Yāska's Nirukta 1.3
Nirukta 1.3
- Language
- Sanskrit
1.3
ato anye bhāva vikārā eteṣām eva vikārā bhavanti iti ha sma āha te yathā vacanam abhyūhitavyāḥ
na nirbaddhā upasargā arthān nirāhur iti śākaṭāyanaḥ
nāma ākhyātayos tu karma upasamyoga dyotakā bhavanty
ucca avacāḥ pada arthā bhavanti iti gārgyas
tad ya eṣu pada arthaḥ prāhur ime tam nāma ākhyātayor artha vikaraṇam
ā ity arvāg arthe pra parā ity etasya prātilomyam
abhi ity ābhimukhyam prati ity etasya prātilomyam
ati su ity abhipūjita arthe nir dur ity etayoḥ prātilomyam
ny ava iti vinigraha arthīyā ud ity etayoḥ prātilomyam
sam ity ekī bhāvam vy apa ity etasya prātilomyam
anv iti sādṛśya apara bhāvam
api iti saṃsargam
upa ity upajanam
pari iti sarvato bhāvam
adhi ity upari bhāvam aiśvaryam vā
evam ucca avacān arthān prāhus ta upekṣitavyāḥ
Commentaries (4)
- Niruktaṭīkā — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavṛtti — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavivaraṇa — Maheśvaratīrtha, Sanskrit
Linked texts (6)
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- भारतीय प्राचीन लिपिमाला (Bhāratīya Prācīna Lipimālā: The Palaeography of India) — Gaurishankar Hirachand Ojha, Hindi
- India as Known to Pāṇini: A Study of the Cultural Material in the Ashṭādhyāyī — V. S. Agrawala, English
- The Mauryan Polity — V. R. Ramachandra Dikshitar, English
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit
- An Account of the Different Existing Systems of Sanskrit Grammar — S. K. Belvalkar, English