptaḥ prapāṭhakaḥ.
hariḥ om || 'lo̱ko̍si sva̱rgo̍si | a̱na̱nto̍syapā̱ro̍si | akṣi̍tosya̱kṣayyo̍si | tapa̍saḥ prati̱ṣṭhā | tvayī̱dama̱ntaḥ | viśva̱ṃ yakṣa̱ṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśva̱ś
su̱bhūtam | viśva̍sya bha̱rtā viśva̍sya janayi̱tā | taṃ
tvopa̍dadhe kāma̱dugha̱makṣi̍tam | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svadbhruvā sī̍da
3.2
2tapo̍si lo̱ke śri̱tam | teja̍saḥ prati̱ṣṭhā | tvayīda̱manta̍ḥ | viśva̱ṃ yakṣa̱ṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśva̍gṃ subhū̱tam
viśva̍sya bha̱rtṛ viśva̍sya janayi̱tṛ | tattvopa̍dadhe kāma̱dugha̱makṣi̍tam | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍
de̱vata̍yā'ṅgira̱svadbhruvā sī̍da
3.3
3tejo̍si tapa̍si
śri̱tam | sa̱mu̱drasya̍ prati̱ṣṭhā | tvayīda̱manta̍ḥ | viśva̱ṃ
yakṣa̱ṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśva̍gṃ subhū̱tam | viśva̍sya bha̱rtṛ
viśva̍sya janayi̱tṛ | tattvopa̍dadhe kāma̱dugha̱makṣi̍tam
pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svadbhuvā sī̍da̱
3.5
⁴sa̱mu̱dro̍si̱ teja̍si śri̱taḥ | a̱pāṃ
pra̍ti̱ṣṭhā | tvayī̱dama̱ntaḥ | viśva̍ṃ ya̱kṣaṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ
viśva̍m̐ subhū̱tam | viśva̍sya bha̱rtā viśva̍sya janayi̱tā | taṃ tvopā̍dadhe kāma̱dugha̱makṣi̍tam | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da
4 || ⁵āpa̍sstha samu̱dre śri̱tāḥ | pṛ̱thi̱vyāḥ pra̍ti̱ṣṭhā
yu̱ṣmāsu̍ | i̱dama̱ntaḥ | viśva̍ṃ ya̱kṣaṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśva̍m̐ subhū̱tam | viśva̍sya bha̱rtryo̍ viśva̍sya janayi̱trya̍ḥ | tā va̱ upā̍dadhe kāma̱dughā̱ akṣi̍tāḥ | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā
sī̍da
3.6
⁶pṛ̱thi̱vya̍sya̱psu śri̱tā | a̱gneḥ pra̍ti̱ṣṭhā
tvayī̱dama̱ntaḥ | viśva̍ṃ ya̱kṣaṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśva̍m̐ subhū̱tam | viśva̍sya bha̱rtrī viśva̍sya janayi̱trī | tāṃ
tvopā̍dadhe kāma̱dughā̱makṣi̍tām | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da
3.7
⁷a̱gnira̍si pṛthi̱vyām̐ śrita̍ḥ | a̱ntari̍kṣasya prati̱ṣṭhā
tvayī̱dama̱ntaḥ | viśva̱ṃ yakṣa̱ṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśva̍m̐ subhū̱tam | viśva̍sya bha̱rtā viśva̍sya janayi̱tā | taṃ tvopa̍dadhe kāma̱dugha̱makṣi̍tam | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu
tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svadbhru̱vā sī̍da
3.8
⁸a̱ntari̍kṣama̱syagnau śritam | vā̱yoḥ prati̍ṣṭhā | tvayī̱dama̱ntaḥ
viśva̱ṃ yakṣa̱ṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśva̍m̐ subhū̱tam | viśva̍sya
bha̱rtṛ viśva̍sya janayi̱tṛ | tattvopa̍dadhe kāma̱dugha̱makṣi̍tam | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgi̱ra̱svadbhru̱vā sī̍da
3.9
⁹vā̱yura̍sya̱ntari̍kṣe śri̱taḥ
di̱vaḥ prati̍ṣṭhā | tvayī̱dama̱ntaḥ | viśva̱ṃ yakṣa̱ṃ viśva̍ṃ
bhū̱taṃ viśva̍m̐ subhū̱tam | viśva̍sya bha̱rtā viśva̍sya janayi̱tā | taṃ tvopa̍dadhe kāma̱dugha̱makṣi̍tam | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svadbhru̱vā sī̍da
3.10
¹⁰dyaura̍si vā̱yau śritā̍ | ā̱di̱tyasya̍ prati̱ṣṭhā | tvayī̱dama̱ntaḥ | viśva̍ṃ ya̱kṣaṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśvam̐̍ subhū̱tam | viśva̍sya bha̱rtrī viśva̍sya jana̱yitrī̍
tāṃ tvopa̍dadhe kāma̱dughā̱makṣi̍tām | pra̱jāpa̍tistvā
sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da
3.11
"ā̱di̱tyo̍si di̱vi śri̱taḥ | ca̱ndrama̍saḥ pra̱ti̱ṣṭhā
tvayī̱dama̱ntaḥ | viśva̍ṃ ya̱kṣaṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśvam̐̍ subhū̱tam | viśva̍sya bha̱rtā viśva̍sya jana̱yitā | taṃ tvopa̍dadhe kāma̱dugha̱makṣi̍tam | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu
tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da
3.12
"ca̱ndramā̍
a̱syādi̱tye śri̱taḥ | nakṣa̍trāṇāṃ pra̱ti̱ṣṭhā | tvayī̱dama̱ntaḥ | viśva̍ṃ ya̱kṣaṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśvam̐̍ subhū̱tam
viśva̍sya bha̱rtā viśva̍sya jana̱yitā | taṃ tvopa̍dadhe
kāma̱dugha̱makṣi̍tam | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍
de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da
3.14
"nakṣa̍trāṇi stha
ca̱ndrama̍si śri̱tāni̍ | sa̱ṃva̱thsa̱rasya̍ pra̱ti̱ṣṭhā yuṣmāsu̍ | i̱dama̱ntaḥ | viśva̍ṃ ya̱kṣaṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśva̱m̐ subhū̱tam | viśva̍sya bha̱rtrīṇi̍ viśva̍sya jana̱yitrī̍ṇi
tāni̍ va̱ upa̍dadhe kāma̱dughā̱nyakṣi̍tāni | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da
13|| 14sa̱ṃva̱tsa̱ro̍si nakṣa̍treṣu śri̱taḥ | ṛ̱tūnā̍ṃ pra̍ti̱ṣṭhā | tvayī̱dama̱ntaḥ | viśva̍ṃ ya̱kṣaṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśva̱m̐ subhū̱tam | viśva̍sya bha̱rtā viśva̍sya jana̱yi̱tā | taṃ
tvopa̍dadhe kāma̱dugha̱makṣi̍tam | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da
3.15
15ṛ̱tava̍sstha saṃvatsa̱re śri̱tāḥ | māsā̍nāṃ prati̱ṣṭhā yu̱ṣmāsu̍
i̱dama̱ntaḥ | viśva̍ṃ ya̱kṣaṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśva̱m̐ subhū̱tam | viśva̍sya bha̱rtāro̍ viśva̍sya jana̱yitā̍raḥ | tān
va̱ upa̍dadhe kāma̱dughā̱nakṣi̍tān | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da
3.17
16māsā̍ssthartu̱ṣu̍ śri̱tāḥ | a̱rdha̱mā̱sānā̍ṃ prati̱ṣṭhā yu̱ṣmāsu̍ | i̱dama̱ntaḥ | viśva̍ṃ ya̱kṣaṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśva̱m̐
subhū̱tam | viśva̍sya bha̱rtāro̍ viśva̍sya jana̱yitā̍raḥ
tān va̱ upa̍dadhe kāma̱dughā̱nakṣi̍tān | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da
16 || 17a̱rdha̱mā̱sāsstha̱ māsu̍ śri̱tāḥ | a̱ho̱rā̱trayo̍ḥ pra̱ti̱ṣṭhā yu̱ṣmāsu̍ | i̱dama̱ntaḥ | viśva̍ṃ ya̱kṣaṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśva̱m̐ subhū̱tam | viśva̍sya bha̱rtāro̍ viśva̍sya jana̱yitā̍raḥ | tān va̱ upa̍dadhe kāma̱dughā̱nakṣi̍tān | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da
3.18
18a̱ho̱rā̱tre stho̍'rdhamā̱seṣu̍ śri̱te | bhū̱tasya̍ pra̱ti̱ṣṭhe bhavyā̍sya pra̱ti̱ṣṭhe | yu̱vayo̍ri̱dama̱ntaḥ | viśva̍ṃ ya̱kṣaṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśva̱m̐ subhū̱tam | viśva̍sya bha̱rtryau̍ viśva̍sya jana̱yitryau̍ | te
vā̱mupa̍dadhe kāma̱dughe̱ akṣi̍te | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da
3.19
¹⁹pau̱rṇa̱mā̱syaṣṭa̍kā'mā̱vāsyā̍ | a̱nnā̱dāssthā̍nna̱dughau̍
yu̱ṣmāsu̍ | i̱dama̱ntaḥ | viśva̍ṃ ya̱kṣaṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśva̱m̐
subhū̱tam | viśva̍sya bha̱rtryo̍ viśva̍sya jana̱yitrya̍ḥ
tā va̱ upa̍dadhe kāma̱dughā̱ akṣi̍tāḥ | pra̱jāpa̍tistvā
sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da
3.20
²⁰rāḍa̍si bṛ̱hatī śrīra̱sīndra̍patnī dha̱rmapa̍tnī | viśva̍ṃ
bhū̱tamanu̍ prabhū̍tā | tvayī̱dama̱ntaḥ | viśva̍ṃ ya̱kṣaṃ viśva̍ṃ
bhū̱taṃ viśva̱m̐ subhū̱tam | viśva̍sya bha̱rtrī viśva̍sya
jana̱yitrī | tāṃ tvopa̍dadhe kāma̱dughā̱makṣi̍tām | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā
sī̍da
3.21
21ojo̍si saho̍si | bala̍masi bhrājo̍si | de̱vānā̱ṃ dhāmā̱mṛta̍m | ama̍rtyasta̱pojāḥ
tvayī̱dama̱ntaḥ | viśva̍ṃ ya̱kṣaṃ viśva̍ṃ bhū̱taṃ viśva̱m̐ subhū̱tam | viśva̍sya bha̱rtā viśva̍sya janayi̱tā | taṃ
tvopa̍dadhe kāma̱dugha̱makṣi̍tam | pra̱jāpa̍tistvā sādayatu | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da
3.22
lo̱kastapa̱steja̍ssamu̱dra āpa̍: pṛthi̱vya̍gnira̱ntari̍kṣaṃ vā̱yurdyaurā̍di̱tyaśca̱ndramā̱ nakṣa̍trāṇi saṃvathsa̱ra
ṛ̱tavo̱ māsā̍ ardhamā̱sā a̍horā̱tre pau̍rṇamā̱sī rākā̍ sinīvā̱lī ku̱hūrdhā̱tā vi̱dhātā̍ vasū̱nāṃ ru̱drāṇā̍mādi̱tyānā̍maṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da
3.23
lo̱ko̍si bha̱rtā tam | tapa̱stejo̍si bha̱rtṛ tat
sa̱mu̱dro̍si bha̱rtā tam | āpa̍sstha bha̱rtrya̍stā va̍:
pṛ̱thi̱vī bha̱rtrī tām | a̱gni̱ra̍si bha̱rtā tam | a̱ntari̍kṣaṃ bha̱rtṛ tat | vā̱yu̱ra̍si bha̱rtā tam | dyau̱ra̍si
bha̱rtrī tām | ā̱di̱tyaśca̱ndramā̍ bha̱rtā tam | nakṣa̍trāṇi stha bha̱rtṛ̍ṇi tā̱ni̍ vaḥ | sa̱ṃva̱thsa̱ro̍si bha̱rtā
tam | ṛ̱tavo̱ māsā̍ ardhamā̱sā bha̱rtāra̱stān va̍ṃ
a̱ho̱rā̱tre bha̱rtryau te vā̍m | pau̱rṇa̱mā̱sī bha̱rtryaistā
va̍ṃ | rāḍa̍si bha̱rtrī tām | ojo̍si bha̱rtā tameka̍vim̐śatiḥ
'tvama̍gne ru̱dro asu̍ro ma̱ho di̱vaḥ | tvam̐ śardho̱
māru̍taṃ pṛ̱kṣa ī̍śiṣe | tvaṃ vātai̍raru̱ṇairyā̍si śaṃgu̱yaḥ
tvaṃ pū̱ṣā vi̍dha̱taḥ pā̍si̱ nu tmanā̍ | de̱vā̍ de̱veṣu̍ śrayadhvam | pratha̍mā dvi̱tīye̍ṣu śrayadhvam | dvi̱tīyā̍stṛtīye̍ṣu śrayadhvam | tṛ̱tīyā̍ścatu̱rtheṣu̍ śrayadhvam | ca̱tu̱rthāḥ pa̍ṃñca̱meṣu̍ śrayadhvam | pa̱ñca̱māṣṣa̱ṣṭheṣu̍ śrayadhvam
22|| ṣa̱ṣṭhāssa̍pta̱meṣu̍ śrayadhvam | sa̱pta̱mā a̍ṣṭa̱meṣu̍
śrayadhvam | a̱ṣṭa̱mā na̍va̱meṣu̍ śrayadhvam | na̱va̱mā da̍śa̱meṣu̍ śrayadhvam | da̱śa̱mā ekā̍da̱śeṣu̍ śrayadhvam
ekā̍da̱śā dvā̍da̱śeṣu̍ śrayadhvam | dvā̱da̱śā trayo̍da̱śeṣu̍
śrayadhvam | trayo̍da̱śāścatu̍rda̱śeṣu̍ śrayadhvam | catu̍rdaśāḥ pa̍ñcada̱śeṣu̍ śrayadhvam | pa̱ñca̱da̱śāṣṣo̍ḍa̱śeṣu̍ śrayadhvam
3.24
ṣo̱ḍa̱śāssa̍ptada̱śeṣu̍ śrayadhvam | sa̱pta̱da̱śā a̍ṣṭāda̱śeṣu̍ śrayadhvam | a̱ṣṭāda̱śā ekā̍nna
vi̱m̱̐śeṣu̍ śrayadhvam | ekā̍nnavi̱m̱̐śā vi̱m̱̐śeṣu̍ śrayadhvam | vi̱m̱̐śā eka̍vi̱m̱̐śeṣu̍ śrayadhvam | eka̍vi̱m̱̐śā
dvā̍vi̱m̱̐śeṣu̍ śrayadhvam | dvā̱vi̱m̱̐śāstrayo̍vi̱m̱̐śeṣu̍ śrayadhvam | trayo̍vi̱m̱̐śāścatu̍rvi̱m̱̐śeṣu̍ śrayadhvam | ca̱turvi̱m̱̐śāḥ pa̍ñcavi̱m̱̐śeṣu̍ śrayadhvam | pa̱ñca̱vi̱m̱̐śāṣṣa̍ḍḍhi̱m̱̐śeṣu̍ śrayadhvam
3.25
ṣa̱ḍḍhi̱m̱̐śāssa̍ptaví̱śe̍ṣu śrayadhvam | sa̱pta̱vi̱m̱̐śā a̍ṣṭāvi̱m̱̐śeṣu̍ śrayadhvam | a̱ṣṭā̱vi̱m̱̐śā ekā̍nna tri̱m̱̐śeṣu̍ śrayadhvam
e̱kā̱nna̱ tri̱m̱̐śāstri̱m̱̐śeṣu̍ śrayadhvam | tri̱m̱̐śā e̍katri̱m̱̐śeṣu̍ śrayadhvam | e̱ka̱tri̱m̱̐śā dvā̍tri̱m̱̐śeṣu̍
śrayadhvam | dvā̱tri̱m̱̐śāstraya̍stri̱m̱̐śeṣu̍ śrayadhvam
²de̱vā̍strirekāda̱śāstristra̍yastri̱m̱̐śāḥ | uttare̍ bhavata
uttva̍ravartmān uttva̍rasatvānaḥ| yatkā̍ma i̱daṃ ju̱homi̍
tanme̱ samṛ̍ddhyatām | va̱yam̐ syā̍ma̱ pata̍yo rayīṇā̱m | bhūrbhuva̱ssva̍ssvāhā̍
4.2
ṣa̱ṣṭheṣu̍ śrayadhvam̐ ṣoḍa̱śeṣu̍ śrayadhvam̐ ṣaḍdvi̱m̱̐śeṣu̍
śrayadhva̱mutta̍rasatvānaśca̱tvāri̍ ca
4.3
iti dvitīye kāṭhake dvitīyo'nuvākaḥ.
'agnā̍viṣṇū sa̱joṣa̍sā | i̱mā vardha̍ntu vāṃ gira̍ḥ | dyu̱mnairvāje̍bhi̱rāga̍tam | rājñī̍ vi̱rājñī̍ | sa̱mrājñī̍ sva̱rājñī̍ | a̱rciśśo̱ciḥ | tapo̱ haro̱ bhāḥ
a̱gnisomo̱ bṛha̱spati̍: | viśve̍ de̱vā bhuvaṃnasya gopāḥ | te sarve̍ sa̱ṃgatya̍ | i̱daṃ me̱ prāva̍tā̱ vaca̍: | va̱yam̐ syā̍ma̱ pata̍yo rayī̱ṇām | bhūrbhuva̱ssva̍ssvāhā̍
sa̱ṃgatya̱ trīṇi̍ ca
4.27
'anna̍pate̱'nna̍sya no dehi | a̱na̱mī̱vasya̍ śuṣmiṇa̍: | prapra̍dā̱tāra̍ṃ tāriṣaḥ | ūrjā̍ṃ no dhehi dvi̱pade̱
catu̍ṣpade | a̱gne pṛ̍thivīpate | soma̍ vīrudhāṃ pate
tvaṣṭṛ̍ssamidhāṃ pate | viṣṇvājñānāṃ pate | mitra̍ṃ satyānāṃ pate | varu̍ṇa dha̱rmaṇāṃ pate
4.28
ma̱ruto̍
gaṇānāṃ patayaḥ | ru̱draṃ paśū̱nāṃ pate | indraujasāṃ pate | bṛha̍spate brahma̍ṇaspate | 2ā ru̱cā ro̍ce̱'haᳵ
sva̱yam | ru̱cā ru̍ruce̱ roca̍mānaḥ | a̱tītyā̱dassrva̍rā
bha̍re̱ha | tasmi̱n yonau̍ pra̱janau̍ prajā̍yeya | va̱yaᳵ
syā̍ma̱ pata̍yo rayī̱ṇām | bhūrbhuva̱ssva̍ssvāhā̍
4.4
varu̍ṇa dharmaṇāṃ pate̱ sva̍ssvāhā̍
4.29
¹sa̱pta te̍ agne sa̱midha̍ssa̱pta ji̱hvāḥ | sa̱ptarū̍ṣayassa̱ptadhāma̍ pri̱yāṇi̍ | sa̱pta hotrā̍ anu̱ vi̱dvān
sa̱pta yonī̍rā pṛ̍ṇasvā ghṛ̱tena̍ | prācī̱ dik | a̱gnirde̍vatā̍ | a̱gniḥ sa di̱śāṃ de̱vaṃ de̱vatā̍nāmṛcchatu
yo mmaitasyai̍ di̱śo'bhi̱dāsa̍ti | dakṣi̍ṇā di̱k | indro̍ de̱vatā̍
4.30
indra̱ḥ sa di̱śāṃ de̱vaṃ de̱vatā̍nāmṛcchatu | yo mmaitasyai̍ di̱śo'bhi̱dāsa̍ti | pra̱tīcī̱ dik | somo̍ de̱vatā̍ | soma̱ḥ sa di̱śāṃ de̱vaṃ
de̱vatā̍nāmṛcchatu | yo mmaitasyai̍ di̱śo'bhi̱dāsa̍ti
udī̍cī̱ dik | mi̱trāvaru̍ṇau de̱vatā̍ | mi̱trāvaru̍ṇau
sa di̱śāṃ de̱vau de̱vatā̍nāmṛcchatu | yo mmaitasyai̍ di̱śo'bhi̱dāsa̍ti
4.31
ū̱rdhvā dik | bṛha̱spati̍rdevatā̍ | bṛha̱spati̍gṃ sa di̱śāṃ de̱vaṃ de̱vatā̍nāmṛcchatu
yo mètasyai̱ diśo̍'bhi̱dāsa̍ti | i̱yaṃ dik | adi̍tirdevatā̍ | adi̍tigṃ sa di̱śāṃ de̱vīṃ de̱vatā̍nāmṛcchatu
yo mètasyai̱ diśo̍'bhi̱dāsa̍ti | puru̍ṣo di̱k | puru̍ṣo me̱ kāmā̱nthsama̍rdhayatu
4.32
a̱ndho jā̱gṛ̱viḥ
prāṇa | asā̍vehi̍ | ba̱dhira ākra̍ndayitarapāna | a
sā̍vehi̍ | u̱ṣasa̍ṃmuṣasamaśīya | a̱hama̱so jyoti̍raśīya | aha̱maso̱'po̍śīya | va̱yaꣲ syā̍ma̱ pata̍yo
rayī̱ṇām | bhūrbhuva̱ssruva̱ssvāhā̍
4.5
dakṣiṇā digindro̍ de̱vatā̍ mi̱trāvaru̍ṇau sa di̱śāṃ
de̱vau de̱vatā̍nāmṛcchatu̱ yo ma̍ta̱syai di̱śo'bhi̱dāsa̍tya̱rdhaya̍tu̱ nava̍ ca
4.34
'yatte̍'ci̱taṃ yadu̍ ci̱taṃ ta̍ agne | yatta̍ ū̱naṃ yadu̍
te̱'ti̍riktam | ā̱di̱tyāstadaṅgirasaścinvantu | viśve̍ te de̱vāściti̱māpū̍rayantu | citaścāsi saṃci̍taśvāsyagne | e̱tāvā̍gm̐ścāsi̱ bhūyā̍gm̐ścāsyagne | ³lo̱kaṃ pṛ̍ṇacchi̱draṃ pṛ̍ṇa | atho̍ sīda śi̱vā tvam | indrā̱gnī tvā̱ bṛha̱spati̍ḥ | a̱smin yonā̍vasīṣadan
33 || tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da | ⁴tā a̍sya̱
sūda̍dohasaḥ | somag̍ śrīṇanti pṛśna̍yaḥ | janma̍nde̱vānā̱ṃ viśa̍ḥ | tri̱ṣvāro̍ca̱ne di̱vaḥ | tayā̍ de̱vata̍yā'ṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da | ⁵agne̱ devāg̍ i̱hāva̍ha | ja̱jñā̱no vṛ̱ktaba̍rhiṣe | asi̍ hotā̍ na̱ īḍya̍ḥ | ⁶aga̍nma ma̱hā mana̍sā yavi̍ṣṭham
4.35
yo dī̱dāya̍
sami̍ddhastve duroṇe | ci̱trabhā̍nū̱ roda̍sī a̱ntaru̱rvī
svāhu̍taṃ vi̱śvata̍ḥ pratyañca̍m | ⁷me̱dhākā̍raṃ vi̱datha̍sya
pra̱sādha̍nam | a̱gnim̐ḥ hotā̍raṃ pari̱bhūta̍maṃ ma̱tim
tvāma̱rbhasya̍ ha̱viṣa̍ssamā̱namit | tvāṃ ma̱ho vṛ̍ṇate̱
naro̱ nānyaṃ tvat | ⁸manu̍ṣvattvā nidhī̍mahi | manu̍ṣvathsami̍dhīmahi | agne̱ manu̍ṣvadaṅgiraḥ
4.36
de̱vānde̍vāya̱te ya̍ja | ⁹a̱gnir hi vā̱jina̱ṃ viśo̍
dadā̍ti vi̱śvaca̍rṣaṇiḥ | a̱gnī rā̱ye svā̱bhuva̍m | sa
prī̱to yā̍ti̱ vārya̍m | iṣa̱m̐ sto̱tṛbhya̱ ābha̍ra | ¹⁰pṛ̱ṣṭo di̱vi pṛ̱ṣṭo a̱gniḥ pṛ̍thi̱vyām | pṛ̱ṣṭo viśvā̍
oṣa̍dhī̱rāvi̍veśa | vai̱śvā̱na̱rassa̍ha̍sā pṛ̱ṣṭo a̱gniḥ
sa no̱ divā̱ sa ri̱ṣaḥ pā̍tu̱ nakta̍m
4.6
a̱sī̱ṣada̱n yavi̍ṣṭhamaṅgi̱ro nakta̍m
4.37
'a̱yaṃ vāva yaḥ pava̍te | so'gnirnauci̱ke̱taḥ | sa
yatprāṅghava̍te | tada̍sya̱ śira̍ḥ | atha̱ yadda̍kṣi̱ṇā | sa
dakṣiṇaḥ pa̱kṣaḥ | atha̱ yatpratyak | tatpu̱ccham | yadu̱daṅ | sa utta̍raḥ pa̱kṣaḥ
4.38
atha̱ yathsa̱ṃvāti̍
tada̍sya sa̱mañca̍naṃ ca pra̱sāra̍ṇaṃ ca | atho̍ sa̱mpade̱vāsya̱ sā | ²sa1̍m̐ ha̱ vā a̍smai̱ sakā̍maḥ padyate | yatkā̍mo yaja̍te | yo'̱gniṃ nā̍ci̱ke̱taṃ ci̍nu̱te | ya u̍
cainame̱vaṃ veda̍ | yo ha̱ vā a̱gnernā̍ci̱ke̱tasyā̱yata̍naṃ
prati̱ṣṭhāṃ veda̍ | ā̱yata̍navānbhavati | gaccha̍ti prati̱ṣṭhām
4.39
hira̍ṇya̱ṃ vā a̱gnernā̍ci̱ke̱tasyā̱yata̍naṃ
prati̱ṣṭhā | ya e̱vaṃ veda̍ | ā̱yata̍navānbhavati | gaccheti̱ prati̍ṣṭhām | yo ha̱ vā a̱gnernā̍cikè̱tasya̱ śarī̍ra̱ṃ veda̍ | saśa̍rīra eva sva̱rgaṃ lo̱kame̍ti | hira̍ṇyaṃ
vā a̱gnernā̍cikè̱tasya̱ śarī̍ram | ya e̱vaṃ veda̍ | saśa̍rīra e̱va sva̱rgaṃ lo̱kame̍ti | ³atho̱ yathā̍ ru̱kma
utta̍pto̱ bhāyyā̍t
4.40
e̱vame̱va sa teja̍sā yaśa̍sā | a̱smim̐śca̍ lo̱ke'muṣmi̍m̐śca bhāti | ⁴u̱ravo̍ ha̱ vai nāmai̱te lo̱kāḥ | ye'va̍reṇādi̱tyam | atha̍ hai̱te varī̍yām̐so lo̱kāḥ | ye pare̍ṇādi̱tyam
a̱nta̍vanta̱m̐ ha vā e̱ṣa kṣa̱yyaṃ lo̱kaṃ ja̍yati | yo'va̍reṇādi̱tyam | atha̍ haiṣo'̍na̱ntama̍pā̱rama̍kṣa̱yyaṃ lo̱kaṃ
ja̍yati | yaḥ pare̍ṇādi̱tyam
4.41
a̱na̱nta̍ḥ ha̱
vā a̍pā̱rama̍kṣa̱yyaṃ lo̱kaṃ ja̍yati | yo̍'gniṃ nā̍cike̱taṃ ci̍nu̱te | ya u̍ cainame̱vaṃ veda̍ | ⁵atho̱ yathā̱ rathe̍
ti̱ṣṭhanpakṣa̍sī paryāvarta̍māne pratyave̍kṣate | e̱vama̍horā̱tre pratyave̍kṣate | nāsyā̍horā̱tre lo̱kamā̍pnutaḥ | yo̍'gniṃ nā̍cike̱taṃ ci̍nu̱te | ya u̍cainame̱vaṃ veda̍
4.7
uttara̍: pa̱kṣo gaccha̍ti pratiṣṭhāṃ bhā̱yyādya̍:
pare̍ṇādi̱tyama̱ṣṭau ca̍
4.42
¹uśan ha̱ vai vāja̍śravasassa̍rvaveda̱saṃ da̍dau | tasya̍
ha̱ naci̍ketā̱ nāma̍ pu̱tra ā̍sa | tam̐ ha̍ ku̱māra̍m̐
santa̍m | dakṣi̍ṇāsu nī̱yamā̍nāsu śraddhā vi̍veśa
sa ho̍vāca | tat kasmai̍ māṃ dā̍sya̱sīti̍ | dvi̱tīya̍m̐
tṛ̱tīya̍m | tam̐ ha̱ parī̍ta uvāca | mṛ̱tyave̍ tvā dadāmīti̍ | tam̐ ha̱ smòtthi̍taṃ vāga̱bhiva̍dati
4.43
gau̍tama ku̱māra̱miti̍ | sa ho̍vāca | pare̍hi mṛ̱tyorgṛhān | mṛ̱tyave̱ vai tvā̍'dāmiti̍ | taṃ vai pra̱vasa̍ṃtaṃ
ga̱ntāsīti̍ hovāca | tasya̍ sma ti̱sro rātrī̍ranā̍śvāngṛ̱he va̍satāt | sa yadi̍ tvā pṛ̱cchet | kumā̍r
kati̱ rātrī̍ravāthsīriti̍ | ti̱sra iti̱ prati̍ brūtāt
kiṃ pratha̱mām̐ rātira̍māśnā̱ iti̍
4.44
pra̱jāṃ ta̱ iti̍
kiṃ dvi̱tīyā̱miti̍ | pa̱śūm̐sta̱ iti̍ | kiṃ tṛ̱tīyā̱miti̍ | sā̱dhukṛtyāṃ ta̱ iti̍ | taṃ vai pra̱vasa̍ṃtaṃ jagāma | tasya̍ ha ti̱sro rātrī̍ranā̍śvāngṛ̱ha u̍vāsa
tamā̱gatya̍ papraccha | kumā̍r kati̱ rātrī̍ravāthsīriti̍ṃ | ti̱sra iti̱ pratyu̍vāca
4.45
kiṃ pratha̱māgm̐
rātrī̍māśnā̱ iti̍ | pra̱jāṃ ta̱ iti̍ | kiṃ dvitīyā̱miti̍
pa̱śūgm̐sta̱ iti̍ | kiṃ tṛtīyā̱miti̍ | sā̱dhukṛtyā̍ṃ ta̱
iti̍ | 2nama̍ste astu bhagava̱ iti̍ hovāca | vara̍ṃ
vṛṇī̱ṣveti̍ | pi̱tara̍me̱va jī̱vanna̱yānīti̍ | dvitīya̍ṃ
vṛṇī̱ṣveti̍
4.46
i̱ṣṭāpū̱rtayo̍rme̱ kṣiti̍ṃ brūhīti̍
hovāca | tasmai̍ haitama̱gniṃ nā̍ciketa̱mu̍vāca | tato̱
vai tasye̍ṣṭāpū̱rte nākṣī̍yete | nāsye̍ṣṭāpū̱rte kṣī̍yete
yo̍'gniṃ nā̍cike̱taṃ ci̍nu̱te | ya u̍ cainame̱vaṃ veda̍
tṛ̱tīye̍ vṛṇīṣveti̍ | pu̱na̱rmṛ̱tyorme'pa̍jitiṃ brūhīti̍
hovāca | tasmai̍ haitama̱gniṃ nā̍ci̱ketamu̍vāca | tato̱
vai so'pa̍ punarmṛ̱tyuma̍jayat
4.47
apa̍ punarmṛ̱tyuṃ
jayati | yo̍'gniṃ nā̍ci̱ketaṃ ci̍nu̱te | ya u̍ cainame̱vaṃ veda̍ | ³pra̱jāpa̍ti̱rvai pra̱jākā̍ma̱stapo̍tapyata | sa
hira̍ṇyamudā̍sya̱t | tada̱gnau prāsya̍t | tada̍smai̱ nāccha̍dayat | tadddvi̱tīya̱ṃ prāsya̍t | tada̍smai̱ naivāccha̍dayat | tatpṛ̍tī̱yaṃ prāsya̍t
4.49
tada̍smai̱ naivāccha̍dayat | tadā̱tmanne̱va hru̍dayye̱'gnau vai̍śvāna̱re prāsya̍t
tada̍smā acchadayat | tasmā̱ddhira̍ṇyaṃ kani̍ṣṭhaṃ dhanā̍nām | bhuñjatpri̱yata̍mam | hru̱dya̱ja1̍m̐hi | sa vai tame̱va nāvi̍ndat | yasmai̱ tāṃ dakṣi̍ṇāmane̱ṣyat | tā1m̐
svāyai̱va hastā̍ya̱ dakṣiṇāyānayat | tāṃ pratya̍gṛhṇāt
48|| dakṣāya̍ tvā dakṣi̍ṇāṃ prati̍gṛhṇāmīti̍ | so̍'dakṣat dakṣi̍ṇāṃ prati̱gṛhya̍ | dakṣa̍te ha̱ vai dakṣi̍ṇāṃ prattigṛhya̍ | ya e̱vaṃ veda̍ | 'e̱taha̍ sma̱ vai tadvi̱dvām̐sau̍
vājaśrava̱sā gota̍māḥ | apya̍nūdde̱śyāṃ dakṣi̍ṇāṃ prati̍gṛhṇanti | u̱bhaye̍na va̱yaṃ dakṣiyāmaha e̱va dakṣi̍ṇāṃ pra̱ti̱gṛhyeti̍ | tai'da̍kṣanta̱ dakṣi̍ṇāṃ prati̱gṛhya̍
dakṣa̍te ha̱ vai dakṣi̍ṇāṃ prati̱gṛhya̍ | ya e̱vaṃ veda̍ | pra
hā̱nyaṃ vlī̍nāti
4.8
vṛ̱ddhyābhrā ityu̍vāca dvi̱tīya̍ṃ vṛṇī̱ṣvetya̍jayattṛtīya̱ṃ prāsya̍dgṛhṇātya e̱vaṃ vedai̍kaṃ ca
4.50
̍tam̐ hai̍tameke̍ pa̱śuba̱ndha e̱votta̍rave̱dyāṃ ci̍nvate
u̱ttara̍ve̱di sa̍ṃmmita e̱ṣo'gni̱riti̱ vada̍ntaḥ | tanna tathā̍ kuryāt | e̱tama̱gniṃ kāme̍na̱ vya̍rddhayet | sa e̱naṃ
kāme̍na̱ vyṛ̍ddhaḥ | kāme̍na̱ vya̍rddhayet | sau̱mye vāvai̱naṃma̍dhva̱re ci̍nvīta | yatra̍ vā̱ bhūyi̍ṣṭhā̱ āhu̍tayo hūyeran̍ | e̱tama̱gniṃ kāme̍na̱ samar̍ddhayati | sa e̱naṃ kāme̍na̱ samṛ̍ddhaḥ
4.51
kāme̍na̱ samar̍ddhayati | ²atha̍ hainaṃ
pura̱rṣaya̍ḥ | u̱ttara̍ve̱dyāme̱va sa̱triya̍macinvata | tato̱ vai
te'vi̍ndanta pra̱jām | a̱bhi sva̱rgaṃ lo̱kama̍jayan
vi̱ndata̍ eva pra̱jām | a̱bhi sva̱rgaṃ lo̱kaṃ ja̍yati
yo̍'gniṃ nā̍ci̱ketaṃ ci̍nu̱te | ya u̍ cainame̱vaṃ veda̍
³atha̍ ha̱ainaṃ vā̱yur ṛddhi̍kāmaḥ
4.52
ya̱thānyu̱ptame̱vopada̍dhe | tato̱ vai sa e̱tāmṛddhi̍mārdhnot | yāmi̱daṃ vā̱yur ṛddha̍ḥ | e̱tāmṛddhi̍mṛdhnoti | yāmi̱daṃ vā̱yur ṛddha̍ḥ | yo̍'gniṃ nā̍ci̱ketaṃ ci̍nu̱te | ya u̍ cainame̱vaṃ veda̍ | ⁴atha̍ ha̱ainaṃ gobu̍lo vā̱rṣṇaḥ pa̱śukā̍maḥ
pā̱ṅktame̱va ci̍kye | pañca̍ pu̱rastā̍t
4.53
pañca̍ dakṣiṇa̱taḥ | pañca̍ pa̱ścāt | pañco̍tta̱rata̍ḥ | ekā̱ṃ madhye̍
tato̱ vai sa sa̱hasra̍ṃ pa̱śūnprāpno̍t | pra sa̱hasra̍ṃ pa̱śūnprā̍pnoti | yo̍'gniṃ nā̍ci̱ketaṃ ci̍nu̱te | ya u̍ cainame̱vaṃ veda̍ | ⁵atha̍ hainaṃ prajāpa̍ti̱rjyaiṣṭhya̍kāmo yaśa̍skāmaḥ pra̱jana̍nakāmaḥ | tri̱vṛta̍me̱va ci̍kye
4.54
sa̱pta pu̱rastā̍t | ti̱sro dakṣi̍ṇa̱taḥ | sa̱pta pa̱ścāt
ti̱sra utta̍ra̱taḥ | ekā̱ṃ madhye̍ | tato̱ vai sa pra yaśo̱
jyaiṣṭhya̍māpnot | e̱tāṃ pra̱jāti̍ṃ prājā̍yata | yāmi̱daṃ pra̱jāḥ pra̱jāya̍nte | tri̱vṛdvai jyaiṣṭhya̍m | mā̱tā
pi̱tā pu̱traḥ
4.55
tri̱vṛtpra̱jana̍nam | u̱pastho̱ yoni̱rmadhya̍mā | pra yaśo̱ jyaiṣṭhya̍māpnoti | e̱tāṃ prajā̍tiṃ pra̱jāya̍te | yāmi̱daṃ pra̱jāḥ pra̱jāya̍nte | yo'gniṃ nā̍ci̱ketaṃ ci̍nu̱te | ya u̍ cainame̱vaṃ veda̍ | ⁶atha̍
haina̱mindrò jyaiṣṭhya̍kāmaḥ | ū̱rdhvā e̱vopada̍dhe | tato̱
vai sa jyaiṣṭhya̍magacchat
4.56
jyaiṣṭhya̍ṃ gacchati
yò'gniṃ nā̍ci̱ketaṃ ci̍nu̱te | ya u̍ cainame̱vaṃ veda̍
⁷atha̍ hainamu̱sāvā̍di̱tyassva̍rga̱kāma̍: | prācī̍re̱vopa̍dadhe | tato̱ vai sòbhi sva̱rgaṃ lo̱kama̍jayat | a̱bhi
sva̱rgaṃ lo̱kaṃ ja̍yati | yògniṃ nā̍ci̱ketaṃ ci̍nu̱te
ya u̍ cainame̱vaṃ veda̍ | sa yadi̍cchet
4.57
teja̍svī ya̍śa̱svī bra̍hmavarca̱sī syā̱miti̍ | prāṅā̱hoturdhiṣṇyā̱duthsa̍rpet | yeyaṃ prāgā̱dyaśa̍svatī | sā mā̱
prorṇo̍tu | teja̍sā̱ yaśa̍sā brahmavarca̱seneti̍ | teja̍stvyai̍va ya̍śa̱svī bra̍hmava̱rcasī bha̍vati | ⁸atha̱ yadī̍cchet | bhūyi̍ṣṭhaṃ me̱ śradda̍dhīran | bhūyi̍ṣṭhā dakṣi̍ṇā
nayeyu̱riti̍ | dakṣi̍ṇāsu̱ nīyamā̍nāsu prā̱cyehi̍ prācye̱hīti̍ prācīṃ juṣāṇā ve̱tvājya̍sya̱ svāheti̍ sruveṇopa̱hatyā̍hava̱nīye̍ juhuyāt
4.58
bhūyi̍ṣṭhame̱vāsmai̱ śradda̍dhate | bhūyi̍ṣṭhā dakṣi̍ṇā nayanti | ⁹purī̍ṣamupa̱dhāya̍ | citi̍klṛ̱ptibhi̍rabhimṛ̱śya̍ | a̱gniṃ praṇīyopa̍samā̱dhāya̍ | cata̍sra e̱tā āhu̍tīrjuhoti | tvama̍gne ru̱dra iti̍ śataru̱drīya̍sya rū̱pam | a̱gnāviṣṇū̍
iti̍ vasordhārā̍yāḥ | anna̍pata̱ itya̍nna̱homaḥ | sa̱pta
te̍ agne sa̱midha̍ssa̱pta ji̱hvā iti̍ viśva̱prīḥ
4.9
samṛ̍ddhya ṛddhi̍kāmaḥ purastā̍ccikye pu̱tro'ga̍cchadicchejju̍huyādviśva̱prīḥ
4.59
pu̱ru̍ṣayo vā̱yurgo̍ba̱lassa̱hasra̍ṃ pra̱jāpa̍tistri̱vṛdindro̱sāvā̍di̱tyassa yadi̍cchet
'yāṃ pra̍tha̱māmiṣṭa̍kāmupa̱dadhā̍ti | i̱maṃ tayā̍ lo̱kama̱bhi ja̍yati | atho̱ yā a̱smiṃllo̱ke de̱vatā̍:
tāsā̍m̐ sa̱āyujya̍m̐ sa̱lo̱katā̍māpnoti | yāṃ dvitī̍yā̍mupa̱dadhā̍ti | a̱ntari̍kṣalo̱kaṃ tayā̍'bhija̍yati
atho̱ yā a̍ntarikṣalo̱ke de̱vatā̍ḥ | tāsā̱m̐ sāyu̍jya̱m̐ salo̱katā̍māpnoti | yāṃ tṛ̱tīyā̍mupa̱dadhā̍ti
a̱muṃ tayā̍ lo̱kama̍bhija̍yati
4.60
atho̱ yā a̱muṣmi̍nlo̱ke de̱vatā̍ḥ | tāsā̱m̐ sāyu̍jya̱m̐ salo̱katāṃmāpnoti | atho̱ yā a̱mūrita̍rā a̱ṣṭāda̍śa | ya
e̱vāmī u̱rava̍śca̱ varī̍yām̐saśca lo̱kāḥ | tāne̱va tābhi̍rabhija̍yati | kā̱ma̱cāro̍ ha̱ vā a̍syo̱ruṣu̍ ca̱ varī̍yassu
ca lo̱keṣu̍ bhavati | yo̍'gniṃ nā̍ciki̱taṃ ci̍nu̱te | ya u̍
cainame̱vaṃ veda̍ | sa̱ṃva̱thsa̱ro vā a̱gnirnā̍ciki̱taḥ | tasya̍ vasa̱ntaśśira̍ḥ
4.61
grī̱ṣmo dakṣi̍ṇaḥ pa̱kṣaḥ
va̱rṣā utta̍raḥ | śa̱ratpuccha̍m | māsā̍ḥ karmakā̱rāḥ
a̱ho̱rā̱tre śa̍taru̱drīya̍m | pa̱rjanyo̍ vasordhā̱rā | yathā̍
vai pa̱rjanya̍ssuvṛ̱ṣṭaṃ vṛ̱ṣṭvā| pra̱jābhya̍ssa̱rvānkāmā̍ntsaṃpūraya̍ti| e̱vame̱va sa tasya̱ sarvā̍nkāmā̱ntsaṃpū̍rayati| yo̍'gniṃ nā̍ci Nameke̱taṃ ci̍nu̱te
4.62
ya u̍ cainame̱vaṃ veda̍| ³sa̱ṃva̱thsa̱ro vā a̱gnirnā̍ci̱ke̱taḥ| tasya̍
vasa̱ntaśśira̍ḥ| grī̱ṣmo da̍kṣi̱ṇaḥ pa̱kṣaḥ| va̱rṣāḥ
puccha̍m| śa̱radutta̍raḥ pa̱kṣaḥ| he̱ma̱nto madhya̍m| pūrva̍pa̱kṣāści̱taya̍ḥ| a̱pa̱ra̱pa̱kṣāḥ purī̍ṣam| a̱ho̱rā̱trāṇīṣṭa̍kāḥ| ⁴e̱ṣa vāva so̍'gni̱ra̱gnima̍yaḥ punarṇa̱vaḥ
a̱gnima̍yo ha̱ vai pu̍narṇa̱vo bhū̱tvā| sva̱rgaṃ lo̱kamai̍ti
ā̱di̱tyasya̍ sāyu̍jyam | yo̍'gniṃ nā̍ci̱ke̱taṃ ci̍nu̱te
ya u̍ cainame̱vaṃ veda̍
4.10
a̱muṃ tayā̍ lo̱kama̱bhi ja̍yati̱ śira̍ścinuta i̱ṣṭa̍kā̱ṣaṭke̍
4.10-2
lo̱kastvama̍gne'gnā̍viṣṇū̱ anna̍pate sa̱pta te̍ agne
yatte̍ ci̱tama̱yaṃ vāvo̍śan ha̱ vai tam̐ ha̱taṃ yāṃ pratha̱māmiṣṭa̍kāṃ daśa̍
4.62-2
lo̱ka ādi̍tya ojo̍syūrdhvā diga̍na̱ntam̐ ha̱ vai
kāme̍na grī̱ṣmo dviṣa̍ṣṭiḥ
5.1
hara̍ḥ om.
hariḥ om || 'tubhya̱ṃ tā a̍ṅgi̱rasta̱māśyām̱ taṃ
kāma̍magne | 'ā̱śānā̎ṃ tvā̱ viśvā̱ āśā̍: | 'anu̍
no̱'dyānu̍ma̱tiranvi̱da̍nu̱mate̱ tvam | 'kāmo̍ bhū̱tasya̍
kāma̱stadagre̍ | ⁵brahma̍ jajñā̱naṃ pi̱tā vi̱rājā̍m
⁶ya̱jño rā̱yo'yaṃ ya̱jñaḥ | ⁷āpo̍ bha̱drā ādi̱tpaśyā̍mi | ⁸tubhya̍ bharanti̱ yo de̱hyaḥ | ⁹pūrve̍ de̱vā apa̍reṇa
prāṇāpā̱nau | ¹⁰ha̱vya̱vāha̱m᳭̐sviṣṭam
5.1-2
tubhya̱ṃ daśa̍
5.2
'de̱vebhyo̱ vai sva̱rgo lo̱kasti̱ro'bhavat | te
pra̱jāpa̍timabruvan | pra̱jā̍pate sva̱rgo vai nau lo̱kasti̱ro'bhū̍t | tamanvvi̍ccheti̍ | taṃ ya̍jñakra̱tubhi̱ranvai̍cchat | taṃ ya̍jñakra̱tubhi̱rnānva̍vindat | tamiṣṭi̍bhi̱ranvai̍cchat | tamiṣṭi̍bhi̱ranva̍vindat | tadiṣṭī̍nāmiṣṭitvam | eṣṭa̍yo ha̱ vai nāma̍ | tā iṣṭa̍ya̱ ityāca̍kṣate parokṣaiṇa | pa̱rokṣa̍priyā iva̱ hi de̱vāḥ
5.3
'tamāśā̍'bravīt | pra̱jā̍pata̱ āśa̍yā̱ vai śrāmyasi
a̱hamu vā āśa̍'smi | māṃ nu ya̍jasva | atha̍
te sa̱tyā''śā̍ bhaviṣyati | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ
ve̱tsyasīti̍ | sa e̱tama̱gnaye̱ kāmā̍ya puro̱ḍāśa̍ma̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ nira̍vapat | ā̱śā̱yai ca̱rum | anu̍ma̱tyai ca̱rum | tato̱ vai tasya̍ sa̱tyā''śā̍'bhavat | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kama̍vindat | sa̱tyā ha̱ vā
a̱syāśā̍ bhavati | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ vi̍ndati
ya e̱tena̍ ha̱viṣā̱ yaja̍te | ya u̍ cainade̱vaṃ veda̍ | sotra̍ juhoti | a̱gnaye̱ kāmā̍ya̱ svāhā̱''śā̍yai̱ svāhā̍ | anu̍matyai̱ svāhā̍ pra̱jāpa̍taye̱ svāhā̍ | sva̱rgāyaṃ lo̱kāya̱ svāhā̱'gnaye̍ svi̱ṣṭakṛte̱ svāheti̍
5.4
³taṃ kāmo̍'bravīt | pra̱jā̍pate̱ kāme̍na̱ vai śrāmyasi
a̱hamu̱ vai kāmo̍'smi | māṃ nu ya̍jasva | atha̍ te
sa̱tyaḥ kāmo̍ bhaviṣyati | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ ve̍tsyasīti̍ | sa e̱tama̱gnaye̱ kāmā̍ya puroḍāśa̍ma̱ṣṭāka̍pālaṃ nira̍vapat | kāmā̍ya ca̱rum | anu̍matyai ca̱rum
tato̱ vai tasya̍ sa̱tyaḥ kāmo̍'bhavat | anu̍ sva̱rgaṃ
lo̱kama̍vindat | sa̱tyo ha̱ vā a̍sya̱ kāmo̍ bhavati | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ vi̍ndati | ya e̱tena̍ ha̱viṣā̱
yaja̍te | ya u̍ cainade̱vaṃ veda̍ | sotra̍ juhoti | a̱gnaye̱ kāmā̍ya̱ svāhā̱ kāmā̍ya̱ svāhā̍ | anu̍matyai̱
svāhā̍ pra̱jāpa̍taye̱ svāhā̍ | sva̱rgāyaṃ lo̱kāya̱ svāhā̱'gnaye̍ sviṣṭa̱kṛte̱ svāheti̍
5.5
⁴taṃ brahmā̍bravīt
pra̱jā̍pate̱ brahma̍ṇā̱ vai śrāmyasi | a̱hamu̱ vai brahmā̍smi | māṃ nu ya̍jasva | atha̍ te brahma̱ṇvān ya̱jño
bha̍viṣyati | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ ve̍tsyasīti̍ | sa
e̱tama̱gnaye̱ kāmā̍ya puro̱ḍāśa̍ma̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ nira̍vapat
brahma̍ṇe ca̱rum | anu̍matyai ca̱rum | tato̱ vai tasya̍
brahma̱ṇvān ya̱jño̍'bhavat | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kama̍vindat | brahma̱ṇvān ha̱ vā a̍sya ya̱jño bha̍vati | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ vi̍ndati | ya e̱tena̍ ha̱viṣā̱ yaja̍te
ya u̍ cainade̱vaṃ veda̍ | sotra̍ juhoti | a̱gnaye̱ kāmā̍ya̱ svāhā̱ brahma̍ṇe̱ svāhā̍ | anu̍matyai̱ svāhā̍
pra̱jāpa̍taye̱ svāhā̍ | sva̱rgāya̍ lo̱kāya̱ svāhā̱'gnaye̍
sviṣṭa̱kṛte̱ svāheti̍
5.6
5taṃ ya̱jño̍'bravīt | pra̱jā̍pate ya̱jñena̱ vai śrāmyasi | a̱hamu̱ vai ya̱jño̍smi
māṃ nu ya̍jasva | atha̍ te sa̱tyo ya̱jño bha̍viṣyati
anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ ve̍tsya̱sīti̍ | sa e̱tama̱gnaye̱ kāmā̍ya puro̱ḍāśa̍ma̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ nira̍vapat | ya̱jñāya̍ ca̱rum | anu̍matyai ca̱rum | tato̱ vai tasya̍ sa̱tyo ya̱jño̍'bhavat | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kama̍vindat | sa̱tyo ha̱
vā a̍sya ya̱jño bha̍vati | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ vi̍ndati | ya e̱tena̍ ha̱viṣā̱ yaja̍te | ya u̍ cainade̱vaṃ veda̍
sotraṃ juhoti | a̱gnaye̱ kāmā̍ya̱ svāhā̍ ya̱jñāya̱
svāhā̍ | anu̍matyai̱ svāhā̍ pra̱jāpa̍taye̱ svāhā̍ | sva̱rgāyaṃ lo̱kāya̱ svāhā̱'gnaye̍ sviṣṭa̱kṛte̱ svāheti̍
5.7
tamāpo̍'bruvan | pra̱jāpa̍te̱'psu vai sarve̱ kāmā̍śśri̱tāḥ | va̱yamu̍ vā āpa̍ssmaḥ | a̱smānnu ya̍jasva
atha̱ tvayi̱ sarve̱ kāmā̍śśrayiṣyante | anu̍ sva̱rgaṃ
lo̱kaṃ ve̍tsyasīti̍ | sa e̱tama̱gnaye̱ kāmā̍ya pu̱roḍāśa̍ma̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ nira̍vapat | a̱dbhyaśca̱rum | anu̍matyai ca̱rum | tato̱ vai tasmi̱ntsarve̱ kāmā̍ aśrayanta | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kama̍vindat | sarve̍ ha̱ vā a̍smi̱nkāmā̍śśrayante | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ vi̍ndati
ya e̱tena̍ ha̱viṣā̱ yaja̍te | ya u̍ cainade̱vaṃ veda̍ | sotraṃ juhoti | a̱gnaye̱ kāmā̍ya̱ svāhā̱'dbhyassvāhā̍
anu̍matyai̱ svāhā̍ pra̱jāpa̍taye̱ svāhā̍ | sva̱rgāya̍ lo̱kāya̱ svāhā̱'gnaye̍ sviṣṭa̱kṛte̱ svāheti̍
5.10
tama̱gnirba̍li̱māna̍bravīt | pra̱jāpa̍te̱'gnaye̱ vai ba̍li̱mate̱ sarvā̍ṇi
bhū̱tāni̍ ba̱lim̐ ha̍ranti | a̱hamu̱ vā a̱gnirba̍li̱māna̍smi | māṃ nu ya̍jasva | atha̍ te̱ sarvā̍ṇi bhū̱tāni̍
ba̱lim̐ ha̍riṣyanti | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ ve̍tsya̱sīti̍
sa e̱tama̱gnaye̱ kāmā̍ya puroḍā̱śa̍ma̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ nira̍vapat | a̱gnaye̍ balima̱te ca̱rum | anu̍matyai ca̱rum
tato̱ vai tasmai̱ sarvā̍ṇi bhū̱tāni̍ ba̱lima̍haran | anu̍
sva̱rgaṃ lo̱kama̍vindat | sarvā̍ṇi ha̱ vā a̍smai bhū̱tāni̍ ba̱lim̐ ha̍ranti | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ vi̍ndati | ya
e̱tena̍ ha̱viṣā̱ yaja̍te | ya u̍ cainade̱vaṃ veda̍ | sotra̍
juhoti | a̱gnaye̱ kāmā̍ya̱ svāhā̱'gnaye̍ balima̱te
svāhā̍ | anu̍matyai̱ svāhā̍ pra̱jāpa̍taye̱ svāhā̍
sva̱rgāya̍ lo̱kāya̱ svāhā̱'gnaye̍ sviṣṭa̱kṛte̱ svāheti̍
8 || ⁸tama̱nu̍vittirabravīt | pra̱jā̍pate sva̱rgaṃ vai lo̱kamanu̍ vivitsasi | a̱hamu̱ vā a̱nu̍vittirasmi
māṃ nu ya̍jasva | atha̍ te sa̱tyā'nu̍vittirbhaviṣyati
anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ ve̍tsya̱sīti̍ | sa e̱tama̱gnaye̱ kāmā̍ya puroḍā̱śa̍ma̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ nira̍vapat | anu̍vittyai
ca̱rum | anu̍matyai ca̱rum | tato̱ vai tasya̍ sa̱tyā'nu̍vittirabhavat | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kama̍vindat | sa̱tyā
ha̱ vā a̱syānu̍vittirbhavati | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ
vi̍ndati | ya e̱tena̍ ha̱viṣā̱ yaja̍te | ya u̍ cainade̱vaṃ
veda̍ | sotra̍ juhoti | a̱gnaye̱ kāmā̍ya̱ svāhā'nu̍vittyai̱ svāhā̍ | anu̍matyai̱ svāhā̍ pra̱jāpa̍taye̱ svāhā̍
sva̱rgāya̍ lo̱kāya̱ svāhā̱'gnaye̍ sviṣṭa̱kṛte̱ svāheti̍
9|| 'tā vā e̱tāssa̱pta sva̱rgasya̍ lo̱kasya̱ dvāra̍:
di̱vaśśye̱nayo̱'nu̍vittayo̱ nāma̍ | āśā̍ pratha̱mām̐ ra̍kṣati | kāmo̍ dvi̱tīyāṃm | brahma̍ tṛ̱tīyāṃm | ya̱jñaśca̍tu̱rthīm | āpa̍: pañca̱mīm | a̱gnirba̱limānṣa̱ṣṭhīm
anu̍vittissapta̱mīm | anu̍ ha̱ vai sva̱rgaṃ lo̱kaṃ vi̍ndati | kāma̱cāro̍'sya sva̱rge lo̱ke bha̍vati | ya
e̱tābhi̍ri̱ṣṭibhi̱ryaja̍te | ya u̍ cainā e̱vaṃ veda̍ | <sup 10</sup tāsva̍nviṣṭi | pṛ̱ṣṭhauhī̱varāṃ da̍dyātka̱m̱̐saṃ ca̍ | striyai̍
cābhā̱ram̐ samṛ̍ddhyai
5.11
2
'tapa̍sā de̱vā de̱vatā̱magra̍ āyan | tapa̱sarpa̍ya̱ssva̍ra̱nva̍vindan | tapa̍sā sa̱patna̱ānpraṇu̍dā̱mārā̍tīḥ
yene̱daṃ viśva̱ṃ pari̍bhūta̱ṃ yadasti̍ | ²pra̱tha̱ma̱jaṃ de̱vam̐ ha̱viṣā̍ vidhema | sva̱ya̱ṃbhu brahma̍ pa̱rama̱ṃ tapo̱ yat | sa
e̱va pu̱trassa pi̱tā sa mā̱tā | tapo̍ ha ya̱kṣaṃ pratha̱mam̐ saṃba̍bhūva | ³śra̱ddhayā̍ de̱vo de̱vatvama̍śnute | śra̱ddhā
prati̍ṣṭhā lo̱kasya̍ de̱vī
5.12
sā nau̍ juṣā̱ṇopa̍
ya̱jñamāgā̍t | kāma̍vathsā̱'mṛta̱ṃ duhā̍nā | ⁴śra̱ddhā de̱vī pra̍thama̱jā ṛ̱tasya̍ | viśva̍sya bha̱rtrī jaga̍taḥ prati̱ṣṭhā | tāgṃ śra̱ddhāgṃ ha̱viṣā̍ yajāmahe | sā nau
lo̱kama̱mṛta̍ṃ dadhātu | īśā̍nā de̱vī bhuva̍nasyādhipatnī | ⁵āgā̍thsa̱tyagṃ ha̱viri̱daṃ ju̍ṣāṇam | yasmā̍ddevā ja̍jñi̱re bhuva̍naṃ ca̱ viśve̍ | tasmai̍ vidhema ha̱viṣāṃ ghṛ̱tena̍ṃ
5.13
yathā̍ de̱vaissa̍dha̱māda̍ṃ madema | ⁶yasya̍ prati̱ṣṭhorve̍ntari̍kṣam | yasmā̍dde̱vā ja̍jñi̱re bhuva̍naṃ
ca̱ sarve̍ | tattsa̱tyamarca̍dupa̍ya̱jñaṃ na̱ āgā̍t | brahmāhu̍tīrupa̍moda̍mānam | ⁷mana̍so̱ vaśe̱ sarva̍mi̱daṃ ba̍bhūva
nānyasya̱ mano̱ vaśa̱manviyāya | bhī̱ṣmo hi de̱vassa̱hasrassahī̍yān | sa no̍ juṣā̱ṇa upa̍ ya̱jñamāgā̍t | ⁸ākūṃtīnāmadhi̍pa̱tiṃ ceta̍sāṃ ca
5.14
sa̱ṃka̱lpa̱jūṃti̍ṃ de̱vaṃ vipa̍ścim | mano̱ rājā̍nami̱ha
va̱rdhaya̍ntaḥ | upa̍hva̱ve'sya su̱ma̱tau syā̍ma | ⁹cara̍ṇaṃ pa̱vitra̱ṃ vita̍taṃ purā̱ṇam | yena̍ pū̱tastara̍ti duṣkṛ̱tāni̍ | tena̍ pa̱vitre̍ṇa śu̱ddhena̍ pū̱tāḥ | ati̍ pā̱pmānṛ̱mrāti̍ṃ tarema | '^0lo̱kasya̱ dvāra̍ma̱rcima̍tpa̱vitra̍m
jyoti̍ṣma̱dbhrāja̍māna̱ṃ maha̍svat | a̱mṛta̍sya̱ dhārā̍
bahu̱dhā doha̍mānam | cara̍ṇaṃ no lo̱ke su̱dhitā̍ndadhātu | ''a̱gnirmū̱rdhā bhuva̍ṃ: | '^2anu̍ no̱'dyānu̍matiranvi̱da̍numate̱ tvam | '^3ha̱vya̱vāha̱m̐ svi̍ṣṭa̱m
5.3-2
devī ghṛ̱tena̱ ceta̍sāṃ ca̱ doha̍mānaṃ ca̱tvāri̍ ca
5.15
'de̱vebhyo̱ vai sva̱rgo lo̱kasti̱ro̍'bhavat | te
pra̱jāpa̍timabruvan | pra̱jāpa̍te sva̱rgo vai no̍ lo̱kasti̱ro̍'bhūt | tamanvi̍ccheti̍ | taṃ ya̍jñakra̱tubhi̱ranva̍cchat | taṃ ya̍jñakra̱tubhi̱rnānva̍vindat | tami̱ṣṭi̍bhi̱ranva̍cchat | tami̱ṣṭi̍bhi̱ranva̍vindat | tadi̱ṣṭī̍nāmi̱ṣṭitvam | e̱ṣṭayo̍ ha̱ vai nāma̍ | tā i̱ṣṭaya̱
ityāca̍kṣate pa̱rokṣe̍ṇa | pa̱rokṣa̍priyā i̱va̱ hi de̱vāḥ
5.16
'taṃ tapo̍bravīt | pra̱jāpa̍te̱ tapa̍sā̱ vai
śrā̍myasi | a̱hamu̱ vai tapo̍smi | māṃ nu ya̍jasva | atha̍ te sa̱tyaṃ tapo̍ bhaviṣyati | anu̍
sva̱rgaṃ lo̱kaṃ ve̍tsyasīti̍ | sa e̱tamā̍gne̱yama̱ṣṭāka̍pālaṃ nira̍vapat | tapa̍se ca̱rum | anu̍matyai ca̱rum
tato̱ vai tasya̍ sa̱tyaṃ tapo̍'bhavat | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kama̍vindat | sa̱tyam̐ ha̱ vā a̍sya̱ tapo̍ bhavati
anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ vi̍ndati | ya e̱tena̍ ha̱viṣā̱ yaja̍te | ya u̍ cainade̱vaṃ veda̍ | sotra̍ juhoti | a̱gnaye̱
svāhā̱ tapa̍se̱ svāhā̍ | anu̍matyai̱ svāhā̍ pra̱jāpa̍taye̱
svāhā̍ | sva̱rgāya̍ lo̱kāya̱ svāhā̱'gnaye̍ sviṣṭa̱kṛte̱
svāheti̍
5.17
m̐tam̐ śra̱ddhā'bra̍vīt | pra̱jāpa̍te
śra̱ddhayā̱ vai śrāmyasi | a̱hamu̱ vai śra̱ddhā'smi̍ | māṃ
nu ya̍jasva | atha̍ te sa̱tyā śra̱ddhā bha̍viṣyati | anu̍
sva̱rgaṃ lo̱kaṃ ve̍tsyasīti̍ | sa e̱tamā̍gne̱yama̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ
nira̍vapat | śra̱ddhāyai̍ ca̱rum | anu̍matyai ca̱rum
tato̱ vai tasya̍ sa̱tyā śra̱ddhā'bha̍vat | anu̍ sva̱rgaṃ
lo̱kama̍vindat | sa̱tyā ha̱ vā a̍sya śra̱ddhā bha̍vati
anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ vi̍ndati | ya e̱tena̍ ha̱viṣā̱ yaja̍te | ya u̍ cainade̱vaṃ veda̍ | sotra̍ juhoti | a̱gnaye̱
svāhā̍ śra̱ddhāyai̱ svāhā̍ | anu̍matyai̱ svāhā̍ pra̱jāpa̍taye̱
svāhā̍ | sva̱rgāya̍ lo̱kāya̱ svāhā̱'gnaye̍ sviṣṭa̱kṛte̱
svāheti̍
5.18
ꣴtam̐ sa̱tyama̍bravīt | pra̱jāpa̍te
sa̱tyena̱ vai śrāmyasi | a̱hamu̱ vai sa̱tyama̍smi | māṃ
nu ya̍jasva | atha̍ te sa̱tyam̐ sa̱tyaṃ bha̍viṣyati
anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ ve̍thsya̱sīti̍ | sa e̱tamā̍gne̱yama̱ṣṭāka̍pā̱laṃ nira̍vapat | sa̱tyāya̍ ca̱rum | anu̍matyai ca̱rum | tato̱ vai tasya̍ sa̱tyam̐ sa̱tyama̍bhavat | anu̍
sva̱rgaṃ lo̱kama̍vindat | sa̱tyam̐ ha̱ vā a̍sya sa̱tyaṃ
bha̍vati | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ vi̍ndati | ya e̱tena̍ ha̱viṣā̱ yaja̍te | ya u̍ cainade̱vaṃ veda̍ | sotra̍ juhoti
a̱gnaye̱ svāhā̍ sa̱tyāya̱ svāhā̍ | anu̍matyai̱ svāhā̍
pra̱jāpa̍taye̱ svāhā̍ | sva̱rgāya̍ lo̱kāya̱ svāhā̱'gnaye̍
svi̱ṣṭakṛte̱ svāheti̍
5.19
⁵taṃ mano̍bravīt | prajā̍pate̱ mana̍sā̱ vai śrāmyasi | a̱hamu̱ vai mano̍smi
māṃ nu ya̍jasva | atha̍ te sa̱tyaṃ mano̍ bhaviṣyati
anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ ve̍thsya̱sīti̍ | sa e̱tamā̍gne̱yama̱ṣṭāka̍pā̱laṃ nira̍vapat | mana̍se ca̱rum | anu̍matyai
ca̱rum | tato̱ vai tasya̍ sa̱tyaṃ mano̍'bhavat | anu̍ sva̱rgaṃ
lo̱kama̍vindat | sa̱tyam̐ ha̱ vā a̍sya̱ mano̍ bhavati
anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ vi̍ndati | ya e̱tena̍ ha̱viṣā̱ yaja̍te
ya u̍ cainade̱vaṃ veda̍ | sotra̍ juhoti | a̱gnaye̱ svāhā̍
mana̍se̱ svāhā̍ | anu̍matyai̱ svāhā̍ pra̱jāpa̍taye̱ svāhā̍ | sva̱rgāya̍ lo̱kāya̱ svāhā̱'gnaye̍ sviṣṭa̱kṛte̱
svāheti̍
5.20
⁶taṃ cara̍ṇamabravīt | pra̱jāpa̍te̱
cara̍ṇena̱ vai śrāmyasi | a̱hamu̱ vai cara̍ṇamasmi
māṃ nu ya̍jasva | atha̍ te sa̱tyaṃ cara̍ṇaṃ bhaviṣyati
anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ ve̍tsya̱sīti̍ | sa e̱tamā̍gne̱yama̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ nira̍vapat | cara̍ṇāya ca̱rum | anu̍matyai
ca̱rum | tato̱ vai tasya̍ sa̱tyaṃ cara̍ṇamabhavat | anu̍
sva̱rgaṃ lo̱kama̍vindat | sa̱tyam̐ ha̱ vā a̍sya̱ cara̍ṇaṃ
bhavati | anu̍ sva̱rgaṃ lo̱kaṃ vi̍ndati | ya e̱tena̍ ha̱viṣā̱ yaja̍te | ya u̍ cainade̱vaṃ veda̍ | sotra̍ juhoti
a̱gnaye̱ svāhā̍ cara̍ṇāya̱ svāhā̍ | anu̍matyai̱ svāhā̍
pra̱jāpa̍taye̱ svāhā̍ | sva̱rgāya̍ lo̱kāya̱ svāhā̱'gnaye̍
sviṣṭa̱kṛte̱ svāheti̍
5.21
⁷tā vā e̱tāḥ pañca̍
sva̱rgasya̍ lo̱kasya̱ dvāra̍: | apā̍dyā anu̍vittayo nāma̍
tapa̍: pratha̱mā1 rakṣa̍ti | śraddhā dvi̱tīyā̍m | sa̱tyaṃ tṛ̱tīyā̍m | mana̍ścatu̱rthīm | cara̍ṇaṃ pañca̱mīm | ⁸anu̍
ha̱ vai sva̱rgaṃ lo̱kaṃ vi̍ndati | kā̱ma̱cāro̍sya sva̱rge
lo̱ke bha̍vati | ya e̱tābhi̍ri̱ṣṭibhi̱ryaja̍te | ya u̍
cainā e̱vaṃ veda̍ | tāsvā̍nviṣṭi | pṛ̱ṣṭhauhī̍va̱rāṃ da̍dyātkṛ̱tsnaṃ ca̍ | śriyai̍ cābhā̱ra1 sama̍rddhayai
First 148 of 194 passages. Read on